Nội chiến Syria

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Syrian Civil War
Một phần của the Arab Spring, the Arab Winter, and the spillover of the Iraq conflict
Syrian Civil War map.svg
Military situation in April 2019:
     Syrian Arab Republic      Syrian opposition & Turkish occupation      Rojava      Tahrir al-Sham[24]      ISIL
(Full list of combatants, Detailed map, Live interactive map)
Thời gian15 tháng 3, 2011 (2011-03-15) – present (8 năm, 3 tháng, 1 tuần và 4 ngày)
Địa điểm
Syria (with spillovers in neighboring countries)
Tình trạng Ongoing
Nguyên nhân
bùng nổ
As of 31 May 2019: the Syrian Armed Forces held 62.17% of Syrian territories; SDF 27.7%; rebel groups (incl. HTS) & Turkey 9.26%; ISIL 1.15%[25]
Main belligerents
InfoboxHez.PNG Hezbollah
 Iran
 Russia (2015–present)

 Turkey[b] (2016–present)


Salvation Government (Tahrir al-Sham)[d][e]

Flag of Rojava.svg Rojava (SDF) (2012–present)

Chỉ huy và lãnh đạo



Thành phần tham chiến
See order See order See order See order
Lực lượng

Syrian Armed Forces: 180,000[67]
General Security Directorate: 8,000[68]
National Defense Force: 80,000[69]
Ba'ath Brigades: 7,000 Hezbollah: 6,000–8,000[70]
Liwa Al-Quds: 4,000–8,000
Russia: 4,000 troops[71] & 1,000 contractors[72]
Iran: 3,000–5,000[70][73]

Other allied groups: 20,000+

Free Syrian Army: 20,000–32,000[74] (2013)
Islamic Front: 40,000–70,000[75][76] (2014)
Other groups: 12,500[77] (2015)
Turkish Armed Forces: 4,000–8,000[78][79]


Ahrar al-Sham: 18,000–20,000+[80][81] (March 2017)


Tahrir al-Sham: 31,000[82]
15,000–20,000 (per U.S., late 2016)[83]

SDF: 60,000–75,000 (2017 est.)[84]

  • YPG & YPJ: 20,000–30,000 (2017 est.)[85]
  • Syriac Military Council (MFS): 1,000 (2017 est.)[86]
  • Al-Sanadid Forces: 2,000–4,000 (2017 est.)[86]
  • SDF Military Councils: 10,000+[87][88][89]
Tổn thất

Syrian Arab Republic:
65,187–100,187 soldiers killed[90][91]
50,484–64,484 militiamen killed[90][91]
4,700 soldiers/militiamen & 2,000 supporters captured[90]
InfoboxHez.PNG Hezbollah:
1,677–2,000 killed[90][92]
Nga Russia:
116 soldiers[93] & 186–280 PMCs killed[94]

Other non-Syrian fighters:
8,109 killed[90] (2,300–3,500+ IRGC-led)[95][96]

Bản mẫu:Country data Syrian opposition 132,824–173,824 killed[f][90][91]


Thổ Nhĩ Kỳ Turkey:
166 killed (2016–19 incursions)[97][98][99]
28,532+ killed (per SOHR)[100]
20,711+ killed (per YPG & SAA)[101][102]

Flag of Syrian Democratic Forces.svg SDF:
11,600–12,586+ killed[103][104]


CJTF–OIR:
11 killed[105]

112,623[90]–117,377[106] civilian deaths documented by opposition
100 other foreign soldiers killed (Liban 60, Thổ Nhĩ Kỳ 17 (pre-'16), Iraq 16, Jordan 7)


Total killed: 371,222–570,000 (per SOHR)[90]


Estimated ≥7,600,000 internally displaced & ≥5,116,097 refugees (July 2015/2017)[107]

a Since early 2013, the FSA has been decentralized with its name being arbitrarily used by various rebels.
b Turkey provided arms support to rebels since 2011 & since Aug. 2016 fought alongside the TFSA in the Aleppo governorate vs. the SDF, ISIL & Syrian gov.
c Sep.–Nov. 2016: U.S. fought with the TFSA in Aleppo governorate solely against ISIL.[108][109] In 2017–18, the U.S. purposely attacked the Syrian gov. 10 times, while in Sep. 2016 it accidentally hit a Syrian base, killing ≥100 SAA soldiers. Syria maintains this was intentional.[110]
d Predecessors of HTS (al-Nusra Front) & ISIL (ISI) were allied al-Qaeda branches until April 2013. Al-Nusra Front rejected an ISI-proposed merger into ISIL & al-Qaeda cut all affiliation with ISIL in Feb. 2014.
e Ahrir al-Sham's predecessor, Syrian Liberation Front, and Tahrir al-Sham's predecessor, al-Nusra Front, were allied under the Army of Conquest from March 2015 to January 2017.
f Number includes Kurdish & ISIL fighters, whose deaths are also listed in their separate columns.[111][90]

g Iraq's involvement in Syria is limited to airstrikes against ISIL & are coordinated with the Syrian gov.[1]

Cuộc nổi dậy ở Syria 2011 khởi đầu với hàng loạt các cuộc biểu tình nhỏ diễn ra tại Syria, bắt đầu từ ngày 26 tháng 1 năm 2011 và chịu ảnh hưởng từ các cuộc biểu tình khác trong khu vực, được miêu tả là chưa có tiền lệ.[112][113]

