Hán Thiếu Đế

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hán Thiếu Đế
漢少帝
Hoàng đế Trung Hoa (chi tiết...)
Hoàng đế nhà Đông Hán
Trị vì 189189
Tiền nhiệm Hán Linh Đế
Kế nhiệm Hán Hiến Đế
Thông tin chung
Tên thật Lưu Biện (劉辯)
Niên hiệu Quang Hi (189)
Chiêu Ninh (189)
Thụy hiệu Thiếu Đế (Phế Đế)
Triều đại Nhà Hán
Thân phụ Hán Linh Đế
Thân mẫu Hà hoàng hậu
Sinh 175
Mất 190
Trung Quốc

Hán Thiếu Đế (chữ Hán: 漢少帝; 175-190), hay Hoằng Nông vương (弘農王) hoặc Hán Phế Đế, tên thật là Lưu Biện (劉辯), là vị Hoàng đế thứ 13 [1] của nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông chỉ ở ngôi vài tháng trong năm 189 thì bị quyền thần Đổng Trác phế truất.

Vua nhỏ bị phế[sửa | sửa mã nguồn]

Lưu Biện là con vua Hán Linh Đế và Hà hoàng hậu. Tháng 5 năm 189, Linh Đế qua đời, Lưu Biện mới 15 tuổi lên ngôi, tức là Hán Thiếu Đế. Hà thái hậu cùng anh là Hà Tiến làm phụ chính.

Hà Tiến mâu thuẫn gay gắt với các hoạn quan do Trương Nhượng cầm đầu. Hà Tiến vừa nắm quyền bèn giết ngay hoạn quan Kiển Thạc[2], sau đó định trừ hết hoạn quan. Tuy nhiên, Hà thái hậu lại phản đối vì các hoạn quan từng có công khuyên Linh Đế nên Hà hậu không bị truất[3].

Hà Tiến bèn triệu châu mục Tinh châu là Đổng Trác vào kinh giết hoạn quan. Ý định bị lộ, Trương Nhượng ra tay trước, dùng phục binh trong cung giết chết Hà Tiến. Thủ hạ của Hà Tiến là Ngô Khuông, Viên Thiệu mang quân giết chết các hoạn quan.

Đổng Trác vào kinh khống chế triều đình, đến tháng 10 năm 189 bèn phế truất Thiếu Đế Lưu Biện làm Hoằng Nông vương và lập em ông là Trần Lưu vương Lưu Hiệp mới 8 tuổi lên ngôi, tức là Hán Hiến Đế. Lưu Biện ở ngôi chỉ được 5 tháng.

Đến năm 190, Đổng Trác lại sai quan giữ chức Lang Trung Lệnh là Lí Nho Di giết chết Lưu Biện và mẹ. Lúc đó ông mới 15 tuổi. Trung Quốc bước vào thời kỳ chiến tranh quân phiệt.

Niên hiệu[sửa | sửa mã nguồn]

Trong thời gian ở ngôi, Thiếu đế dùng 2 niên hiệu:

  • Quang Hi (189)
  • Chiêu Ninh (189)

Lưu Biện là vị vua thứ hai nhà Đông Hán được gọi là Thiếu Đế. Trước ông, Lưu Ý, vị vua thứ 7 nhà Đông Hán cũng có thụy hiệu tương tự.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, NXB Đà Nẵng
  • Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, NXB Hà Nội
  • Nguyễn Khắc Thuần (2003), Các đời đế vương Trung Hoa, NXB Giáo dục

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Ngay ở Trung Quốc cũng có một số người bỏ sót Hán Thiếu Đế, có lẽ do thời gian ở ngôi của ông quá ngắn ngủi
  2. ^ Đặng Huy Phúc, sách đã dẫn, tr 108
  3. ^ Lê Đông Phương, sách đã dẫn, tr 39