Hà Tĩnh (thành phố)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Hà Tĩnh.

Tên cũ: Thành Sen, thị xã Hà Tĩnh

Tên địa phương: Hà Tịnh, Thị xạ Hà Tịnh, Thành phố Hà Tịnh

Hà Tĩnh
Địa lý
Trực thuộc thành phố: {{{thành phố cấp trên quận}}}
Trụ sở Ủy ban Nhân dân: 72 Phan Đình Phùng
Vị trí:
Diện tích: 56,19 km²
Số phường: 10 phường, 6 xã
Dân số
Số dân: 117.546
Mật độ: 2.092 người/km²
Thành phần dân tộc:
Hành chính
Chủ tịch Hội đồng Nhân dân:
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân:
Bí thư Quận ủy: {{{QU}}}
Thông tin khác
Điện thoại trụ sở:
Số fax trụ sở:
Website: {{{Website}}}

Vị trí hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Hà Tĩnh là tỉnh lỵ của tỉnh Hà Tĩnh, ở vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam.

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Hà Tĩnh ở vị trí từ 18° - 18°24’ vĩ độ Bắc, 10°553’-10°556’ kinh độ Đông, nằm trên trục đường Quốc lộ 1A, cách Hà Nội 350 km, thành phố Vinh 50 km về phía Bắc; Cách thành phố Huế 314 km về phía Nam và cách biển Đông 5 km.

Thành phố Hà Tĩnh nằm ở trung tâm miền Đông Hà Tĩnh, trên vùng đồng bằng Nghệ Tĩnh - Lam Giang

  • Phía Bắc giáp: Thị trấn Thạch Hà (qua cầu Cày), sông cửa Sót.
  • Phía Tây giáp: Xã Thạch Đài, xã Thạch Tân, sông Cày (huyện Thạch Hà).
  • Phía Nam giáp: Xã Cẩm Bình, xã Cẩm Vịnh (huyện Cẩm Xuyên).
  • Phía Đông giáp: Sông Đồng Môn (huyện Thạch Hà, Lộc Hà)

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Vòng xoay ở khu vực đường Trần Phú, TP. Hà Tĩnh

Thành phố Hà Tĩnh gồm 16 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 10 phường: Bắc Hà, Đại Nài, Hà Huy Tập, Nam Hà, Nguyễn Du, Tân Giang, Thạch Linh, Thạch Quý, Trần Phú, Văn Yên và 6 : Thạch Bình, Thạch Đồng, Thạch Hạ, Thạch Hưng, Thạch Môn, Thạch Trung.

  • Chính trị:

