Borneo

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Borneo
Ảnh topo của Borneo
Ảnh topo của Borneo
Địa lý
Vị trí Đông Nam Á
Tọa độ 0°B 114°Đ / 0°B 114°Đ / 0; 114
Quần đảo Quần đảo Sunda Lớn
Diện tích 743330
Điểm cao nhất Núi Kinabalu (4095)
Chính quyền
Cờ của Brunei  Brunei
Khu vực hành chính quốc gia Belait
Brunei-Muara
Temburong
Tutong
Cờ của Indonesia  Indonesia
Khu vực hành chính quốc gia Đông Kalimantan
Trung Kalimantan
Tây Kalimantan
Nam Kalimantan
Bắc Kalimantan
Cờ của Malaysia  Malaysia
Khu vực hành chính quốc gia Sabah
Sarawak
Nhân khẩu học
Dân số 18.590.000 (tính đến năm 2009)
Mật độ 21,52
Người bản xứ Malays, Người Hán, Dayak
Ảnh vệ tinh của Borneo.

Borneo hay Kalimantanđảo lớn thứ 3 thế giới với diện tích lên đến 743.330 km² tại Đông Nam Á. Borneo là tên gọi của người phương Tây và hiếm khi được dân địa phương gọi. Đảo chia làm ba phần thuộc chủ quyền của ba nước Brunei, IndonesiaMalaysia. Phần đảo này thuộc chủ quyền của Indonesia được gọi là Kalimantan trong khi phần thuộc chủ quyền thuộc Malaysia được gọi là Đông Malaysia. Gần như toàn bộ lãnh thổ Brunei là một phần nhỏ của đảo Borneo.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Borneo (trái) và Sulawesi.

Borneo được bao quanh bởi biển Đông về phía bắc và tây bắc, biển Sulu về phía đông bắc, biển Celebeseo biển Makassar về phía đông, biển Javaeo biển Karimata về phía nam.

Về phía tây của Borneo là bán đảo Mã LaiSumatra. Về phía nam là đảo Java. Về phía đông là đảo Sulawesi. Về phía đông bắc là Philippines.

Điểm cao nhất của Borneo là núi KinabaluSabah (Malaysia), với độ cao tuyệt đối là 4.095 m, làm cho hòn đảo trở thành hòn đảo cao thứ 3 trên thế giới.

Các hệ thống sông lớn nhất trên đảo là sông Kapuas, với chiều dài xấp xỉ 1.143 km (710 dặm Anh) là con sông dài nhất tại Indonesia, sông Rajang tại Sarawak dài khoảng 562,5 km (349,5 dặm Anh) là con sông dài nhất Malaysia, sông Barito khoảng 880 km (550 dặm Anh) và sông Mahakam dài khoảng 980 km (610 dặm Anh).

Borneo cũng được biết đến vì các hệ thống hang động rộng lớn của nó. Hang Clearwater có một trong những sông ngầm dài nhất thế giới. Hang Deer, được coi là hang động dài nhất thế giới, là nơi sinh sống của trên 3 triệu con dơiphân dơi tích tụ lại cao trên 100 m (330 ft).

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Borneo được chia ra về mặt hành chính:

Borneo là đảo duy nhất thế giới có 3 quốc gia riêng biệt.

Dân số[sửa | sửa mã nguồn]

Toàn đảo có khoảng 16 triệu dân vào năm 2000.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cuối thế kỷ thứ 4 - đầu thế kỷ thứ 5: phía đông đảo này có nhà nước Kutai theo Ấn Độ giáo tương đối giàu có nhờ thương mại
  • Thế kỷ 17: Những người Malay di cư tới phía Tây của đảo này và thành lập vương quốc hồi giáo. Vương quốc này sau đó bị người Hoa di cư tới lật đổ và lập nên nhà nước Lanfang.
  • Thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20: Đế quốc Anh và đế quốc Hà Lan chia nhau đảo này.
  • 1942 - 1945: Quân Nhật chiếm đóng đảo.
  • Sau Chiến tranh thế giới thứ hai: phần lãnh thổ do Hà Lan chiếm đóng trở thành thuộc chủ quyền của Indonesia. Các lãnh thổ Sabah và Sarawak thuộc Anh sáp nhập với Malay để lập nên Malaysia hiện đại.
  • Năm 1984: Vương quốc Brunei được thành lập.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Tọa độ: 0°00′N, 114°00′Đ