Hồng Ngự (thành phố)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới điều hướng Bước tới tìm kiếm

Hồng Ngự

Thành phố thuộc tỉnh
Thi xa hong ngu-quoc lo 841, dong thap - panoramio.jpg
Một tuyến đường ven sông ở thành phố Hồng Ngự

Biệt danhThủ phủ cá tra
Hành chính
VùngĐồng bằng sông Cửu Long
TỉnhĐồng Tháp
Trụ sở UBNDKhóm An Thạnh A, phường An Lộc
Phân chia hành chính5 phường, 2 xã
Thành lập
  • 23/12/2008: thành lập thị xã Hồng Ngự[1]
  • 18/9/2020: thành lập thành phố Hồng Ngự[2]
Loại đô thịLoại III
Năm công nhận2018
Địa lý
Tọa độ: 10°50′08″B 105°21′59″Đ / 10,835439°B 105,366404°Đ / 10.835439; 105.366404Tọa độ: 10°50′08″B 105°21′59″Đ / 10,835439°B 105,366404°Đ / 10.835439; 105.366404
Diện tích121,84 km²[2]
Dân số (2019)
Tổng cộng100.610 người[2]
Mật độ826 người/km²
Khác
Mã bưu chính0277.3xxxxxxx
Biển số xe66-H1 xxx.xx
Số điện thoại0277.3.563.362

Hồng Ngự là một thành phố biên giới thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Thành phố Hồng Ngự hiện là đô thị loại III, trung tâm kinh tế - xã hội phía bắc của tỉnh Đồng Tháp. Cùng với thành phố Cao Lãnh và thành phố Sa Đéc tạo thành ba trung tâm kinh tế của tỉnh.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Hồng Ngự nằm ở phía bắc tỉnh Đồng Tháp, cách thành phố Cao Lãnh 64 km, cách thành phố Hồ Chí Minh 226 km, có vị trí địa lý:

Thành phố Hồng Ngự có diện tích 121,84 km², dân số năm 2019 đạt 100.610 người[2], mật độ dân số đạt 826 người/km².

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Nguồn gốc tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Đại Nam thực lục, dưới thời Gia Long (1802-1820), nhà nước phong kiến nhà Nguyễn có thành lập hai đội binh mang phiên hiệu Hùng Ngự 1 và Hùng Ngự 2 phụ trách an ninh biên giới Tây Nam của Nam Bộ. Đội Hùng Ngự 1 đóng cách vàm rạch Đốc Vàng Thượng 10 trượng, gọi là thủ sở “Hùng Ngự”. Đội Hùng Ngự 2 đóng ở phía Tây vàm sông Lễ Công (sông Ông Chưởng).

Năm 1818, để ổn định biên giới, vua Gia Long cho dời đạo thủ Tân Châu lên cù lao Long Sơn (cù lao Cái Vừng tức Long Thuận, Phú Thuận bây giờ), dời đạo thủ Chiến Sai (vùng Kiến An ngày nay) đến vàm trên sông Hiệp Ân (tức sông Sở Thượng, đồn biên phòng 913 hiện nay) và thủ sở Hùng Ngự ở Đốc Vàng Thượng được dời lên bờ dưới vàm sông Hiệp Ân (tức ngay thị trấn Hồng Ngự bây giờ).

Theo sách “Gia Định thành thông chí” của Trịnh Hoài Đức, tại đây – phía đông sông Hiệp Ân – có xây một thành bằng đất, gọi là thành đất Hùng Ngự, chu vi 36 trượng 2 thước, cao 4 thước, có hai cửa. Năm Minh Mạng thứ 18 (1837), tại đây có đặt trạm quan thuế.

Trong quá trình giao tiếp, theo quy luật thuận thịnh âm, qua năm tháng Hùng Ngự được nói trại đi thành Hồng Ngự. Như vậy, cũng như Thông Bình, Tân Châu, Chiến Sai… Hùng Ngự ban đầu là phiên hiệu của một thủ sở biên phòng ngày xưa, khi dời chỗ mới vẫn giữ nguyên tên cũ và lâu ngày trở thành địa danh.

Trước năm 2008[sửa | sửa mã nguồn]

Trước năm 2008, thành phố Hồng Ngự ngày nay là một phần huyện Hồng Ngự. Huyện lỵ huyện Hồng Ngự khi đó là thị trấn Hồng Ngự.