Bí thư Thành uỷ: Ngô Đức Huy - Uỷ viên Ban thường vụ Tỉnh uỷ

Chủ tịch UBND: Trần Thế Dũng-Tỉnh Uỷ viên

Chủ tịch HĐND: Đậu Thị Thuỷ

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

  • Thời kỳ Bách Việt thuộc Vương Quốc Việt Thường, sau đó thuộc về Vương quốc Văn Lang rồi Âu Lạc.
  • Thời Bắc thuộc nằm trong châu Phúc Lộc.
  • Thời kỳ độc lập tự chủ: Dươi Nhà Tiền Lê (980-1008) thuộc châu Thạch Hà; từ năm 1025 đời Lý, có thể thuộc trại Định Phiên: đời Trần - Hồ (1226-1407) thuộc châu Nhật Nam.
  • Thời thuộc Minh (1407-1427) là đất huyện Bàn Thạch, châu Nam Tĩnh.
  • Từ năm 1469, vua Lê Thánh Tông định bản đồ đất nước cho đến đầu đời Nguyễn là đất Thạch Hà, phủ Hà Hoa, thừa tuyên Nghệ An.
  • Năm 1831, vua Minh Mệnh nhà Nguyễn đã chia trấn Nghệ An thành 2 tỉnh: Nghệ AnHà Tĩnh. Khi đó xã Trung Tết, huyện Thạch Hà, phủ Hà Hoa, được chọn làm nơi đặt trụ sở tỉnh lỵ tỉnh Hà Tĩnh.
  • Tháng 2 năm 1886, Pháp đưa quân vào chiếm tỉnh thành Hà Tĩnh và ra sức xây dựng tỉnh lỵ thành một trung tâm đô thị đủ điều kiện phục vụ bộ máy cai trị.
  • Ngày 3 tháng 7 năm 1924, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định thành lập thị xã Hà Tĩnh. Cho đến năm 1942, thị xã chỉ là một tỉnh lỵ nhỏ bé với diện tích 247 ha và 4.400 dân. Ngoài 4 xã mới sát nhập năm 1920 là Đông Quế, Xã Tắc, Trung Hậu, Tiền Bạt, nội thị chia làm 8 khu phố: Tịnh Trung, Hoàn Thị, Tiền Môn, Hậu Môn, Tả Môn, Hữu Môn, Tân Giang, Nam Ngạn.
  • Trước tháng 8 năm 1945, thị xã Hà Tĩnh chưa phải là một cấp hành chính, việc cai trị do chính quyền cấp tỉnh trực tiếp đảm nhiệm.
  • Sau Cách mạng Tháng Tám (1945), thị xã Hà Tĩnh được nâng lên thành đơn vị hành chính ngang huyện, trực thuộc tỉnh. Diện tích 1,2km2 và dân số khoảng dưới 5.000 người.
  • Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, thị xã Hà Tĩnh không trực thuộc tỉnh và chỉ là một đơn vị hành chính ngang xã, thuộc huyện Thạch Hà.
  • Năm 1958, thị xã trở lại là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh, nhưng cũng chỉ là một đơn vị cơ sở ngang xã. Năm 1960, thị xã Hà Tĩnh được công nhận là đơn vị hành chính tương đương cấp huyện. Đến năm 1975, thị xã vừa làm chức năng cấp huyện, vừa làm chức năng cơ sở, trực tiếp quản lý hai tiểu khu Bắc Hà, Nam Hà.
  • Từ những năm 1976 - 1991, thị xã Hà Tĩnh là một đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Nghệ Tĩnh.
  • Tháng 9 năm 1989, chuyển 6 xã: Đại Nài, Thạch Linh, Thạnh Phú, Thạch Quý, Thạch Trung, Thạch Yên thuộc huyện Thạch Hà về thị xã Hà Tĩnh quản lý.
  • Từ năm 1991, thị xã Hà Tĩnh là tỉnh lỵ của tỉnh Hà Tĩnh.[1]
  • Ngày 23 tháng 12 năm 1993, thành lập 2 phường Tân Giang và Trần Phú.
  • Ngày 2 tháng 1 năm 2004, chuyển 5 xã: Thạch Hạ, Thạch Môn, Thạch Đồng, Thạch Hưng, Thạch Bình thuộc huyện Thạch Hà về thị xã Hà Tĩnh quản lý; chuyển xã Thạch Phú thành phường Hà Huy Tập, chuyển xã Đại Nài thành phường Đại Nài.[2]
  • Ngày 7 tháng 2 năm 2007, thành lập phường Nguyễn Du, chuyển xã Thạch Yên thành phường Văn Yên, chuyển 2 xã Thạch Quý và Thạch Linh thành 2 phường có tên tương ứng.[3]
  • Ngày 19 tháng 7 năm 2006, thị xã Hà Tĩnh được công nhận là đô thị loại 3.
  • Ngày 28 tháng 5 năm 2007, Thủ tướng Chính phủ - Nguyễn Tấn Dũng - đã ký nghị định số 89/2007/NĐ-CP về việc nâng cấp thị xã Hà Tĩnh thành thành phố Hà Tĩnh[4]. Ngày 20 tháng 6 năm 2007, đã diễn ra lễ công bố thành lập thành phố Hà Tĩnh tại quảng trường trung tâm thành phố.

Cảnh Quan[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Hà Tĩnh là một thành phố trẻ thành lập từ 2008. Cho đến nay, cảnh quan toàn thành phố vẫn mang dáng vóc của một đô thị nông thôn không được quy hoạch như bao thành phố khác của Việt Nam. Việc đô thị hóa nông thôn, làng lên phố vẫn giữ nguyên dáng hình của những ngôi làng truyền thống, cộng với việc kinh phí đô thị hạn hẹp khiến cho việc quy hoạch trở nên khó khăn. Mặc dù các tuyến đường mới được mở, nhưng những nhà quy hoạch thành phố vẫn không định hướng cho một tầm nhìn trên 20 năm đến 100 năm sau cho Thành phố Hà Tĩnh. Hầu hết các khối phố thuộc các phường trung tâm cơ sở hạ tầng dù được đầu tư nhưng vẫn không có quy hoạch, không thể đáp ứng được nhu cầu tăng dân số bộc phát trong tương lai. Dù sớm hay muộn thì Thành phố Hà Tĩnh có nguy cơ trở thành một đô thị thiếu quy hoạch và gặp vô số vấn đề nan giải như Hà Nội hiện nay.

