Tôma Aquinô

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Thánh Tôma Aquinô
OP

Tranh từ Ascoli Piceno, Ý
bởi Carlo Crivelli (thế kỷ 15)
Tu sỹ, linh mục
Tiến sỹ Hội thánh
Sinh 28 tháng 1, 1225[1]
Roccasecca, Vương quốc Sicilia
Mất 7 tháng 3, 1274[1]
Fossanova, Lãnh thổ Giáo hoàng
Tôn kính Công giáo Rôma
Anh giáo
Lutheran
Hiển thánh 18 tháng 7, 1323, Avignon, Lãnh thổ Giáo hoàng bởi Giáo hoàng Gioan XXII
Đền chính fr:Ensemble conventuel des Jacobins, Toulouse, Pháp
Lễ kính 28 tháng 1 (7 tháng 3, trước năm 1969)
Biểu trưng Cuốn Summa theologiae (Tổng luận Thần học), mô hình giáo đường, hình mặt trời trên ngực áo thầy dòng Đa Minh
Quan thầy của Học thuật; chống bão; chống sét; nhà hộ giáo; Aquino, FalernaBelcastro, Italia; người bán sách; các học viện, trường học và viện đại học Công giáo; học tập; thợ bút chì; nhà triết học; nhà xuất bản; học giả; sinh viên; nhà thần học[2]
Thomas Aquinas
Gentile da Fabriano 052.jpg
trích từ bức tranh Valle Romita Polyptych
bởi Gentile da Fabriano (khoảng 1400)
Thời đại Triết học Trung Cổ
Lĩnh vực Triết học phương Tây
Trường phái Chủ nghĩa kinh viện, sáng lập chủ nghĩa Thomas
Sở thích Siêu hình học, Thần học, Logic, Tâm trí, Nhận thức luận, Luân lý học, Triết học chính trị
Ý tưởng nổi trội Quinquae viae, Nguyên tắc hiệu quả kép

Tôma Aquinô (tiếng Ý: Tommaso d'Aquino, tiếng Latinhtiếng Anh: Thomas Aquinas) (1225-1274), cũng phiên âm là Tômát Đacanh từ tiếng Pháp Thomas d'Aquin, là một tu sỹ, linh mục dòng Đa Minh và là một nhà thần học và triết học hết sức ảnh hưởng của chủ nghĩa kinh viện. Tôma sinh ra tại lâu đài của cha mình : lâu đài Roccasecea, thuộc lãnh thổ Napoli. Cha ông là bá tước Landulf, một dòng tộc lâu đời ở phía bắc nước Ý, mẹ ông là nữ bá tước Theodora của nhà Theate, một dòng dõi quý tộc Norman. Hồi nhỏ ông học trong tu viện Monte Cassino sau đó ông học ở đại học Naples, khi tốt nghiệp ông đi theo học các tu sĩ dòng thánh Dominic. Các tu si trưởng của dòng thánh Dominic nhanh chóng nhận thấy tài năng của Tôma nên liền gửi anh tới Köln, ở đây Tôma trở thành học trò giỏi nhất và sau này là đồng nghiệp của Albertus Magnus. Ông đi theo Albert đến Paris sau đó lại cũng theo Albert quay lại Köln và trở thành giáo sư ở đây. Sau này ông còn đi nhiều nơi như Naples, Paris, Rome và nhiều nơi khác ở Ý để giảng dạy và thuyết trình trước công chúng. Ông từng được nhiều vị hoàng đế mời tới nói chuyện (Louis VIII, Charles,…) và cuối đời ông còn được phong thánh.

Với sự giáo dục như vậy, các tư tưởng và nghiên cứu của Tôma không khác gì của người thầy là Albert của mình, có chăng là ông sùng đạo hơn mà thôi. Tôma cũng rất hâm mộ Aristotle, Platon như người thầy của minh. Tôma ít nghiên cứu, tìm tòi cái mới mà ông lại cố gắng giải thích các điều căn bản của Aristotle và một số các nhà bác học khác sao cho đúng với Kinh Thánh, sao cho hợp ý Chúa. Chính xác hơn thì ông muốn sử dụng các kiến thức khoa học để phục vụ cho tôn giáo nhưng ông đã không thành công. Tác phẩm lớn nhất của Tôma là cuốn Summa, cuốn sách ông viết từ năm 23 tuổi cho tới lúc chết tuy mới chỉ đến phần III. Cuốn sách đã thể hiện vô cùng rõ quan điểm của Tôma, ông cho rằng mọi hiện tượng tự nhiên, theo ý Chúa, đều có giá trị riêng của nó. Ông đã cố gắng giải thích vì sao hiện tuợng lại xảy ra như thế theo kiểu vì Chúa muốn như thế. Ví dụ như ông cho rằng sự giống nhau giữa các loài là bởi vì chúng được tạo ra gần nhau, Chúa đã lấy hình mẫu của con truớc để tạo thành con sau.

Có lẽ Tôma là một nhà thần học, triết học nhiều hơn là một nhà khoa học, các quan điểm của ông về các lĩnh vực này cho đến ngày nay vẫn còn được đưa ra bàn luận. Mặc dù vậy ông cũng được mệnh danh là “Thầy thuốc của dòng Dominic”. Dù rằng các lập luận không đúng nhưng nó cũng (không biết bao nhiêu lần) làm sôi động nền khoa học châu Âu, là tiền đề cho các ý tưởng mới, nghiên cứu sau này.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Gilby, Thomas (1951). St. Thomas Aquinas Philosophical Texts. Oxford Univ. Press. 
  2. ^ http://saints.sqpn.com/saint-thomas-aquinas/