Tháng 1 năm 2012, Liên Hiệp Quốc cho biết hơn 5.000 người đã bị giết kể từ khi các cuộc biểu tình, phản đối chống lại chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad lần đầu tiên nổ ra hồi cuối tháng 3 năm 2011.[114] Cho đến nay, sau hơn 1 năm, chưa có một nghị quyết LHQ về Syria nào được thông qua, đều do NgaTrung Quốc phủ quyết.[115]

Phát ngôn viên của Tổng thống PutinDmitry Peskov nhấn mạnh, chính sách của Nga về Syria sẽ không thay đổi vì bất cứ sức ép nào. Ông tuyên bố trên hãng tin Interfax rằng, lập trường của Nga là "rõ ràng, cân bằng, nhất quán và hoàn toàn hợp lý. Do đó, chẳng có gì để tranh cãi về việc Nga thay đổi lập trường dưới sức ép của bất cứ ai".

Lý giải vấn đề này, một số nhà phân tích cho rằng, Syria từ lâu là một trong những đồng minh gần gũi nhất của NgaTrung Đông. Đồng thời, "người bạn Syria" cũng là một trong những "khách sộp" của ngành công nghiệp sản xuất vũ khí của Nga; cộng với việc cảng Tartus của Syria hiện là căn cứ hải quân bên ngoài lãnh thổ thuộc Liên Xô cũ duy nhất của Nga.[116]

Xung đột ở Syria kéo dài do có sự bất đồng sâu sắc giữa một bên là các nước phương Tây cùng khối Ả Rập và bên kia là Nga, Trung QuốcIran, những nước bảo vệ chính phủ Syria.[117] Cho tới cuối tháng 7 năm 2013 theo như công bố của Liên Hiệp Quốc đã có tới 100.000 người chết.[118]

Khoảng 2,6 triệu người Syria đã rời bỏ nước mình và khoảng 4 triệu người đã phải rời bỏ nơi cư trú của mình.[119] Theo các tường thuật của UNICEF trong số những người tỵ nạn có tới 1 triệu trẻ em.[120]. Cuộc khủng hoàng người di cư Syria đã tạo ra một cuộc khủng hoảng nhân đạo mới tại châu Âu. Nghiêm trọng hơn, các tổ chức khủng bố lợi dụng trà trộn vào dòng người di cư để tới khủng bố châu Âu. Những nguy cơ về an ninh đe dọa làm vỡ kế hoạch nhất thể hóa châu Âu khi khiến nhiều đảng dân tộc cực đoan, thậm chí phát-xít có tiếng nói lớn hơn trong chính quyền[121], một số quốc gia như Anh còn có kế hoạch rời khỏi Liên minh châu Âu. Hiện tại, Anh đã và đang gặp phải một số vấn đề chính trị về việc liệu có rời khỏi Liên minh châu Âu sau cuộc trưng cầu dân ý mà đa số người dân đồng ý rời khỏi vào tháng 6 năm 2016.

Tổng quan[sửa | sửa mã nguồn]

Vào ngày 31 tháng 1 năm 2011, tờ Wall Street Journal đăng một cuộc phỏng vấn đặc biệt với Bashar al-Assad, Tổng thống Syria, trong đó ông thông báo thời điểm cải tổ. Bình luận về các cuộc biểu tình tại Ai Cập, Tunisia và Yemen, ông nói một "thời đại mới" đang đến với Trung Đông.[122][123] Tuy nhiên, Al-Assad cũng công khai rằng nước ông không cần các cuộc biểu tình trên quy mô lớn như ở Ai Cập.[124]

Diễn biến[sửa | sửa mã nguồn]