Thành phố Hà Tĩnh là một trong những thành phố chịu cảnh ngập úng trong mùa mưa bởi hệ thống thoát nước của thành phố không thể đáp ứng cho một thành phố đang trên đà phát triển.

Truyền thuyết - sự tích liên quan đến thành phố[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi Nhà Nguyễn thành lập Tỉnh Hà Tĩnh, xã Trung Tiết được chọn làm địa điểm đóng tỉnh lỵ của Tỉnh. Nhà Nguyễn cho đắp thành Hà Tĩnh. Sau khi đắp xong thành, thì ngay đêm đó mưa to gió lớn bất thường; đến sáng hôm sau người dân địa phương và quan lại tỉnh nhà hết sức ngạc nhiên vì thấy sen mọc đầy trong hào thành. Từ đó thành Hà Tĩnh được gọi là Thành Sen.

Thành Sen - Thành Cổ Hà Tĩnh[sửa | sửa mã nguồn]

Thành cổ Hà Tĩnh còn được gọi là Thành Sen. Đến nay kiến trúc của thành cổ Hà Tĩnh không còn, chỉ còn sót lại đoạn Hào Thành và sông Tân Giang dẫn nước từ sông Rào Cái chảy vào Hào vệ thành. Quan sát từ vệ tinh và thông qua ảnh của người Pháp chụp từ trên cao thành cổ Hà Tĩnh mang nét kiến trúc giống thành cổ Đồng Hới và thành Vinh. Đây là một trong những công trình phòng thủ từ xa cho Kinh thành Huế cùng với thành Vinh, thành Đồng Hới và thành Quảng Trị.

Thành cổ Hà Tĩnh ngoảnh mặt về hướng Đông Nam, có 4 cửa ra vào thành.

Hiện nay nền móng cũ của thành cổ Hà Tĩnh nằm trọn vẹn trong lòng phường Tân Giang. Trên nền cũ nơi xưa kia vốn là Trụ sở làm việc của quan lại phong kiến tỉnh Hà Tĩnh là trụ sở ủy ban nhân dân Tỉnh Hà Tĩnh, Quảng trường Hà Tĩnh, Công an tỉnh Hà Tĩnh, Thư viện Hà Tĩnh, Hội đồng nhân dân Tỉnh Hà Tĩnh.

Phần hào vệ thành phía Nam thành cổ Hà Tĩnh đã bị lấp lại mà ngày nay chính là khu vực giữa đường Phan Đình Phùng và Đặng Dung.

Do biến thiên của lịch sử đã biến thành cổ Hà Tĩnh chỉ còn trơ lại nền móng, cộng với việc dân cư sống tự phát trong hàng chục năm trời bên trong khu nội thành cũng như các trục đường chính chạy qua một phần nền thành cũ nên công việc phục dựng lại thành cổ Hà Tĩnh là không thể.

Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Di tích và danh thắng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đền Võ Miếu (quan thánh).

Người nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hoàng giáp chế khoa Nguyễn Hoành Từ
  • Đình nguyên Thám hoa Đặng Văn Kiều(1824 - 1881): người xã Phất Náo, huyện Thạch Hà, nay là xã Thạch Bình.
  • Danh họa Nguyễn Phan Chánh
  • Giáo sư, Viện sĩ Hoàng Trinh
  • Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Trọng Ngũ
  • Nguyễn Đức Thanh: Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Ninh Thuận

Lễ hội truyền thống[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Trên địa bàn thành phố Hà Tĩnh tập trung nhiều cơ sở giáo dục và đào tạo từ bậc mẫu giáo, tiểu học đến cao đẳng, đại học như:

Đại học, Cao đẳng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Trường Đại học Hà Tĩnh: Số 447, đường 26/3, phường Đại Nài
  • Trường Cao đẳng Y tế Hà Tĩnh: Đường Nguyễn Công Trứ
  • Trường Cao đẳng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Du: Khối 4 - Phường Đại Nài
  • Trường Cao đẳng nghề Việt Đức Hà Tĩnh: 371 Nguyễn Công Trứ, P. Nguyễn Du
  • Trường Cao đẳng nghề công nghệ Hà Tĩnh: Số 01 - Ngõ 455 - Đường Trần Phú - P.Thạch Linh

Trường Trung Cấp Nghề[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Trường trung cấp nghề Hà Tĩnh

Trường Trung học Phổ thông[sửa | sửa mã nguồn]

Hình ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]