Tiếng Iceland

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
tiếng Iceland
íslenska
Phát âm [ˈislɛnska]
Nói tại Iceland, Đan Mạch, Na Uy, Hoa Kỳ[1] and Canada[2]
Tổng số người nói +320,000
Ngữ hệ Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu
Phân nhánh
Hệ chữ viết Latin (biến thể Iceland)
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại  Iceland
Quy định bởi Árni Magnússon Institute for Icelandic Studies
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 is
ice (B)
isl (T)
ISO 639-3 isl

Tiếng Iceland hay tiếng Băng Đảo, là một ngôn ngữ Bắc Đức, ngôn ngữ của quốc gia Iceland. Ngôn ngữ có quan hệ gần nhất của nó là tiếng Faroe và vài phương ngữ Na Uy như phương ngữ Telemark và Sognamål.

So sánh[sửa | sửa mã nguồn]

Trong khi hầu hết các ngôn ngữ Tây Âu đã giảm đáng kể mức độ biến tố, đặc biệt là về biên cách danh từ, tiếng Băng Đảo giữ lại một ngữ pháp biến tố tương tự với nhóm tiếng Latinh (một thành viên của nhóm các ngôn ngữ Italic, chung gốc rễ với Ấn-Âu gốc của các ngôn ngữ gốc Đức) hoặc, gần hơn là tiếng Norse cổ và tiếng Anh cổ. Sự khác biệt chính giữa các hệ thống biến đổi của tiếng Băng Đảo và tiếng Latinh nằm trong việc xử lý động từ. Danh từ, tính từ, đại từ và từ các lớp khác được xử lý theo một cách tương tự. Cụ thể là nó có thể được đề cập là tiếng Băng Đảo sở hữu khá ít gián tiếp cách mà không có từ chi phối, giống như tiếng Latin (ví dụ, nhiều cách công cụ Latin khác nhau có một tặng cách tương ứng với tiếng Băng Đảo).

Người nói tiếng Iceland[sửa | sửa mã nguồn]

Đại đa số người nói tiếng Băng Đảo sống ở Iceland. Có khoảng 8.165 người nói tiếng Băng Đảo sống ở Đan Mạch,[3] trong số đó có khoảng 800 sinh viên [3].Ngôn ngữ này cũng được nói bởi 2.655 người tại Hoa Kỳ [1] và 385 tại Canada [2] (chủ yếu ở Gimli, Manitoba). 97% dân số của Iceland xem tiếng băng đảo tiếng mẹ đẻ của họ [4], nhưng trong cộng đồng bên ngoài Iceland việc sử dụng ngôn ngữ sút giảm. Vẫn còn có cộng đồng sử dụng tiếng Băng Đảo bên ngoài Iceland đại diện cho nhóm di cư gần đây ở hầu hết các trường hợp ngoại trừ Gimli, một nơi được người Băng Đảo được định cư từ thập niên 1880 trở đi.

Chính sách ngôn ngữ[sửa | sửa mã nguồn]

Hiến pháp tiếng Băng Đảo không đề cập đến các ngôn ngữ này như là ngôn ngữ chính thức của quốc gia này. Mặc dù Iceland là một thành viên của Hội đồng Nordic, Hội đồng chỉ sử dụng tiếng Đan Mạch, tiếng Na Uytiếng Thụy Điển làm ngôn ngữ làm việc, mặc dù cơ quan này xuất bản tài liệu trong tiếng Băng Đảo.[5]. Theo Công ước Ngôn ngữ Bắc Âu, từ năm 1987, công dân của Iceland có cơ hội sử dụng tiếng Băng Đảo khi làm việc với các cơ quan chính thức ở các nước Bắc Âu khác mà không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ chi phí biên phiên dịch nào. Phạm vị Công ước này bao gồm cả các cuộc khám bệnh, trung tâm việc làm, cảnh sát và các văn phòng an sinh xã hội,,[6][7] Tuy nhiên, Công ước không được phổ biến nên phần lớn người Băng Đảo phải nói tiếng Anh thông thạo. Các quốc gia đã cam kết cung cấp dịch vụ bằng các ngôn ngữ khác nhau, nhưng người dân không có quyền tuyệt đối ngoại trừ các vấn đề tòa án và hình sự[6][7].

Cơ quan Árni Magnússon Institute for Icelandic Studies được nhà nước tài trợ có vai trò như một trung tâm bảo tồn các bản thảo tiếng Băng Đảo thời Trung cổ và nghiên cứu ngôn ngữ và văn học của nó. Hội đồng ngôn ngữ Iceland, gồm các đại diện của các trường đại học, các nghệ sỹ, nhà báo, giáo viên, và Bộ Văn hóa, Khoa học và Giáo dục, tư vấn cho chính quyền về chính sách ngôn ngữ. Hoạt động của Quỹ hỗ trợ ngôn ngữ Băng Đảo hoạt động nhằm thúc đẩy các ngôn ngữ Băng Đảo. Từ năm 1995, ngày 16 tháng 11 mỗi năm, ngày sinh của nhà thơ thế kỷ 19 Jonas Hallgrímsson được tổ chức như là Ngày ngôn ngữ Băng Đảo.[4][8]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă “MLA Language Map Data Center: Icelandic”. Modern Language Association. Undated. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2007.  Based on 2000 US census data.
  2. ^ a ă Canadian census 2001
  3. ^ a ă Statbank Danish statistics
  4. ^ a ă “Icelandic: At Once Ancient And Modern” (PDF). Icelandic Ministry of Education, Science and Culture. 2001. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2007. 
  5. ^ “Norden”. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2007. 
  6. ^ a ă “Nordic Language Convention”. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2007. 
  7. ^ a ă “Nordic Language Convention”. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2007. 
  8. ^ “Menntamálaráðuneyti”. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2007.