  • 26 tháng 1 năm 2011, biểu tình bùng nổ.
  • 19 tháng 3, hàng ngàn người biểu tình khắp Syria trong những cuộc biểu tình lớn nhất nước này trong mấy thập niên.
  • 25 tháng 3, lực lượng an ninh nổ súng vào người biểu tình ở Syria, giết chết ít nhất 20 người.
  • 30 tháng 3, thủ tướng Syria Muhammad Naji al-Otari và nội các từ chức.
  • 8 tháng 4, ít nhất 27 người bị giết trong ở thành phố Daraa miền Nam Syria.
  • 22 tháng 4, hơn 70 người chết trong cuộc biểu tình chống chính quyền lớn nhất tại Syria năm nay.
  • 25 tháng 4, xe tăng của chính quyền Syria tiến vào Daraa, khiến 25 người thiệt mạng, trong khi các cuộc biểu tình lan rộng khắp cả nước.
  • Tháng 7/2011 lực lượng Quân đội Syria Tự do (FSA) được thành lập từ sự hợp nhất của nhiều thành phần phức tạp, cuộc nội chiến ở Syria tạm thời có thể chia thành hai phe: lực lượng nổi dậy và phe của tổng thống Bashar al-Assad, nhưng thực chất đối với nhân dân Syria, đây là một cuộc hỗn chiến phức tạp và tàn bạo.
  • Từ tháng 7 đến tháng 10/2011, các cuộc xung đột vũ trang liên tiếp diễn ra, mở đầu cho cuộc nội chiến đẫm máu sau này. Quân FSA liên tục tấn công nhằm vào quân đội chính phủ, cũng như phe chính phủ bị cáo buộc đã hành quyết phe đối lập và thường dân. Tuy nhiên, trong suốt 6 tháng đầu kể từ khi nổ ra xung đột vũ trang, dân thường Syria được xem là ít dính dáng đến các hoạt động chống chính phủ của phe nổi dậy.
  • Tháng 8/2011, Tổng thống Mỹ Barrack Obama áp dụng các biện pháp trừng phạt chống Syria, đồng thời kêu gọi Tổng thống Assad từ chức.
  • 16 tháng 11, Liên đoàn Ả Rập đình chỉ tư cách thành viên của Syria vì tiếp tục đàn áp nổi dậy.
  • Tháng 11/2011, xung đột vũ trang đã leo thang thành chiến tranh giữa hai phe. Cuộc chiến này kéo dài đến tận ngày 12/4/2012, khi hai bên lần đầu tiên đạt được một thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, thỏa thuận trên đã sớm tan vỡ vào ngày 5/5/2012, khi quân nổi dậy tấn công vào quân đội chính phủ trên khắp lãnh thổ Syria, sau đó tuyên bố đã lấy lại thế chủ động phòng thủ.
  • Ngày 1/6/2012, tổng thống Bashar al-Assad tuyên bố sẽ đè bẹp mọi cuộc tấn công của quân nổi dậy, từ đây cuộc chiến bắt đầu leo thang ác liệt trên cả nước. Syria chìm trong hỗn loạn.
  • Tháng 8/2012, chính phủ Mỹ đã chính thức tuyên bố rằng vũ khí hóa học là “giới hạn đỏ” cho Syria, nếu vượt qua, Mỹ sẽ can thiệp quân sự vào quốc gia này. Pháp và Anh cũng tuyên bố sẽ hành động cứng rắn nếu chính phủ Syria dùng vũ khí hóa học. Kể từ đó, vũ khí hóa học trở thành chủ đề tranh cãi chủ yếu nhất, là nguyên do của hầu hết các chỉ trích qua lại, đe dọa lẫn nhau giữa các bên ủng hộ và chống chính phủ Syria tại Liên Hợp Quốc.
  • Từ tháng 7-10/2012, chiến sự diễn ra ác liệt ở Damascus và Aleppo, cả hai bên đều phải chịu nhiều tổn thất nặng nề trong giao tranh và bất chấp một lệnh ngừng bắn đã được thỏa thuận vào dịp lễ Eid al-Adha vào cuối tháng 10/2012, phiến quân nổi dậy vẫn tấn công vào quân chính phủ.
  • Ngày 1/11/2012, khi hết hiệu lực của lệnh ngừng bắn, chính phủ Syria đã quyết định không kích ác liệt nhằm tấn công quân nổi dậy nhưng đã vấp phải sự kháng cự mạnh mẽ. Suốt từ tháng 11/2012 đến tháng 3/2013, quân chính phủ nhiều lần bị thất thế, bị quẩn nổi dậy tấn công trên khắp các chiến trường, thậm chí bị đánh chiếm mất các cứ điểm không quân và kho vũ khí quan trọng.
  • Tháng 12/2012 Mỹ cáo buộc chính phủ Syria dùng tên lửa đạn đạo SCUD bắn vào quân nổi dậy, tuy vậy, chính phủ vẫn không thể ngăn được quân FSA tiến sâu hơn vào Damascus.
  • Ngày 23/12/2012, hãng tin Arab Al Jazeera đã công bố một bản báo cáo không chính thức cho biết có một cuộc tấn công bằng khí gas đã giết chết 7 dân thường ở tỉnh Homs, điều này dấy lên quan ngại về việc vũ khí hóa học đã được sử dụng ở Syria.
  • Từ năm 2013, CIA dưới chỉ đạo của Tổng thống Obama bí mật triển khai chương trình hỗ trợ cho lực lượng nổi dậy tại Syria. Ban đầu, CIA cung cấp hỗ trợ tài chính và các thiết bị phi sát thương cho các nhóm mà Washington gọi là "ôn hòa". Sau này, CIA cung cấp vũ khí nóng và nhiều thiết bị quân sự tối tân, trong đó có tên lửa chống tăng BGM-71 TOW và các xe thiết giáp.
