Tấn Hề Tề

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tấn Hề Tề
晋奚齊
Vua chư hầu Trung Quốc (chi tiết...)
Vua nước Tấn
Trị vì 651 TCN
Tiền nhiệm Tấn Hiến công
Kế nhiệm Tấn Trác Tử
Thông tin chung
Tên thật Cơ Hề Tề (奚齊姬)
Thụy hiệu Không có
Chính quyền nước Tấn
Thân phụ Tấn Hiến công
Thân mẫu Ly Cơ
Sinh 665 TCN
Trung Quốc
Mất 651 TCN
Trung Quốc

Tấn Hề Tề (chữ Hán: 晋奚齊, 665 TCN - 651 TCN[1]), tên thật là Cơ Hề Tề (奚齊姬), là vị vua thứ 20 của nước Tấn - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Cơ Hề Tề là con thứ của Tấn Hiến công – vua thứ 19 nước Tấn. Mẹ ông là Ly Cơ – con gái nước Nhung.

Được lập thế tử[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 672 TCN, Tấn Hiến công đánh bộ tộc người Nhung, bắt được Ly Cơ và em gái Ly Cơ. Do những người vợ trước đã qua đời nên Tấn Hiến công sủng ái cả hai chị em Ly Cơ. Năm 665 TCN, Ly Cơ sinh ra Hề Tề.

Tấn Hiến công có nhiều con trai đã lớn, trong số đó có ba người tài giỏi và có đức hạnh nhất là Cơ Trùng Nhĩ (姬重耳), Cơ Di Ngô (姬夷吾) và thế tử Cơ Thân Sinh (姬申生). Vì yêu Ly Cơ, Tấn Hiến công muốn phế Thân Sinh để lập Hề Tề.

Năm 655 TCN, Hề Tề lên 11 tuổi. Ly Cơ dùng kế vu cho thế tử Thân Sinh âm mưu ám hại vua cha. Tấn Hiến công nổi giận sai người bắt Thân Sinh. Thân Sinh tự sát. Tấn Hiến công chính thức lập Hề Tề làm thế tử và đuổi Trùng Nhĩ cùng Di Ngô ra nước ngoài.

Vua bị giết[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 651 TCN, Hề Tề lên 15 tuổi. Tháng 9 năm đó, vua cha Tấn Hiến công qua đời. Trước khi mất Hiến công ủy thác Hề Tề cho Tuân Tức. Hề Tề trở thành vua mới.

Tuy nhiên, các đại thần là phe cánh của 3 công tử Thân Sinh, Trùng Nhĩ và Di Ngô không đồng tình lập Hề Tề làm vua.

Trong lúc chưa chôn cất Tấn Hiến công, Hề Tề vẫn mặc áo tang ra trông coi thi hài cha. Tháng 10 năm đó, đại phu Lý Khắc mang quân đánh vào nhà để tang và giết chết Hề Tề.

Hề Tề ở ngôi chỉ được 1 tháng, thọ 15 tuổi. Tuân Tức lập em ông là Trác Tử làm vua Tấn mới.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Sử ký, Tấn thế gia