Bước tới nội dung

Hezbollah

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Kháng chiến Hồi giáo tại Liban
المقاومة الإسلامية في لبنان
Al-Muqāwamah al-Islāmīyah fī Lubnān
Tổng Thư kýNaim Qassem
Phó Tổng Thư kýMohammad Raad[1]
Chủ tịch Hội đồng Chấp hànhAli Damoush[2]
Người sáng lậpSubhi al-Tufayli
Abbas al-Musawi X
Hassan Nasrallah X
Thành lập1982; 44 năm trước (1982)
Trụ sở chínhBeirut, Liban
Khối nghị sĩLoyalty to the Resistance Bloc[3]
Cánh bán quân sựHội đồng Jihad
Lữ đoàn Kháng chiến Liban
Hệ tư tưởng
Tôn giáoHồi giáo Shia (Twelver)
Thuộc tổ chức quốc giaLiên minh ngày 8 tháng 3
Thuộc tổ chức quốc tếTrục Đối kháng (không chính thức)
Màu sắc chính thứcVàng và xanh
Khẩu hiệuفَإِنَّ حِزْبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْغَالِبُونَ
('Certainly God's party that will prevail.')Qur'an 5:56
Số ghế trong
Nghị viện[26]
15 / 128 (12%)
Đảng kỳ
Tập tin:Flag of Hezbollah.svg
Websitewww.moqawama.org.lb
Quốc giaLebanon
Hezbollah
Tham dự Nội chiến Liban, Chiến tranh Israel–Liban, Xung đột Nam Liban (1985–2000), Chiến tranh Liban 2006, Xung đột Liban 2008, Nội chiến SyriaChiến tranh Iraq (2013–2017)
Mục tiêu chính trong Chiến tranh chống khủng bố
Hoạt động1982 – hiện tại
Trung thành với Iran (Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran)[27]
Trụ sởBeirut, Liban
Đồng minh
Cựu đồng minh
xem thêm...
Kẻ thù
Kẻ thù nhà nước
Cựu kẻ thù
Trận đánh
Được coi là khủng bố bởi

Hezbollah[a] (phát âm tiếng Việt: Héc-bô-la[76]) là một chính đảng, tổ chức bán quân sự theo chủ nghĩa Hồi giáo Shia của người Liban, được thành lập vào năm 1982 nhằm phản ứng trước sự kiện Israel xâm lược Liban để đẩy Tổ chức Giải phóng Palestine ra khỏi Liban. Hezbollah được thành lập từ sự hợp nhất ba tổ chức dân quân của người Hồi giáo Shia tại Liban là Phong trào Hồi giáo Amal, tổ chức Daw'ah và tổ chức Ulema. Hezbollah được sự hỗ trợ tài chính của Iran và Syria. Hezbollah được xem như kẻ thù không đội trời chung của Israel.

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Giải trừ quân bị

[sửa | sửa mã nguồn]

Ý thức hệ

[sửa | sửa mã nguồn]

Tổ chức

[sửa | sửa mã nguồn]
Một đám khói bốc lên từ doanh trại Mỹ ở sân bay quốc tế Beirut, nơi bị Hezbollah tấn công làm hơn 200 thủy quân lục chiến Mỹ thiệt mạng

Đứng đầu tổ chức dân sự của Hezbollah là Hội đồng Jihad. Jihad sáng lập và quản lý các hội từ thiện:

  • Hội El-Jarih giúp đỡ các thương binh trong cuộc chiến tranh chống Israel tái hội nhập xã hội sau khi được chữa bệnh và dạy nghề.
  • Hội El-Shahid lo việc trợ cấp gia đình liệt sĩ và tù binh chiến tranh.
  • Hội Jihad và Binaa chuyên tái xây dựng, tái định cư cho những gia đình bị Israel ném bom tan nát nhà cửa.

Hezbollah có 13 ghế trong Nghị viện Liban, 2 vị trí bộ trưởng trong nội các hiện thời và sở hữu một hệ thống truyền thông khá mạnh bao gồm đài phát thanh Al-Nour và nguyệt san Qubth Ut Alla. Chủ lực về truyền thông của họ là đài truyền hình Al Manar và kênh truyền hình cáp phát 24/24h trong suốt khu vực Trung Đông, được đánh giá là thu hút khán giả thứ ba trong khu vực này.