  • Ngày 19/3/2013, một bản báo cáo khác cho biết một tên lửa Scud với đầu đạn hóa học đã được bắn vào huyện al-Assal ở Aleppo và Al Atebeh ở ngoại ô Damascus. Cả hai bên cùng đổ trách nhiệm cho nhau. Trong tháng 7, Nga đã điều tra và đưa ra kết luận đó là loại đạn không chuẩn, đồng thời lên án phe đối lập đã dùng vũ khí này.
  • Cho đến tận tháng 4/2013, với sự ủng hộ âm thầm từ nhiều bên, quân chính phủ đã không ngừng tiến hành các cuộc tấn công vào quân nổi dậy, dần lấy lại được thế chủ động trên chiến trường.
  • Ngày 13/4/2013, Anh tuyên bố tìm thấy chứng cứ có sử dụng vũ khí hóa học ở Syria thông qua xét nghiệm mẫu đất được vận chuyển từ Syria. Sau đó 10 ngày, tờ New York Times cho biết chính phủ Anh và Pháp đã gửi thư cho Tổng Thư ký LHQ tuyên bố có bằng chứng xác đáng về việc chính phủ ông Assad sử dụng vũ khí hóa học. Israel cũng đưa ra cáo buộc tương tự trong khi tình báo Mỹ mặc dù có nghi vấn nhưng vẫn tuyên bố cần có thêm “nhiều bằng chứng hơn”. Tại thời điểm này, Syria đã không đồng ý cho các thanh sát viên vũ khí của LHQ được điều tra thực hư vấn đề có hay không việc sử dụng vũ khí hóa học ở Syria.
  • Trong suốt tháng 4 và tháng 5/2013, phương Tây liên tục đưa ra các cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học đối với chính phủ của ông Assad nhưng chưa một bên nào đưa ra được bằng chứng thật sự thuyết phục.
  • Đầu tháng 6/2013, quân chính phủ đã chiếm lại được ngoại ô Damascus, vùng Al-Quariatayn và tỉnh Homs. Nhưng cũng chính từ đây, phương Tây ngày càng sôi sục với những cáo buộc rằng chính phủ của ông al-Assad đã sử dụng vũ khí hóa học trong giao tranh và một số nước đã "CÔNG KHAI" VIỆN TRỢ CẢ KHÍ TÀI SÁT THƯƠNG VÀ PHI SÁT THƯƠNG CHO PHE NỘI DẬY,ĐỨNG ĐẦU LÀ MỸ,PHÁP VÀ THỔ NHĨ KỲ. Chiến trường Syria vốn đã rất tàn khốc từ đây trở nên đẫm máu hơn bao giờ hết.
  • Ngày 13/6/2013, lần đầu tiên Mỹ tuyên bố có bằng chứng xác thực về việc chính phủ Assad đã nhiều lần sử dụng một lượng hạn chế vũ khí hóa học tấn công vào các lực lượng nổi dậy, khiến ít nhất 100 đến 150 người chết. Kể từ đây, Mỹ quyết định bơm viện trợ "chính thức" vũ khí cho phe nổi dậy.
  • Đối diện với thái độ sục sôi của phương Tây, Thổ Nhĩ Kỳ và các lực lượng ủng hộ phe đối lập, Tổng thống Bashar al-Assad cương quyết gạt bỏ mọi lời buộc tội và tuyên bố rằng chính phe đối lập mới là những kẻ đang vừa ăn cắp vừa la làng, là những kẻ khủng bố đứng sau mọi màn kịch tấn công hóa học ở Syria. Ông nhiều lần lên tiếng chỉ trích nặng nề Mỹ và các nước phương Tây, kêu gọi “Mỹ hãy bỏ mặt nạ xuống” và không hề mềm mỏng trước những lời đe dọa can thiệp quân sự từ phương Tây cũng như tuyên bố sẽ đáp trả tương xứng và đè bẹp quân nổi dậy bằng những quả đấm thép. Nga, đồng minh thân cận nhất của Syria cũng cho rằng các bằng chứng của Mỹ không có giá trị vì không khách quan, Nga cũng bỏ phiếu chống khi HĐBA nghị sự về việc can thiệp vào Syria. Ngoài Nga, Syria cũng nhận được sự ủng hộ từ Iran và Trung Quốc, đặc biệt là sự hỗ trợ công khai to lớn từ Hezbolla.
  • Theo một số liệu của Liên Hợp quốc, tính đến cuối tháng 6/2013, hơn 100.000 người đã thiệt mạng vì cuộc xung đột suốt hơn 2 năm qua trong đó có đến hơn một nửa là dân thường, hàng triệu người bị xua đuổi và khoảng 1,5 triệu người Syria phải đi tỵ nạn.
  • Đầu tháng 7, Nga tuyên bố đã có bằng chứng xác định quân nổi dậy Syria dùng chất Sarin tại vùng Aleppo, và ngay lập tức, Nhà Trắng phản bác rằng, họ chưa tìm thấy bằng chứng nào cho thấy một ai, ngoài chính phủ Assad có đủ khả năng sử dụng vũ khí hóa học ở Syria.
  • Tính đến giữa tháng 7/2013, phe chính phủ Syria kiểm soát khoảng 30-40% lãnh thổ, khoảng 60% đang nằm trong tầm kiểm soát của các phe đối lập và chiến sự vẫn ngày càng leo thang trên khắp cả nước. Các lực lượng nổi dậy, người Kurd, và quân đội chính phủ ngày càng trả đũa nhau một cách nặng tay hơn và những vụ thảm sát dân thường cũng ngày càng nhiều hơn.
