Chủ nghĩa xã hội-dân chủ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Biểu tượng chính thức của Quốc tế Xã hội Chủ nghĩa, cơ quan trung ương của Dân chủ xã hội.

Dân chủ xã hội là một hệ tư tưởng chính trị thuộc cảnh tả hoặc thiên tả, xuất hiện vào cuối thế kỷ 19 từ phong trào Xã hội chủ nghĩa và vẫn tiếp tục có ảnh hưởng tại nhiều nước trên thế giới.[1]

Những người đi theo hệ tư tưởng này ban đầu chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa Marx nhưng xét lại trên một số phương diện. Ngày nay phong trào này cũng có nhiều sự phân hóa, một số tiếp tục chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa Marx trên một số phương diện, một số khác thì không. Dân chủ xã hội thường được xem là một hệ tư tưởng chịu nhiều ảnh hưởng của chủ nghĩa nhân đạo, và có chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa tự do trên một số phương diện (cũng giống như chủ nghĩa bảo thủ). Tuy nhiên phần lớn các nước, dân chủ xã hội là lực lượng chính cạnh tranh với những người theo chủ nghĩa bảo thủ, thường có xu hướng chống lại nhà nước can thiệp trực tiếp kinh tế.

Khác với chủ nghĩa xã hội với mục đích chấm dứt ưu thế của hệ thống tư bản chủ nghĩa hay mục đích thay thế nó một cách triệt để. Phong trào dân chủ xã hội hiện đại hướng đến việc cải tạo chủ nghĩa tư bản một cách hòa bình thông qua tiến hóa xã hội, qua sự điều hành của nhà nước và việc xây dựng các chương trình và tổ chức cho nhà nước tài trợ để hoạt động nhằm giảm nhẹ hoặc dần loại bỏ những sự bất công do hệ thống thị trường tư bản chủ nghĩa gây ra. Một số đảng ủng hộ các chương trình quốc hữu hóa. Từ Dân chủ xã hội cũng được dùng để chỉ hình thức xã hội mà các nhà hoạt động dân chủ xã hội muốn xây dựng.

Các đảng dân chủ xã hội thường có tên Đảng xã hội chủ nghĩa, Đảng dân chủ xã hội, Đảng lao động, Liên minh dân chủ xã hội... Do cùng chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa Marx nên nhiều đảng trong số này có quan hệ liên minh với các đảng Cộng sản thành một lực lượng chính trị thống nhất được gọi là Cánh tả. Có thể ví dụ một số đảng như:

Afghanistan: Đảng Dân chủ Xã hội Afghanistan

Argentina: Đảng Xã hội Argentina

Úc: Đảng Lao động Úc

Áo: Đảng Dân chủ Xã hội Áo

Pháp: Đảng Xã hội Pháp

Đức: Đảng Dân chủ Xã hội Đức

Ấn Độ: Đại hội Nhân dân Ấn Độ

Indonesia: Đảng Dân chủ Indonesia

Anh: Đảng Lao động Anh


Chú thích [sửa]

  1. ^ Berman, Sheri. “Understanding Social Democracy”. Truy cập ngày 11 tháng 8 năm 2007.