Sau năm 2008[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 23 tháng 12 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 08/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Hồng Ngự để thành lập thị xã Hồng Ngự và các phường thuộc thị xã Hồng Ngự[1]. Theo đó:

  • Thành lập thị xã Hồng Ngự trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị trấn Hồng Ngự và 4 xã: An Bình A, An Bình B, Bình Thạnh, Tân Hội; 751,72 ha diện tích tự nhiên và 8.380 người của xã Thường Lạc thuộc huyện Hồng Ngự
  • Thành lập phường An Lộc trên cơ sở điều chỉnh 400,14 ha diện tích tự nhiên và 14.534 người của thị trấn Hồng Ngự
  • Thành lập phường An Thạnh trên cơ sở điều chỉnh 470,10 ha diện tích tự nhiên và 17.074 người còn lại của thị trấn Hồng Ngự
  • Thành lập phường An Lạc trên cơ sở điều chỉnh 751,72 ha diện tích tự nhiên và 8.380 người của xã Thường Lạc.

Sau khi thành lập, thị xã Hồng Ngự có 12.216 ha diện tích tự nhiên và 74.569 người với 7 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 3 phường và 4 xã.

Ngày 19 tháng 12 năm 2018, Bộ trưởng Bộ Xây dựng ký quyết định công nhận thị xã Hồng Ngự là đô thị loại III.[3]

Ngày 18 tháng 9 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết 1003/NQ-UBTVQH14[2]. Theo đó, thành lập 2 phường An Bình A, An Bình B thuộc thị xã Hồng Ngự và thành lập thành phố Hồng Ngự thuộc tỉnh Đồng Tháp trên cơ sở toàn bộ 121,84 km² diện tích tự nhiên và 100.610 người của thị xã Hồng Ngự.

Sau khi thành lập, thành phố Hồng Ngự có 5 phường và 2 xã như hiện nay.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Hồng Ngự có 7 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 5 phường: An Bình A, An Bình B, An Lạc, An Lộc, An Thạnh và 2 xã: Bình Thạnh, Tân Hội.

Trong đó, phường An Lộc là trung tâm hành chính của thành phố, phường An Thạnh là trung tâm kinh tế - văn hóa, Bình Thạnh và Tân Hội là hai xã biên giới.

Kinh tế - xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

Đến cuối năm 2017, thành phố Hồng Ngự có tổng diện tích sàn nhà ở 1,459 triệu m², tỷ lệ nhà ở kiên cố, bán kiên cố đạt 66,48%.

Năm 2017, cơ cấu kinh tế thành phố Hồng Ngự, khu vực công nghiệp, xây dựng và thương mại dịch vụ chiếm 59,89% (tương đương 1.098,9 tỷ đồng); khu vực nông lâm, thủy sản chiếm 40,11% (tương đương 736,1 tỷ đồng). Cụm công nghiệp ở Hồng Ngự cũng chủ yếu chế biến nông, thủy sản để tạo ra một chuỗi liên kết gia tăng giá trị nông, thủy sản, thu hút hàng nghìn lao động có việc làm ổn định.

Về tăng trưởng kinh tế, tốc độ tăng trường GDP bình quân của thành phố Hồng Ngự giai đoạn 2015-2017 đạt 7,6%, thu nhập bình quân đầu người năm 2017 ướt đạt khoảng 41 triệu đồng/người/năm, bằng khoảng 76% thu nhập bình quân đầu người cả nước trong năm 2017.

Với tầm quan trọng đó thành phố Hồng Ngự đã được tỉnh xác định là vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc của tỉnh về nông nghiệp và kinh tế biên giới không những đã có phạm vi ảnh hưởng trong vùng tỉnh mà còn có khả năng ảnh hưởng tới khu vực ngày càng mạnh, góp phần phát triển chung cho cả khu vực kinh tế vùng Đồng Tháp Mười và vùng biên giới Việt Nam - Campuchia.

Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Các trường học trên địa bàn thành phố

Y tế[sửa | sửa mã nguồn]

  • Bệnh viện Đa khoa Thành phố Hồng Ngự
  • Bệnh viện Quốc tế Thái Hòa - Hồng Ngự.

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Với lợi thế và vị trí ảnh hưởng trong vùng, thành phố Hồng Ngự được xác định là một trong ba cụm đô thị của tỉnh Đồng Tháp cùng thành phố Cao Lãnh và thành phố Sa Đéc với trục hành lang quốc lộ 30 từ huyện Thanh Bình, thành phố Hồng Ngự đến huyện Hồng Ngự và Tân Hồng. Trục lộ chính của thành phố hiện nay là đường Nguyễn Tất Thành. Một số cây cầu ở thành phố Hồng Ngự: cầu Nguyễn Tất Thành, cầu Rồng, cầu Sở Thượng 1...

Danh nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]