  • Ngày 5/8/2013, phe đối lập lại cáo buộc chính phủ Assad tiến hành một cuộc tấn công bằng vũ khí hóa học ở ngoại ô Damascus có kèm theo video nhưng phải đến tận 21/8, vụ việc mới lên đến đỉnh điểm khi một cuộc tấn công bằng vũ khí hóa học thần kinh đã xảy ra khiến ít nhất 1300 người (theo số liệu của SNC) bị thiệt mạng, trong đó có rất nhiều trẻ em và phụ nữ. Vụ tấn công dã man trên đã khiến cả thế giới rúng động, các nước ủng hộ phe đối lập sục sôi, phương Tây và Mỹ lập kế hoạch, cân nhắc được mất, chuẩn bị sẵn sàng can thiệp vào Syria. Trong khi đó, ở trong nước, hai phe đối lập tiếp tục đổ trách nhiệm qua lại cho nhau bằng những lời lẽ đanh thép và nặng nề, và giữ nguyên lập trường của mình, Nga vẫn ủng hộ chính phủ của ông Assad. Tuy nhiên, theo phân tích của các chuyên gia quốc tế, cả phe chính phủ Syria (Tổng thống Assad) và phe đối lập nổi dậy (FSA) đều “không dại mà sử dụng vũ khí hóa học” tại thời điểm này vì họ không thu được lợi lộc gì từ cuộc tấn công. Một giả thuyết được đặt ra rằng, rất có thể đã xuất hiện một “bên thứ 3”, một tổ chức Hồi giáo cực đoan nào đó, đã làm việc này.
  • Ngày 25/8, chính phủ Syria đồng ý cho các thanh sát viên vũ khí của Liên Hợp Quốc tiến hành thị sát để điều tra về vụ việc hôm 21/8. Tại đây, các thanh sát viên đã thu thập được nhiều bằng chứng giá trị nhưng sau 1,5 giờ, chính phủ Syria đã lệnh cho đoàn thanh sát viên dời đi vì lý do an toàn, còn 6 địa điểm khác trong vụ tấn công mà các thanh sát viên chưa tiếp cận được. Ngoài vũ khí hóa học, phe đối lập, các nước phương Tây ủng hộ phe đối lập và Mỹ cũng lên án chính phủ Syria sử dụng bom chùm và tên lửa đạn đạo Scud - những loại vũ khí bị hạn chế - trong giao tranh, gây thương vong lớn cho dân thường.
  • Cuộc chiến ở Syria là một cuộc nội chiến vô cùng phức tạp trong đó cả hai bên tham chiến đều không có bên nào thực sự coi trọng mạng sống của dân thường Syria. Bên cạnh quân chính phủ, rất nhiều cáo buộc được đưa ra buộc tội quân nổi dậy đã tàn sát dã man dân thường, hành quyết những người ủng hộ chính phủ và giết hại những người vô tội chỉ vì khác giáo phái hay sắc tộc.
  • Mỹ và các nước đồng minh cũng bị lên án đã tiếp tay cho “lực lượng khủng bố” trà trộn trong quân nổi dậy Syria tàn sát dân thường. Thậm chí, dư luận còn dấy lên những nghi ngờ về việc CIA đào tạo quân nổi dậy FSA, cũng như đặt dấu hỏi lớn về việc những vũ khí hóa học sử dụng tại Syria thực chất có nguồn gốc từ đâu và ai mới là người đứng sau tất cả những vụ tấn công đẫm máu vô nhân đạo này.
  • Trước sự trỗi dậy của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, Washington quyết định can dự sâu hơn vào chảo lửa Syria. Ngày 22/9/2014, các lực lượng Mỹ và đồng minh lần đầu tiên mở chiến dịch không kích vào lãnh thổ Syria, với mục tiêu là cơ quan chỉ huy và các vị trí đóng quân của IS. Cuộc không kích với sự ra quân của tiêm kích F-22 Raptor, F-18 và tên lửa Tomahawk đã tiêu diệt khoảng 70 phần tử IS.
  • Tháng 3/2015, YPG và FSA với sự hỗ trợ hỏa lực không quân của Mỹ đã đánh bật các chiến binh cuối cùng của IS khỏi thành phố Kobani, vị trí chiến lược quan trọng tại phía bắc Syria. Chiến dịch kéo dài 6 tháng tại Kobani là chiến thắng lớn đầu tiên của liên minh quân sự quốc tế do Mỹ dẫn đầu, cho thấy khả năng thắng lợi trước lực lượng IS trên chiến trường Syria.
  • Từ 9/2015 Nga bắt đầu chiến dịch không kích ở Syria đáp lại lời đề nghị của chính quyền Tổng thống al-Assad về việc hỗ trợ quân sự chống các nhóm nổi dậy và khủng bố.
  • 24 tháng 11 năm 2015 Nga bắt đầu các hoạt động quân sự trên bộ tai Syria để trợ giúp chính quyền Assad chống lại nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) trong khi Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi 1 máy bay Su-24 của Nga khiến 1 phi công thiệt mạng, một sĩ quan cứu hộ bị phiến quân giết hại[125]
