UniKey

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
UniKey
Biểu tượng chính thức của UniKey
Biểu tượng chính thức của UniKey
Unikey 4.3 RC4 trên Windows 10
Unikey 4.3 RC4 trên Windows 10
Phát triển bởiPhạm Kim Long
Phát hành lần đầu, 2000; 20 năm trước
Phiên bản ổn định
4.3 RC4 / 14 tháng 7, 2018; 17 tháng trước[1]
Hệ điều hànhWindows OS, macOSLinux OS
Ngôn ngữ có sẵnTiếng ViệtTiếng Anh
Thể loạiBộ gõ tiếng Việt
Giấy phép
Websitehttps://www.unikey.org

UniKey là chương trình bàn phím tiếng Việt phổ biến nhất trên Windows. Phần lõi xử lý tiếng Việt UniKey Input Engine cũng được sử dụng trong các chương trình bàn phím mặc định của các hệ điều hành Linux, Mac OS X và đặc biệt là tất cả các thiết bị dùng iOS (iPhone, iPad). UniKey Input Engine có mã nguồn mở theo giấy phép GNU General Public License.

Unikey.org là website chính thức duy nhất của phần mềm UniKey. Tác giả không chịu trách nhiệm về tất cả các website khác lấy tên hoặc phân phối sản phẩm UniKey.[2]

Giới thiệu UniKey[sửa | sửa mã nguồn]

UniKey được công bố lần đầu tiên vào năm 1999. Ngay từ khi ra đời, UniKey đã được người dùng đón nhận rất tích cực nhờ tính đơn giản, tiện dụng, tốc độ, tin cậy. UniKey nhanh chóng trở thành chương trình gõ tiếng Việt tốt nhất, phổ biến nhất trên Windows. Hiện nay UniKey có mặt hầu như trên tất cả các máy tính chạy Windows của người Việt.

UniKey Vietnamese Input Method, module chính xử lý tiếng Việt (gồm các phương pháp gõ, thuật toán chuyển đổi tiếng Việt) trong UniKey, được open-source từ năm 2001. Bản open-source của UniKey chạy trên X-Window (Linux) được công bố từ năm 2001, dưới tên x-unikey. x-unikey là một trong những chương trình gõ tiếng Việt đầu tiên trên Linux. Từ mã nguồn x-unikey, UniKey Input Engine đã được sử dụng và tích hợp vào các bộ gõ tiếng Việt trên Linux sau này. Bộ gõ phổ biến nhất dùng lõi UniKey trên Linux hiện nay là ibus-unikey (do Lê Quốc Tuấn phát triển).

Từ năm 2006, tác giả UniKey đã cho phép Apple dùng mã nguồn x-unikey trong các sản phẩm của Apple theo các điều khoản của giấy phép The MIT license. Từ phiên bản Tiger, bộ gõ tiếng Việt có sẵn trên Mac OS X đã bắt đầu dùng lõi UniKey. Đến năm 2010, phiên bản iOS 4.0 cũng tích hợp lõi UniKey. Đến nay tất cả các thiết bị iPhone, iPad đều đang sử dụng UniKey cho bộ gõ tiếng Việt có sẵn.

UniKey được phát triển bởi Phạm Kim Long. Website chính thức duy nhất của UniKey là http://unikey.org. Tác giả không chịu trách nhiệm về bất cứ website nào khác cung cấp các phần mềm UniKey.

Tính năng[sửa | sửa mã nguồn]

UniKey hỗ trợ:[3]

  • Tất cả các bảng mã phổ biến:
    • Unicode, TCVN (ABC)
    • VIQR, VNI, VPS, VISCII, BK HCM1, BK HCM2,…
    • Unicode UTF-8, Unicode NCR - for Web editors.
  • 2 phương pháp gõ thông dụng: TELEX, VNI[3]
  • Cho phép tự định nghĩa kiểu gõ
  • Cho phép gõ tắt và định nghĩa bảng gõ tắt.
  • Chạy trên tất cả các phiên bản Windows: 10, 8, 7, Vista, 2000, XP, 9x.

