Rama VI

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Vajiravudh
Rama VI của Xiêm
Vua Xiêm
King Vajiravudh portrait photograph.jpg
Vua Vajiravudh
Tại vị 23 tháng 10 năm 191025 tháng 11 năm 1925
Tiền nhiệm Vua Chulalongkorn
Vua Prajadhipok
Thông tin chung
Hậu duệ Công chúa Bejaratana
Tên đầy đủ Vua Vajiravudh (Vua Rama VI)
Thân phụ Vua Chulalongkorn
Thân mẫu Hoàng thái hậu Saovabha
Sinh 1 tháng 1, 1881(1881-01-01)
Mất 25 tháng 11, 1925 (44 tuổi)

Rama VI là vị vua thứ 6 của vương triều Chakri, Thái Lan. Ông trị vì từ năm 1910 đến năm 1925.

Thời niên thiếu[sửa | sửa mã nguồn]

Rama VI sinh ngày 1 tháng 1 năm 1881, có tên khai sinh là Vajiravudh. Ông là con thứ của vua Chulalongkorn (Rama V) và hoàng hậu Saovabha. Khi mới 7 tuổi, ông đã được phụ vương gửi sang Anh học tại Học viện Quân sự Hoàng gia Sandhurst. Lớn lên, ông học lịch sử và luật học tại Christ Church, Oxford. Chính vì thế, ông chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa Anh. Khi người anh là thái tử Vajirunhis bất ngờ qua đời lúc mới 16 tuổi, ông được chỉ định làm thái tử, và sau đó khi phụ vương qua đời, ông trở thành quốc vương của Xiêm.

Thành quả trị vì[sửa | sửa mã nguồn]

Rama VI tiếp tục những nỗ lực canh tân đất nước của tổ tiên. Những cải cách đáng chú ý mà ông đã tiến hành bao gồm:

  • Cải cách phân cấp hành chính,
  • Cho thiết kế mới quốc kỳ của Xiêm
  • Ra sắc luật về việc đặt tên họ của người Thái Lan vào năm 1913, bao gồm cả người Thái gốc Hoa cũng phải mang họ Thái.
  • Đặt lệ gọi tên vua Thái theo thứ tự thế hệ của phương Tây. Cũng bắt đầu từ thời của ông, tục lệ gọi vua Xiêm là Rama bắt đầu.
  • Bãi bỏ chế độ đa thê.
  • Cải cách hệ thống giáo dục theo mô hình trường phổ thông và trường đại học của phương Tây. Thành lập hệ thống giáo dục phổ cập. Ông đã cho thành lập Đại học Chulalongkorn vào năm 1917; đây là trường đại học kiểu phương Tây đầu tiên ở Thái Lan.
  • Gửi sinh viên sang Anh, Pháp du học.
  • Bãi bỏ các chính sách ưu đãi dành cho người gốc Hoa.
  • Thành lập hội chữ thập đỏ của Thái Lan.
  • Thiết lập cơ sở hạ tầng quy mô, trong đó có sân bay Don Muang, các nhà máy phát điện, nhà máy cấp nước sạch.
  • Đặc biệt, ông đã có ý định tiến hành cải cách dân chủ và từ bỏ chế độ quân chủ chuyên chế, tuy nhiên vì nhiều lý do mà điều này đã không thực hiện được.

Âm mưu đảo chính[sửa | sửa mã nguồn]

Cuối thập niên 1910 đầu thập niên 1920, Xiêm gặp thiên tai (hạn hán) và nạn đói. Những khó khăn kinh tế cộng thêm những rắc rối chính trị khiến cho mâu thuẫn giữa vua và các quý tộc-quan chức nảy sinh. Và hậu quả là cuộc đảo chính nổ ra vào ngày 11 tháng 11 năm 1911. Các nhà lãnh đạo cuộc đảo chính định bắt giam quốc vương, lật đổ chế độ quân chủ, và thành lập nền cộng hòa. Tuy nhiên, cuộc đảo chính đã không thành công.

Chính trường quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]

Trong thời kỳ Chiến tranh Thế giới thứ nhất, Rama VI đã quyết định đưa Thái Lan vào vòng tham chiến bên phe Quốc Liên. Mặc dù không có giao tranh, nhưng sự việc này cũng có tác dụng làm tăng vị thế chính trị của Thái Lan trên chính trường quốc tế.

Tâm hồn văn nghệ[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài cương vị quốc vương, Rama VI còn là một nghệ sĩ thực thụ, danh tiếng. Ông viết tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch và cả bài vở cho các tạp chí. Tự ông đã dịch một số kịch bản của Shakespeare sang tiếng Thái. Trong một số tác phẩm, ông đã gọi người Hoa ở Xiêm, nhất là các thương nhân, là "Do Thái của phương Đông" do ảnh hưởng kinh tế to lớn của họ ở Xiêm.[1]

Rama VI băng hà ngày 25 tháng 11 năm 1925. Miếu hiệu của ông là Phra Mongkut Klao Chaoyuhua (tiếng Thái: พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว).

Rama VI không có con trai nên sau khi băng hà, người kế vị là người em trai.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Chris Baker, Pasuk Phongpaichit. A History of Thailand. Cambridge University Press, 114-6. ISBN 0-521-81615-7