  • 26 tháng 11 năm 2015, Nga bắt đầu triển khai tên lửa phòng không S-400 khiến máy bay Thổ Nhĩ Kỳ không còn xâm phạm không phận Syria[126]
  • 15 tháng 03 năm 2016, Nga bắt đầu rút một phần lực lượng khỏi Syria[127]
  • 17 tháng 3, Tổng thống Nga Putin tuyên bố Nga chỉ cần vài giờ để tái triển khai lực lượng ở Syria[128]
  • 27 tháng 3 năm 2016, Quân đội Chính phủ Syria, Lực lượng vũ trang địa phương và các đơn vị tình nguyện, được sự yểm trợ của Không quân Nga, đã giải phóng hoàn toàn thành phố cổ Palmyra trên trung tâm của sa mạc Syria khỏi tay nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS)[129][130][131][132]
  • Tháng 5/2016, lần đầu tiên Mỹ thừa nhận triển khai lực lượng mặt đất thường trực trên chiến trường Syria và trực tiếp tham gia chiến đấu.
  • Ngày 6/11/2016, liên minh quân sự do Mỹ dẫn đầu mở màn chiến dịch Raqqa, tấn công vào thành phố được coi là thủ đô của IS.
  • Vào giữa tháng 12, ISIL tung ra một cuộc tấn công vào Palmyra[133],cuối cùng kiểm soát hoàn toàn thành phố khi quân đội Syria rút lui[134]. ISIL bắt đầu tiến về phía tây từ Palmyra đến Căn cứ Không quân Quân sự Tiyas (còn gọi là căn cứ không quân Al-Taifor và T4) sau khi chiếm được thành phố[135].Các cuộc đụng độ tiếp tục quanh căn cứ không quân cho đến cuối tháng 12[136], khi cuộc tấn công của ISIL đã bị đẩy lùi[137]. Vào đầu tháng 1 năm 2017, ISIL đã rút lui khỏi các khu vực xung quanh sân bay[138][139].
  • Vào ngày 2 tháng 3 năm 2017, quân đội Syria đã thành công trong việc thu hồi lại thành phố Palmyra sau khi Nhà nước HồI giáo ISIL rút khỏi thành phố.
  • Ngày 6/4/2017, Mỹ bắn 59 tên lửa nhắm vào các vị trí của quân đội chính phủ Syria. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đây là đòn đáp trả vụ tấn công vũ khí hóa học tại Khan Saykhun mà Washington cáo buộc do lực lượng của Tổng thống Assad tiến hành. Đây là lần đầu tiên quân đội Mỹ trực tiếp tấn công lực lượng chính phủ Syria.
  • Ngày 11/4/2017 Tổng thống Nga Vladimir Putin nói Moscow biết được những âm mưu làm giả hiện trường tấn công vũ khí hoá học để dẫn dụ Mỹ tiếp tục tiến hành không kích Syria. “Tôi đã nói với ông Mattarella rằng cuộc tấn công khiến tôi ngay lập tức nhớ tới năm 2003, khi đại diện Mỹ một mực khẳng định ở Hội đồng Bảo an rằng họ có thông tin về vũ khí hủy diệt hàng loạt ở Iraq. Một chiến dịch quân sự hùng hậu được phát động ngay sau đó và hậu quả là một đất nước bị tàn phá. Chủ nghĩa khủng bố cũng từ đó gia tăng, điển hình là sự ra đời của phiến quân IS”, đài RT dẫn lời ông Putin.
  • Ngày 13/4/2017, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ cho biết một cuộc không kích nhầm ở miền bắc Syria hôm 10/4 đã giết chết 18 binh sĩ của lực lượng đồng minh.
  • Cùng ngày quân đội Syria cáo buộc cuộc không kích trước đó của Mỹ và đồng minh nhằm vào IS đã làm rò rỉ một nguồn khí gas, gây phán tán chất độc khiến hàng trăm người thiệt mạng."Ấn tượng của chúng tôi là Mỹ 'liên kết' với những kẻ khủng bố", Tổng thống Assad nói với AFP trong cuộc phỏng vấn độc quyền. Ông cũng khẳng định vụ tấn công hóa học tại Syria hôm 4/4 là "bịa đặt 100%".
  • Ngày 20/4/2017 một quan chức quân sự cấp cao Israel nói với AP rằng cộng đồng tình báo nước này khẳng định các lãnh đạo quân đội Syria đã ra lệnh vụ tấn công ngày 4/4. Thậm chí, vị này nói tình báo Israel ước tính ông Syria vẫn sở hữu vũ khí hạt nhân với khối lượng từ “một đến ba tấn”.
  • Ngày 19/6/2017, tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet của Mỹ bắn hạ cường kích Su-22 của quân đội chính phủ Syria.
  • Ngày 23/6/2017 Nga cho hay hai tàu chiến Admiral Essen và Admiral Grigorovich cùng tàu ngầm Krasnodar của Nga ở khu vực phía đông Địa Trung Hải đã phóng 6 quả tên lửa Kalibr vào các trung tâm chỉ huy và kho chứa vũ khí của Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) ở tỉnh Hama, Syria.
  • Ngày 23/08/2017, cuộc không kích của Nga nhằm vào Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Syria đã phá hủy khoảng 20 phương tiện trang bị vũ khí cỡ lớn và đạn pháo, tiêu diệt hơn 200 phiến quân.