UniKey rất gọn nhẹ, không cần cài đặt.[4]

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Sự ra đời của UniKey[sửa | sửa mã nguồn]

Phạm Kim Long - cha đẻ của Unikey - bắt đầu viết một bộ gõ tiếng Việt với tên gọi TVNBK năm 1994 khi đang là sinh viên của trường Đại học Bách khoa Hà Nội.[5]

Ban đầu TVNBK được viết bằng hợp ngữ cho DOS.

Giữa những năm 1990, Phạm Kim Long đã chuyển đổi sang môi trường Windows và đổi tên thành LittleVnKey.

Năm 2000, anh phát hành bộ gõ mới với tên gọi là Unikey, hỗ trợ nhập liệu Unicode và phát hành miễn phí theo giấy phép GNU GPL.

Bản nguồn mở của UniKey chạy trên X-Window (Linux) được công bố từ năm 2001, dưới tên x-unikey. x-unikey là một trong những chương trình gõ tiếng Việt đầu tiên trên Linux. Từ source code x-unikey, UniKey Input Engine đã được sử dụng và tích hợp vào các bộ gõ tiếng Việt trên Linux sau này. Bộ gõ phổ biến nhất dùng lõi UniKey trên Linux hiện nay là ibus-unikey do Lê Quốc Tuấn phát triển.

Từ năm 2006, tác giả UniKey đã cho phép Apple dùng mã nguồn x-unikey trong các sản phẩm của Apple theo các điều khoản của giấy phép MIT. Từ phiên bản Tiger, bộ gõ tiếng Việt có sẵn trên Mac OS X đã bắt đầu dùng lõi UniKey. Đến năm 2010, phiên bản iOS 4.0 cũng tích hợp lõi UniKey. Đến nay tất cả các thiết bị iPhone, iPad đều đang sử dụng UniKey cho bộ gõ tiếng Việt có sẵn.

Hiện tại toàn bộ dự án bao gồm các phiên bản đã phát hành và mã nguồn của chúng được lưu trữ tại SourceForge[5][6].

Đến năm 2013, anh phát triển thêm bộ gõ Laban Key, một bộ gõ tiếng Việt phổ biến cho 2 nền tảng thiết bị di động iOSAndroid[7].

Hệ điều hành Hỗ trợ[sửa | sửa mã nguồn]

Phiên bản Unikey mới nhất hiện chỉ hỗ trợ từ Windows 7[8] trở lên. Các phiên bản cũ hơn chỉ hỗ trợ Windows Vista[9] trở xuống hiện đã được lưu trữ tại trang dự án Sourcefouge[6] của Unikey:

Dư luận[sửa | sửa mã nguồn]

Website bị hack[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 1/2/2012, quản trị viên diễn đàn CMC InfoSec phát hiện và thông báo trên một số diễn đàn về bảo mật về website https://unikey.org của tác giả Phạm Kim Long đã bị kiểm soát bởi hacker đã trỏ các đường dẫn tải phần mềm Unikey ở trang web phần mềm SourceForge.net. Các file của phần mềm Unikey được lưu giữ ở website này cho đến sáng 1/3/2012 đều chứa phần mềm độc hại Trojan.[10]

Lợi dụng để tấn công[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 4 tháng 12 năm 2019, CMC Cyber Security Lab phát hiện chiến dịch tấn công APT mới vào người dùng Việt Nam bằng cách chèn tập tin độc hại vào thư mục của UniKey. Khi khởi động Unikey, thay vì chạy tập tin Windows để phục vụ hoạt động của chương trình, kẻ tấn công đã hiệu chỉnh chương trình để đưa chương trình độc hại chạy lên trước thay vì chạy tập tin Windows. Khiến máy tính bị nhiễm mã độc, có thể bị thu thập dữ liệu và nguy cơ bị tấn công bởi các hành vi nguy hiểm. CMC cảnh báo người dùng kiểm tra lại thư mục chứa tập tin UniKey và chỉ nên tải phần mềm từ trang web chính thức của phần mềm.[11]

Bảo vệ[sửa | sửa mã nguồn]

Nhầm đảm bảo việc tải về an toàn không bị Virus, người dùng chỉ nên tải về từ trang chủ Unikey tại https://www.unikey.org hoặc từ trang dự án của unikey trên sourcefouge.net tại https://sourceforge.net/projects/unikey/. Từ Unikey 4.3 RC1, tác giả đã cài chứng thực chữ kí số vào tệp tin chạy của Unikey để đảm bảo an toàn.[12]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]