Trận Wissembourg (1870)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Trận chiến Wissembourg (Weissenburg)
Một phần của cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ
Friedrich III lặng ngắm thi hài tướng Pháp Abel Douay, qua nét vẽ của nhà họa sĩ người Đức Anton von Werner (1888)
Friedrich III lặng ngắm thi hài tướng Pháp Abel Douay, qua nét vẽ của nhà họa sĩ người Đức Anton von Werner (1888).
.
Thời gian 4 tháng 8 năm 1870
Địa điểm Wissembourg, Pháp
Kết quả Quân đội Đức giành chiến thắng quan trọng[1][2]; quân đội Pháp chịu tổn thất to lớn và rút lui.[3][4]
Tham chiến
Cờ của Vương quốc Phổ Vương quốc Phổ
Cờ của Bayern Vương quốc Bayern
Cờ của Pháp Đế chế Pháp
Chỉ huy
Cờ của Vương quốc Phổ Thái tử Friedrich Wilhelm
Cờ của Vương quốc Phổ Hugo von Kirchbach[5]
Cờ của Vương quốc Phổ Tướng Von Bose[5]
Cờ của Bayern Tướng Bohmer [4]
Cờ của Pháp Patrice de Mac-Mahon[6]
Cờ của Pháp Abel Douay  [7]
Cờ của Pháp Jean Pellé [4]
Lực lượng
40.000[4]–50.000 quân [5] 6.000–8.000 quân [4][5]
Tổn thất
Nguồn 1: 700 quân thương vong (trong số đó có 76 Sĩ quan), Tướng Kirchbach bị thương [4]
Nguồn 2: 1.550 quân thương vong [8]
Nguồn 3: 1.500 quân thương vong [9]
Nguồn 1: 500 quân tử trận và bị thương, 800 quân bị bắt (trong số đó có 18 Sĩ quan), mọi trang bị cầm tay và thiết bị doanh trại bị mất [4]
Nguồn 2: 1.600 quân thương vong [8]
Nguồn 3: 1.000 quân bị bắt [9]
.

Trận Wissembourg,[3] còn gọi là Trận Weißenburg, là một trận đánh diễn ra vào ngày 4 tháng 8 năm 1870 trong cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ, giữa Tập đoàn quân số 3 của Phổ-Đức dưới sự thống lĩnh của Thái tử Friedrich Wilhelm và một lực lượng thuộc Tập đoàn quân Cha6lons của Pháp do Thống chế Patrice de Mac-Mahon chỉ huy.[10][11] Với thiệt hại nặng nề, quân Pháp nhanh chóng gặp bất lợi và phải thoái lui[3][12][13] sau một cuộc giao tranh khốc liệt.[11][14] Trận chiến này là thất bại đầu tiên của Quân đội Pháp trên chính quốc, và sau trận Wissembourg, họ vẫn liên tiếp thất trận – trái ngược với niềm tin thắng lợi của nước Pháp.[15][16][17][18][19] Đối với Quân đội Phổ, đây là một chiến thắng quan trọng[1] và cũng là một trong những chiến thắng đầu tiên của họ trong cuộc chiến tranh này, dù mang tầm cỡ nhỏ hơn những thắng lợi về sau của họ.[20][21][22][23][24] Thắng lợi tại Wissembourg của quân Đức cũng được xem là một đòn "hồi mã thương" mạnh mẽ của họ sau khi quân Pháp tiến đánh vùng biên giới Đức, đồng thời cũng là bức tranh thu nhỏ của những trận đánh lớn sau đó dẫn đến sự sụp đổ của Đế chế Pháp, qua những đặc điểm như thế mạnh về quân số và hỏa pháo của quân Đức.[5][25]

Khi Chiến tranh Pháp-Phổ bùng nổ, Thái tử nước Phổ là Friedrich Wilhelm – Tư lệnh Tập đoàn quân số 3 của Đức – đã kéo đại binh về hướng Đông Saarbrücken để tiến công Wissembourg và pháo đài Geissberg cận kề, do các đơn vị dẫn đầu thuộc Quân đoàn I[26] của Thống chế MacMahon dưới quyền Tướng Abel Douay trấn giữ.[3][9] Buổi sáng ngày 4 tháng 8 năm 1870, vị Thái tử đã đột kích xã Wissembourg và quân Bayern thuộc Tập đoàn quân số 3 của ông đã dẫn đầu cuộc tập kích này.[4] Quân Pháp bị choáng ngợp cho đến cả khi quân Bayern bắt đầu pháo kích, và Douay đã nhanh chóng tập trung lực lượng.