  • Ngày 28/9/2017, các chiến binh IS đã mở cuộc tấn công vào lực lượng quân đội và dân quân ủng hộ chính phủ Syria khiến 58 người thiệt mạng.
  • Ngày 7/10/2017,2 tàu ngầm Kilo của Nga ở Địa Trung Hải phóng 10 tên lửa hành trình Kalibr phá hủy nhiều mục tiêu quan trọng của IS ở tỉnh Deir ez-Zor, Syria.
  • Ngày 31/12/2017,Ít nhất 7 máy bay chiến đấu của Nga bị phá hủy trong cuộc tấn công bằng cối của phiến quân vào căn cứ không quân Hmeymim ở Syria.Cụ thể gồm 4 cường kích Su-24, 2 tiêm kích Su-35S và một máy bay vận tải An-72. Một kho đạn bị phá hủy và 10 binh sĩ bị thương.
  • Ngày 24/2/2018 theo BBC, Hội đồng Bảo an đã thông qua một nghị quyết yêu cầu tất cả các lực lượng tại Syria ngừng bắn kéo dài 30 ngày áp dụng trên toàn Syria, bao gồm cả ở Đông Ghouta, tâm điểm các cuộc tấn công trong tuần qua. Tuy nhiên, các nhóm chiến binh IS, tổ chức al-Qaeda, Mặt trận al-Nursa và các chân rết của chúng không phải là đối tượng được hưởng lệnh ngừng bắn. Lệnh ngừng bắn nhằm mở đường cho các hoạt động cứu trợ nhân đạo sẽ được thực thi ngay và không bị trì hoãn.
  • Ngày 22/4/2018 trong một báo cáo mật, một ủy ban của Liên Hợp Quốc đã kết luận rằng Triều Tiên đang cố che đậy hoạt động giúp đỡ của nước này với cơ quan trực thuộc chính phủ Syria chịu trách nhiệm sản xuất vũ khí hóa học và tên lửa tiên tiến. Trong khi Triều Tiên đã bị Mỹ xiết chặt cấm vận đến mức tối đa.
  • Ngày 8/4/2018, một vụ tấn công được cho là sử dụng vũ khí hóa học xảy ra tại Đông Ghouta, ngoại ô thủ đô Damascus của Syria, khiến 42 người thiệt mạng. Mỹ và phương Tây cáo buộc lực lượng chính phủ Syria đứng sau vụ tấn công vào khu vực nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng nổi dậy do Mỹ hậu thuẫn.
  • Ngày 13/4/2018, liên quân Mỹ - Anh - Pháp ồ ạt không kích Syria bằng 105 tên lửa các loại. Washington tuyên bố cuộc tấn công nhắm vào các vị trí có liên quan tới vụ tấn công hóa học ở Đông Ghouta, gồm các cơ sở sản xuất và lưu trữ vũ khí hóa học. Phương Tây tuyên bố chiến dịch thành công khi phá hủy hoàn toàn các mục tiêu. Trong khi đó, Syria cho biết họ bắn hạ 13 trong tổng số 105 tên lửa của liên quân.
  • Ngày 16/4/2018, đặc phái viên Nga tại OPCW Alexander Shulgin ra thông cáo tố Mũ Bảo hiểm Trắng dùng ngân quỹ của Mỹ để dàn dựng vụ tấn công vũ khí hóa học tại Đông Ghouta.
  • Ngày 4/5/2018,Theo đài CBS của Mỹ, Bộ Ngoại giao nước này đang xem xét việc ngừng cung cấp tài chính cho tổ chức Mũ Bảo hiểm Trắng. Theo giới chuyên gia, việc Mỹ xem xét lại việc cung cấp tài chính cho Mũ Bảo hiểm Trắng nảy sinh từ sau khi nhóm này tung ra một video về một vụ tấn công hóa học bị cáo buộc ở thị trấn Douma ngày 7/4, khiến liên quân Mỹ, Anh, Pháp không kích nhằm vào chính quyền Tổng thống Syria Assad.
  • Sau đó, ngày 28/8/2018, Nga thông tin đến toàn thế giới cho biết "Tổ chức mũ bảo hiểm trắng" vận chuyển hai xe tải đã chở một lượng lớn chất độc hóa học từ ngôi làng Afs đến thành phố Saraqib để chuẩn bị dàn dựng một vụ tấn công hóa học rồi sau đó đỗ lỗi cho Chính phủ Syria đã dùng chất độc sát hại người dân. Niềm tin vào tổ chức này sụp đổ.
  • Ngày 17/9/2018, một máy bay Il-20 của Nga chở theo 15 người biến mất khỏi màn hình radar tại địa điểm gần căn cứ không quân Hmeymim ở Syria. Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không S-200 từ thời Liên Xô của Syria đã nhầm lẫn bắn rơi máy bay này trong lúc đối đầu với 4 chiến đấu cơ của Israel. Moscow khẳng định Israel đã cố tình dùng máy bay Nga làm lá chắn và quy trách nhiệm cho Israel trong vụ việc. Sau đó Nga đường đường chính chính đem hệ thống phòng thủ S300 đến triển khai ở Syria để củng cố hệ thống phòng thủ của nước này.
  • Ngày 19/12/2018, Tổng thống Trump tuyên bố "đã đánh bại IS ở Syria" và cho biết tất cả quân đội Mỹ ở Syria "sẽ quay trở lại và họ sẽ quay trở lại ngay lập tức".
  • Ngày 7/1/2019, tổng thống đã sửa đổi "ngay lập tức" thành "rời đi với tốc độ thích hợp trong khi đồng thời tiếp tục chiến đấu với IS".