Hoạt động

[sửa | sửa mã nguồn]

Hoa Kỳ cáo buộc cho Hezbollah thực hiện các vụ:

  • Tấn công bằng xe bom ở Beirut, thủ đô Liban, giết chết 248 Thủy quân lục chiến Mỹ và 58 lính Pháp ngày 23 tháng 10 năm 1983.
  • Đánh bom tòa Đại sứ Mỹ ở Beirut vào tháng 4 năm 1983 làm 63 người thiệt mạng.
  • Đánh bom tòa Đại sứ Mỹ lần thứ 2 vào tháng 9 năm 1984 làm 22 người chết.
  • Bắt cóc, tra tấn và thủ tiêu William Buckley, một trạm trưởng của Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa KỳTrung Đông và đại tá bộ binh Mỹ William Giggins.
  • Bắt bớ, tra tấn và thủ tiêu Đại tá TQLC William Higgins khi ông này hợp tác với Liên Hợp Quốc ở Beirut năm 1988. Xác Đại tá bị ném ra thùng rác gần một bệnh viện nội thành Beirut.

Mặc dù chống Israel và Mỹ, Hezbollah lên án vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001 vào nước Mỹ và những vụ chặt đầu con tin tại Iraq. Hezbollah cũng tuyên bố không có quan hệ với Osama bin LadenAl-Qaeda như Mỹ và Israel cáo buộc. Năm 2004 Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 1559 kêu gọi rút hết quân nước ngoài khỏi Liban và giải giáp Hezbollah nhưng họ bất chấp. Tuy vậy, một điều rõ ràng là nghị quyết này không bao hàm các chế tài một khi các bên liên can không tôn trọng hoặc vi phạm các điều đã ký kết.

Quan hệ đối ngoại

[sửa | sửa mã nguồn]

Chỉ định là một tổ chức khủng bố

[sửa | sửa mã nguồn]
Bản đồ các quốc gia chỉ định Hezbollah là một tổ chức khủng bố tính đến năm 2023

Tính đến tháng 10 năm 2020, ít nhất 26 quốc gia và Liên minh châu Âu và hầu hết các thành viên Liên đoàn Ả Rập, ngoại trừ Iraq và Liban, coi Hezbollah hoặc cánh vũ trang của Hezbollah là một tổ chức khủng bố.[77] Tháng 6 năm 2024, Liên đoàn Ả Rập thông báo ngừng chỉ định Hezbollah là một tổ chức khủng bố.[78]

Những quốc gia, tổ chức chỉ định Hezbollah là một tổ chức khủng bố bao gồm: Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh[62] và các thành viên Ả Rập Xê Út,[72] Bahrain,[79] Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất,[72] cùng với Argentina,[80] Canada,[81] Colombia,[56] Ecuador,[57] Estonia,[58] Đức,[82] Honduras,[56] Israel,[83] Paraguay,[84][85] Kosovo,[86] Litva,[87] Serbia,[58] Slovenia,[71] Thụy Sĩ,[88] Vương quốc Anh,[89] Hoa Kỳ[90] và Guatemala.[63]

  1. ^ /ˌhɛzbəˈlɑː/ HEZ-bə-LAH;[75] tiếng Ả Rập: حزب الله, đã Latinh hoá: Ḥizbu 'llāh, phát âm [ħizbuˈɫːaːh], n.đ.'Party of God'
    Other transliterations include Hizbullah, Hizballah, Hizbollah, Hezbolla, Hezballah, Hisbollah, Hizbu'llah and Hizb Allah.

