Đặng Đình Áng

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Đặng Đình Áng
DangDinhAng.jpg
SinhHà Tây
Nơi cư trúThành phố Hồ Chí Minh
Quốc tịchViệt Nam Việt Nam
Dân tộcKinh
Học vấnGiáo sư Tiến sĩ
Nghề nghiệpNhà sư phạm, Nhà nghiên cứu toán học, nghệ sĩ thổi sáo
Nổi tiếng vìĐã hướng dẫn bảo vệ thành công cho tiến sĩ toán học đầu tiên ở miền Nam. Nghiên cứu về Toán: giải tích và cơ học

Đặng Đình Áng là giáo sư toán học nổi tiếng của Việt Nam. Ông nguyên là Trưởng ban Toán của Trường Đại học Khoa học thuộc Viện Đại học Sài Gòn và là chủ tịch đầu tiên của Hội Toán học Thành phố Hồ Chí Minh. Ông cũng là người đầu tiên đưa toán học hiện đại vào miền Nam Việt Nam.[1] Ngoài ra, ông còn được biết đến như một nghệ sĩ thổi sáo (flute) tài hoa với nhiều CD nhạc hòa tấu thính phòng hay.[2] Ông được xem là một nhà giáo tiêu biểu có nhiều đóng góp cho ngành toán học Việt Nam.[3]

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo sư Đặng Đình Áng sinh năm 1926 tại Hà Tây.[1][2] Năm 1953 đến 1955, ông học môn Kỹ thuật hàng không vũ trụ tại Đại học Kansas và nhận bằng cử nhân tại đó[4]. Sau đó, ông vào Viện Công nghệ California (Caltech) và nhận bằng tiến sĩ với một luận án về giải tíchcơ học năm 1958.[4][5]

Ông làm việc tại CalTech hai năm rồi về nước năm 1960. Tại Việt Nam, ông đảm nhận Trưởng ban Toán của Trường Đại học Khoa học thuộc Viện Đại học Sài Gòn. Với địa vị trưởng ban ông đã hiện đại hóa chương trình giảng dạy và đưa vào một số môn chưa từng được dạy như toán học tô pô, đại số trừu tượng, và giải tích hàm. Ba năm sau, ông thành lập chương trình chứng chỉ sau đại học "toán học thâm cứu" (Mathematiques Approfondies). Ông làm trưởng ban cho đến năm 1975, sau đó ông làm Giám đốc Viện nghiên cứu Giải tích cho đến năm 1994.[4]

Năm 1988, ông làm chủ tịch đầu tiên của Hội Toán học Thành phố Hồ Chí Minh.[5] Năm 1995 ông chịu trách nhiệm chính cho sự thành công của hội nghị toán học quốc tế lần đầu tiên được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút nhiều nhà toán học lớn đến từ Mỹ, Đức, Nga, Trung Quốc, Pháp tại Hà Nội.[5]

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Ông kết hôn với bà Bùi Thị Minh Thy năm 1950. Ông bà có năm người con, ba gái và hai trai. Họ cũng là những người thành đạt: người con gái lớn của ông là một bác sĩ nhi khoa, hai cô gái út là tiến sĩ toán học và thạc sĩ dạy Anh ngữ, còn hai người con trai đều là tiến sĩ toán học tại các viện đại học tại Hoa Kỳ.[4]

Gia đình Giáo sư Đặng Đình Áng có nhiều người thành danh trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật như: Nhà thơ Đặng Đình Hưng là anh ruột; nhạc sĩ Thái Thị Liên là chị dâu và các nghệ sĩ piano Đặng Thái Sơn và Đặng Hồng Quang là cháu ruột của ông.[2]

Cống hiến[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1982, Giáo sư Đặng Đình Áng đã hướng dẫn bảo vệ thành công cho tiến sĩ toán học đầu tiên ở miền Nam.[5] Giáo sư Áng cũng đã đào tạo được 12 tiến sĩ toán học Việt Nam có trình độ quốc tế và nhiều thạc sĩ, cử nhân toán học.[5]

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hơn 130 bài báo trong lĩnh vực phi tuyến và cơ học được công bố trên các tạp chí toán học trong và ngoài Việt Nam.[5]
  • Sáu cuốn sách chuyên đề về giải tích và cơ học,[5] trong đó có cuốn: Dang Dinh Ang, Rudolf Gorenflo, Vy Khoi Le, Dang Duc Trong. Moment Theory and Some Inverse Problems in Potential Theory and Heat Conduction. Springer Berlin Heidelberg.[6]
  • Trong ngần bóng giếng (tập sách)
  • CD nhạc hòa tấu thính phòng do chính Giáo sư Đặng Đình Áng (flute) cùng nhóm nhạc Hoa Sen tổ chức thực hiện.[2]

Vinh danh[sửa | sửa mã nguồn]

  • Năm 1980, trong đợt phong học hàm đầu tiên sau khi Việt Nam thống nhất, ông được phong hàm giáo sư.[1]

Câu nói[sửa | sửa mã nguồn]

  • "... Trong sự nghiệp của tôi, tình thương là tinh thần dẫn dắt"[7].
  • "... Tôi tin tưởng rất nhiều vào tiềm năng của người Việt Nam, đặc biệt là của lớp trẻ. Tuy nhiên, muốn biến tiềm năng thành hiện thực thì phải biết tổ chức, phải có thầy. Thầy là những người có khả năng chuyên môn cao, có đạo đức nghề nghiệp và quan tâm đến học trò"[7].

Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]

  • "Dù là một người hấp thu nền giáo dục phương Tây nhưng thầy Đặng Đình Áng vẫn nguyên vẹn một tâm hồn Việt với những bản sắc tốt đẹp nhất." Giáo sư Dương Minh Đức (Chủ tịch Hội Toán học TPHCM)[5].

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â Dr. habil. NGUYỄN XUÂN XANH (19/03/2006). “Nhà toán học với chiếc sáo bạc”. Báo Tuổi Trẻ. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2014.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  2. ^ a ă â b Sa Nam (13/01/2010). “GS-TS toán học, Nghệ sĩ flute Đặng Đình Áng”. Báo SÀI GÒN GIẢI PHÓNG. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2014.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  3. ^ Thăm nhà giáo tiêu biểu, Đài Tiếng nói Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.
  4. ^ a ă â b Nguyen Huu Anh, Nguyen Xuan Sang, Trai Duc Van (1995), “Dang Dinh Ang, The First Seventy Years” (PDF), ACTA Mathematica Vietnamica 20 (2): 165–169 
  5. ^ a ă â b c d đ e Huỳnh Nga (Thứ Sáu, 11/03/2011). “Một đời với nghiệp trồng người”. Báo Người Lao động Điện tử. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2014.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  6. ^ Moment Theory and Some Inverse Problems in Potential Theory and Heat Conduction
  7. ^ a ă Khoa Toán - Tin học (13/01/2010). “GS. Đặng Đình Áng”. Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2014.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]