[5] Cuộc kháng cự quyết liệt của quân Pháp đã gây khó khăn cho quân đội Bayern.[27] Nhưng sau đó, hai Quân đoàn Phổ được lệnh của Thái tử đã đến trợ chiến. Một Quân đoàn tung đòn “vỗ mặt” đối phương, trong khi Quân đoàn kia thì đánh bọc sườn quân Pháp. Một Trung đoàn ở cánh phải của quân Pháp cũng tiến công cửa Nam của thành phố, và lính Algérie của quân Pháp đã tổ chức những đợt phản kích nhưng quân Phổ vẫn bền bỉ tiến bước.[5] Đồng thời, quân Phổ cũng tập trung 30 khẩu đại bác về phía trạm xe lửa của Wissembourg.[27] Hỏa lực khủng khiếp của quân Phổ đã nghiền nát các vị trí phòng ngự của quân Pháp[5], và cuối cùng thì Wissembourg cùng với trạm xe lửa của nó đã rơi vào tay quân Phổ và quân Bayern sau một cuộc giao chiến kịch liệt[7][27][28] (pháo đài Geissberg chống giữ được lâu hơn chừng 1 tiếng đồng hồ khi cuộc kháng cự rơi vào tuyệt vọng[5]). Trong trận đánh này, đã từng có một cuộc cận chiến mà quân Phổ và quân Bayern với sức càn quét mạnh mẽ và quân số đông đảo, đã quét sạch trận tuyến của quân Pháp một cách chóng vánh.[4][11]

Tuy rằng quân Pháp đã kháng trả dữ dội, trận Wissembourg là một chiến bại nặng nề của họ.[29][30] Thực chất, với đại bại này, Sư đoàn dưới quyền Douay hay nói cách khác là đội tiền quân của MacMahon đã bị tiêu diệt.[26][31][32] Dựa trên danh tiếng quân sự của người Phổ, một Sĩ quan Pháp đã mô tả sức tấn công mãnh liệt của quân Phổ vào pháo đài Geissberg : những làn sóng công kích của họ đã phá tan tường thành Geissberg.[33] Một Trung đoàn của Những người lính phóng lựu của Nhà vua được ghi nhận là đã chiến đấu anh dũng ở pháo đài Geilsberg trong trận thắng này.[28] Ngoài ra, vai trò quan trọng quân Bayern cũng được nhìn nhận trong trận thắng này và góp phần dấy lên niềm tự hào cho người dân Bayern.[34] Trên đường rút, quân Pháp đã lâm vào hỗn loạn to lớn[27][35] và đánh mất hết trang bị cầm tay của mình. Tướng Douay đã tử trận do một quả pháo nổ trong cuộc giao tranh tại Wissembourg, khi đang tập kết quân sĩ.[7][27]. Quân Pháp chịu nhiều tổn thất và tổn hại của quân Đức cũng đáng kể[27], do hiệu quả của súng trường Chassepot của người Pháp.[9] Friedrich Wilhelm đã miêu tả trận Wissembourg là một chiến thắng “lẫy lừng mà đẫm máu” của ông.[4] MacMahon phải cho lui quân về Wörth[3][7], để thành lập hệ thống phòng ngự vững chắc hơn.[10] Sau chiến bại tại Wissembourg, Quân đoàn I của ông tiếp tục bị quân Phổ đánh cho đại bại trong trận Wörth vào ngày 6 tháng 8 năm 1870[14][22][36][37][38] – tại đây tỷ lệ thiệt hại của quân Pháp còn cao hơn ở trận chiến Wissembourg.[39] Hai chiến thắng này đã khiến cho khả năng lãnh đạo quân sự của vị Thái tử nước Phổ được ca ngợi.[40]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Dan P. Silverman, Reluctant union; Alsace-Lorraine and Imperial Germany, 1871-1918, trang 30
  2. ^ E. J. Hoffschmidt, German Army, Navy uniforms and insignia: 1871-1918, trang 6
  3. ^ a ă â b c Tony Jaques, Dictionary of Battles and Sieges: P-Z, trang 1108
  4. ^ a ă â b c d đ e ê g "The Franco-Prussian war : its causes, incidents, and consequences"
  5. ^ a ă â b c d đ e ê Michael Howard, Michael Eliot Howard, The Franco-Prussian War: The German Invasion of France, 1870-1871, các trang 101-103.