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. ^ "Is Hezbollah Reshuffling Its Leadership with New Appointments?". This is Beirut (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2025.
  2. ^ Beeri, Tal (ngày 12 tháng 1 năm 2025). "Ali Damoush - The New Head of Hezbollah's Executive Council". Alma Research and Education Center (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2025.
  3. ^ "Fadlallah Hits Back at March 14 over Karam Release, Marouni Slams 'Treason Accusations'". Naharnet. ngày 18 tháng 4 năm 2013.
  4. ^ a b c Philip Smyth (tháng 2 năm 2015). The Shiite Jihad in Syria and Its Regional Effects (PDF) (Báo cáo). The Washington Institute for Near East Studies. tr. 7–8. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2015.
  5. ^ a b c Dalacoura, Katerina (2012). "Islamist Terrorism and National Liberation: Hamas and Hizbullah". Islamist Terrorism and Democracy in the Middle East. Cambridge: Cambridge University Press. tr. 66–96. doi:10.1017/CBO9780511977367.004. ISBN 978-0-511-97736-7. LCCN 2010047275. S2CID 150958046.
  6. ^ Stepanova, Ekaterina (2008). Terrorism in Asymmetrical Conflict: Ideological and Structural Aspects (PDF). Oxford University Press. tr. 113. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 10 tháng 3 năm 2016.
  7. ^ "Hezbollah and the Lebanese Popular Movement".
  8. ^ Salamey, Imad; Pearson, Frederic (2007). "Hezbollah: A Proletarian Party with an Islamic Manifesto – A Sociopolitical Analysis of Islamist Populism in Lebanon and the Middle East". Small Wars & Insurgencies. 18 (3): 416–438. doi:10.1080/09592310701674358. ISSN 0959-2318. S2CID 143896155.
  9. ^ "Hezbollah, the Lebanese Sectarian State, and Sectarianism". Middle East Institute. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2017.
  10. ^ Bassel F, Salloukh (2015). "The Sectarian Image Reversed: The Role of Geopolitics in Hezbollah's Domestic Politics". Middle East Political Pcience.
  11. ^ Joshua L. Gleis; Benedetta Berti (2012). Hezbollah and Hamas: A Comparative Study. JHU Press. ISBN 978-1-4214-0671-8.
  12. ^ Schenker, David (ngày 7 tháng 10 năm 2015). "Putin and the Shiite 'Axis of Resistance'". The Hill. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 25 tháng 5 năm 2016. Assad, backed by Hezbollah and Iran, began his campaign to eradicate Sunni regime opponents...this new axis — which targets Syrian Sunnis instead of Israel — is deeply polarizing.
  13. ^ Sullivan, Marisa (tháng 4 năm 2014), Hezbollah in Syria (PDF), Institute for the Study of War, lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2019, truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2015, "Opposition is greatest with Lebanon's Sunni community, which view Hezbollah as choosing sides in sectarian conflict, killing fellow Muslims, and losing sight of its resistance to Israel."
  14. ^ "Saudi clerics attack Shi'ites, Hezbollah". Reuters. ngày 1 tháng 6 năm 2008. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024.
  15. ^ Elie Alagha, Joseph (2011). Hizbullah's Documents: From the 1985 Open Letter to the 2009 Manifesto. Amsterdam University Press. tr. 15, 20. ISBN 978-90-8555-037-2.
    Shehata, Samer (2012). Islamist Politics in the Middle East: Movements and Change. Routledge. tr. 176. ISBN 978-0-415-78361-3.
  16. ^ Husseinia, Rola El (2010). "Hezbollah and the Axis of Refusal: Hamas, Iran and Syria". Third World Quarterly. 31 (5): 803–815. doi:10.1080/01436597.2010.502695. S2CID 219628295.
  17. ^ Levitt, Matthew (2013). Hezbollah: The Global Footprint of Lebanon's Party of God. Hurst Publishers. tr. 356. ISBN 978-1-84904-333-5. Hezbollah's anti-Western militancy began with attacks against Western targets in Lebanon, then expanded to attacks abroad intended to exact revenge for actions threatening its or Iran's interests, or to press foreign governments to release captured operatives.
  18. ^ Hanhimäki, Jussi M.; Blumenau, Bernhard (2013). An International History of Terrorism: Western and Non-Western Experiences. Routledge. tr. 267. ISBN 978-0-415-63540-0. Based upon these beliefs, Hezbollah became vehemently anti-West and anti-Israel.
  19. ^ Siegel, Larry J. (2012). Criminology: Theories, Patterns & Typology. Cengage Learning. tr. 396. ISBN 978-1-133-04964-7. Hezbollah is anti-West and anti-Israel and has engaged in a series of terrorist actions including kidnappings, car bombings, and airline hijackings.
  20. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên bbc-hi-me2
  21. ^ [5][17][18][19][20]
  22. ^ Carvajal, Doreen (ngày 14 tháng 12 năm 2004). "French Court Orders a Ban on Hezbollah-Run TV Channel". The New York Times. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2024.
  23. ^ Saad-Ghorayeb 2002, tr. 168–86.
  24. ^ "Hezbollah chief in new attack on same-sex relations". France 24. Agence France-Presse. ngày 29 tháng 7 năm 2023.
  25. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên social conservative
  26. ^ "Interior Ministry releases numbers of votes for new MPs". The Daily Star. ngày 9 tháng 5 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2021. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2019.
  27. ^ "What Is Hezbollah?". Council on Foreign Relations. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2023.
  28. ^ "Report: Hezbollah opens base in Cuba". Ynet news. ngày 9 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2020.
  29. ^ "Hezbollah is the Long Arm of Iran – Factsheet 5". ngày 20 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2023.
  30. ^ Pardo, Ramon Pacheco (tháng 2 năm 2011). "Beyond Iran" (PDF). The Majalla. 1561: 12–14. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2013.
  31. ^ "New Experience of Hezbollah with Russian Military". ngày 2 tháng 2 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2018.
  32. ^ Rosenfeld, Jesse (ngày 11 tháng 1 năm 2016). "Russia is Arming Hezbollah, Say Two of the Group's Field Commanders". The Daily Beast.
  33. ^ Kendall-Taylor, Andrea; Fontaine, Richard (ngày 23 tháng 4 năm 2024). "The Axis of Upheaval". Foreign Affairs (bằng tiếng Anh). Quyển 103 số 3. ISSN 0015-7120. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2024.
  34. ^ "Iran and Venezuela: Axis of Anti-Americanism". United Against Nuclear Iran. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2024.
  35. ^ a b "Iraq admits Lebanese Hezbollah and Iranian RG fight alongside Iraqi security forces". ngày 9 tháng 11 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2018.
  36. ^ "Hezbollah Fights Alongside LAF Demonstrating its Continuing Control over Lebanon". The Tower. ngày 21 tháng 8 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2018.
  37. ^ "Yemeni FM slams Hezbollah's Houthi support: report". The Daily Star. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2018.
  38. ^ "Lebanon's Hezbollah denies sending weapons to Yemen". Reuters. ngày 20 tháng 11 năm 2017.
  39. ^ "Wagner Group 'tasked to deliver Russian weapons to Hezbollah' – US intelligence". ngày 4 tháng 11 năm 2023.
  40. ^ "Why Assad's alliance with Iran and Hezbollah will endure". ngày 8 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2023.
  41. ^ a b "Hezbollah – International terrorist organization". Israel Ministry of Foreign Affairs. ngày 22 tháng 7 năm 2013.
  42. ^ Levitt, Matthew (2013). Hezbollah: The Global Footprint of Lebanon's Party of God. Georgetown University Press. tr. 23. ISBN 978-1-84904-333-5.
  43. ^ Alabi, Rizik (ngày 6 tháng 2 năm 2025). "Syrian Army Advances Into Lebanese Territory, Clashes With Hezbollah". The Media Line (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2025.
  44. ^ Francis, Xavier (ngày 21 tháng 5 năm 2020). "Israel Impressed How Turkish Army Crushed Hezbollah In Idlib, Syria". Latest Asian, Middle-East, EurAsian, Indian News.
  45. ^ "Israel learned from Hezbollah's defeat at the hands of Turkey". The Jerusalem Post.
  46. ^ "Turkish strike in Syria kills nine Hezbollah members, according to source". Haaretz.
  47. ^ "Beware Iran's 'Axis of Resistance' | People's Mojahedin Organization of Iran (PMOI/MEK)". Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2020.
  48. ^ a b Nimrod Raphaeli (ngày 11 tháng 2 năm 2009). "The Iranian Roots of Hizbullah". MEMRI. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 2 năm 2009.
  49. ^ Addis, Casey L. (tháng 5 năm 2011). Hezbollah: Background and Issues for Congress (bằng tiếng Anh). DIANE Publishing. tr. 8. ISBN 978-1-4379-4177-7. Echoing the ideology of Iranian Supreme Leader Grand Ayatollah Ruhollah Khomeini, Hezbollah's 1985 statement identified the United States and the Soviet Union as Islam's principal enemies and called for the "obliteration" of Israel.
  50. ^ "Hezbollah fighters train Iraqi Shiite militants near Mosul". longwarjournal.org – FDD's Long War Journal. ngày 5 tháng 11 năm 2016.
  51. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên JPostAR
  52. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên guardaust
  53. ^ a b Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên jnsCzech
  54. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên JPostBahrain
  55. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên h