  6. ^ Cavana, Encyclopedia Of The Age Of Imperialism 1800-1914, trang 444
  7. ^ a ă â b Irving Werstein, The Franco-Prussian War: Germany's rise as a world power, trang 102
  8. ^ a ă Jonathon Riley, Decisive Battles: From Yorktown to Operation Desert Storm, trang 90
  9. ^ a ă â b Philipp Elliot-Wright, Gravelotte-St-Privat 1870: End of the Second Empire, trang 37
  10. ^ a ă Ian Westwell, Warfare in the 19th Century, trang 28
  11. ^ a ă â Richard Ernest Dupuy, Trevor Nevitt Dupuy, HarperCollins (Firm), The Harper encyclopedia of military history: from 3500 BC to the present
  12. ^ Mark Grossman, World Military Leaders: A Biographical Dictionary, trang 209
  13. ^ William Young, German Diplomatic Relations 1871-1945: The Wilhelmstrasse and the Formulation of Foreign Policy, trang 42
  14. ^ a ă F M. Nikal, History of France from the year 420 to the surrender of Metz, 1870, trang 203
  15. ^ Bertrand Taithe, Defeated Flesh: Medicine, Welfare, and Warfare in the Making of Modern France, trang 32
  16. ^ Alan W. Ertl, Toward an Understanding of Europe: A Political Economic Précis of Continental Integration, trang 195
  17. ^ John Mosier, The Myth of the Great War: A New Military History of World War I, trang 14
  18. ^ Brian Joseph Martin, Napoleonic Friendship: Military Fraternity, Intimacy, and Sexuality in Nineteenth-Century France, trang 232
  19. ^ Jean-Denis G. G. Lepage, The French Foreign Legion: An Illustrated History, trang 57
  20. ^ Kenneth Allen, René North, Fighting men and their uniforms, trang 48
  21. ^ Denis William Brogan, France under the Republic: the development of modern France (1870-1939), trang 24
  22. ^ a ă Stephen J. Lee, Aspects of European History, 1789-1980, trang 70
  23. ^ Walter Yust, Encyclopaedia Britannica: a new survey of universal knowledge, trang 686
  24. ^ Alistair Horne, The fall of Paris: the siege and the Commune, 1870-71, trang 43
  25. ^ Carl Cavanagh Hodge, Encyclopedia of the Age of Imperialism, 1800-1914, trang 234
  26. ^ a ă Stephen Badsey, The Franco-Prussian War 1870-1871, trang 36
  27. ^ a ă â b c d Field-Marshal Count Helmuth von Moltke (Archibald Forbes dịch), "The Franco-German War of 1870-71"
  28. ^ a ă E. J. Hoffschmidt, German Army, Navy uniforms and insignia: 1871-1918, trang 16
  29. ^ Hooper, The Campaign of Sedan, p. 84. Hooper notes, "especially considering they were surprised and greatly outnumbered, that the French sustained their old renown as fighting men and that the first defeat, although severe, reflected no discredit on the soldiers of the 1st Corps."
  30. ^ Donny Gluckstein, The Paris Commune: A Revolution in Democracy, trang 78
  31. ^ Stephen Shann, Louis Delpérier, French Army 1870-71 Franco-Prussian War (1): Imperial Troops, trang 4
  32. ^ John Keegan, Andrew Wheatcroft, Who's who in military history: from 1453 to the present day, trang 204
  33. ^ Geoffrey Wawro, The Franco-Prussian War: The German Conquest Of France In 1870-1871, các trang 99-104.
  34. ^ Christopher McIntosh, The Swan King: Ludwig II of Bavaria, trang 117
  35. ^ International cyclopaedia: a library of universal knowledge, Tập 6, trang 226
  36. ^ Albert Seaton, Michael Youens, The Army of the German Empire, 1870-1888, trang 15
  37. ^ Rachel Chrastil, Organizing for War: France, 1870-1914, trang 4
  38. ^ William Templeton Waugh, Germany, trang 45
  39. ^ Alan I. Forrest, The Legacy of the French Revolutionary Wars: The Nation-In-Arms in French Republican Memory, trang 113
  40. ^ Patricia Kollander, Frederick III: Germany's Liberal Emperor, trang 92

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]