  56. ^ a b c "Pompeo celebra designación de Hezbolá como terrorista por Colombia, Honduras y Guatemala" [Pompeo Celebrates Hezbollah's Designation as Terrorist by Colombia, Honduras and Guatemala] (bằng tiếng Tây Ban Nha). Anadolu Agency. ngày 21 tháng 1 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
  57. ^ a b "Ecuador Labels IRGC as "Terrorist Organization"". WANA (bằng tiếng Anh). ngày 16 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2025.
  58. ^ a b c "Estonia imposes sanctions on Hezbollah". The Jerusalem Post. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2020.
  59. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Rudoren-Jodi-2013a
  60. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Algemeiner-Journal-2013
  61. ^ "After U.S., Israeli pressure, Germany bans Hezbollah activity, raids mosques". Reuters. ngày 30 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2020.
  62. ^ a b Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên GCC
  63. ^ a b "Guatemala designates Hezbollah as terrorist organization". The Jerusalem Post.
  64. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên ColombiaHonduras
  65. ^ Weinthal, Benjamin. "The Republic of Kosovo ...." The Jerusalem Post. 30 June 2019. 2 July 2019.
  66. ^ "Lithuania bans Hezbollah affiliates in move hailed by Israel". Al Jazeera. ngày 13 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2023.
  67. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên Fairclough-Gordon-2012
  68. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên NZ-r1373-terrorlist
  69. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên JPostPAR
  70. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên english.alarabiya.net
  71. ^ a b Ahren, Raphael. "Slovenia declares all of Hezbollah a 'criminal and terrorist organization'". The Times of Israel. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2020.
  72. ^ a b c Fitch, Asa; Dana Ballout (ngày 2 tháng 3 năm 2016). "Gulf Cooperation Council Labels Hezbollah a Terrorist Group". The Wall Street Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 12 năm 2016.
  73. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên UKban
  74. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên state.gov
  75. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên HarperCollins-2013
  76. ^ "Rốc-két của Héc-bô-la làm 10 lính I-xra-en thiệt mạng". Hà Nội Mới. ngày 7 tháng 8 năm 2006. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2025.
  77. ^ Wedeman, Ben (ngày 19 tháng 11 năm 2017). "Arab League states condemn Hezbollah as 'terrorist organization'". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2025.
  78. ^ "Arab League ceases labeling Hezbollah 'terrorist organization'". Middle East Monitor. ngày 29 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 24 tháng 9 năm 2024.
  79. ^ "Bahrain Terrorist List (individuals – entities)". Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of Bahrain. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
  80. ^ Ministerio de Justicia y Derechos Humanos de la Nación. "RePET" (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
  81. ^ "Currently listed entities". Public Safety Canada. Government of Canada. ngày 21 tháng 12 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
  82. ^ "Germany designates Hezbollah as terrorist group, conducts raids on suspects". France 24. ngày 30 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2020.
  83. ^ "Hezbollah a recognized terrorist organization". idf.il. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2020.
  84. ^ "Paraguay hits Iran's IRGC with terrorist designation; expands designations for Hamas, Hezbollah". United Press International. ngày 25 tháng 4 năm 2025.
  85. ^ "Paraguay adds Hamas, Hezbollah to terrorism list". Middle East Monitor. ngày 20 tháng 8 năm 2019. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 8 năm 2019. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
  86. ^ "Saudi welcomes Kosovo Government's decision". Bahrain News Agency. ngày 26 tháng 6 năm 2020.
  87. ^ "Bahrain welcomes Lithuania's designation of Hezbollah as terrorist organisation". Bahrain News Agency. ngày 15 tháng 8 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 11 năm 2023.
  88. ^ "Swiss parliament votes to ban Hezbollah". Reuters. ngày 17 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2024 – qua Deccan Herald.
  89. ^ "Proscribed terrorist groups". Home Office. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.
  90. ^ "Foreign Terrorist Organizations". United States Department of State. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2020.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]