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă References:
  2. ^ “Iraq conducts first airstrikes against ISIS in Syria”. CNN. 24 tháng 2 năm 2017. 
  3. ^ “Lukashenka supplies weapons to Assad”. Charter 97. 
  4. ^ Беларусь и Сирия: от дипломатии до военного сотрудничества
  5. ^ Беларусь выходит в лидеры на рынке средств радиоэлектронной борьбы — Naviny.by, 4 мая 2018
  6. ^ “Trump ends CIA arms support for anti-Assad Syria rebels: U.S. officials”. Reuters. 19 tháng 7 năm 2017. 
  7. ^ “Victory for Assad looks increasingly likely as world loses interest in Syria”. The Guardian. 31 tháng 8 năm 2017. Returning from a summit in the Saudi capital last week, opposition leaders say they were told directly by the foreign minister, Adel al-Jubeir, that Riyadh was disengaging. 
  8. ^ “Britain withdraws last of troops training Syrian rebels as world powers distance themselves from opposition”. Daily Telegraph. 2 tháng 9 năm 2017. 
  9. ^ “Hollande confirms French delivery of arms to Syrian rebels”. AFP. 21 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2015. 
  10. ^ Watson, Ivan; Tuysuz, Gul (29 tháng 10 năm 2014). “Meet America's newest allies: Syria's Kurdish minority”. CNN. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2017. 
  11. ^ A. Jaunger (30 tháng 7 năm 2017). “US increases military support to Kurdish-led forces in Syria”. ARA News. Truy cập ngày 1 tháng 1 năm 2018 – qua Inside Syria Media Center. 
  12. ^ Jamie Dettmer (9 tháng 6 năm 2016). “France Deploys Special Forces in Syria as IS Loses Ground”. VOA. Truy cập ngày 1 tháng 1 năm 2018. 
  13. ^ “U.S.-backed fighters poised to cut key ISIS supply line”. CBS News. 9 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2017. 
  14. ^ a ă Irish, John (13 tháng 11 năm 2013). “Syrian Kurdish leader claims military gains against Islamists”. Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2017. Muslim said the PYD had received aid, money and weapons from the Iraq-based Kurdistan Democratic Party and Patriotic Union of Kurdistan... 
  15. ^ Ranj Alaaldin (16 tháng 12 năm 2014). “A Dangerous Rivalry for the Kurds”. The New York Times. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2017. Once again, the P.U.K. saw a chance to seize the initiative, by suggesting that it, rather than the Kurdistan regional government or the K.D.P., was providing weapons and supplies to the Syrian Kurdish fighters, who belong to a party that has historically been at odds with the K.D.P. 
  16. ^ Jack Murphy (23 tháng 3 năm 2017). “Did Kurdistan’s Counter-Terrorist Group assault the Tabqa Dam in Syria?”. SOFREP. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2017. 
  17. ^ Alexander Whitcomb (30 tháng 10 năm 2014). “Peshmerga advance team in Kobane”. Rudaw Media Network. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2017. 
  18. ^ “France Says Its Airstrikes Hit an ISIS Camp in Syria”. The New York Times. 28 tháng 9 năm 2015. 
  19. ^ “COALITION: SPECIAL OPS FORCES TRAIN, EQUIP TWO OPPOSITION GROUPS IN SOUTHERN SYRIA”. NRT News. 22 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2017. 
  20. ^ “The UAE has it in for the Muslim Brotherhood”. Al-Araby Al-Jadeed. 22 tháng 2 năm 2017. Along with their American counterparts, Emirati special forces are said to be training elements of the opposition. They constitute a kind of Arab guarantee among the Syrian Democratic Forces – an umbrella group dominated by the Kurds of the PYD, on whom the US are relying to fight IS on the ground. 
  21. ^ “Saudi Arabia, UAE send troops to support Kurds in Syria”. Middle East Monitor. 22 tháng 11 năm 2018. 
  22. ^ “Australia to end air strikes in Iraq and Syria, bring Super Hornets home”. Reuters. 21 tháng 12 năm 2017. 
  23. ^ Barton, Rosemary (26 tháng 11 năm 2015). “Justin Trudeau to pull fighter jets, keep other military planes in ISIS fight”. CBC News. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2016. 
  24. ^ (formerly al-Nusra Front)
  25. ^ Syria-Irak-Yemen-Libya maps
  26. ^ “Leading Syrian regime figures killed in Damascus bomb attack”. The Guardian. Tháng 7 năm 2012. 
  27. ^ “Syria defence minister killed in Damascus bomb”. The Daily Telegraph. 18 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2012. 
  28. ^ “Syria Remains Silent on Intelligence Official’s Death”. The New York Times. 24 tháng 4 năm 2015. 
  29. ^ (Head of National Defence Forces)“Assad cousin killed in Syria's Latakia”. Al Jazeera. 8 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2014. 
  30. ^ “Iranian comdr. Brigadier General Hossein Hamedani killed by Isis while advising Syrian regime”. The Independent. 8 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2016. 
  31. ^ “Iranian General Is Killed in Syria”. The Wall Street Journal. 13 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2016. 
  32. ^ “Obituary: Hezbollah military commander Mustafa Badreddine”. BBC. 14 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2016. 
  33. ^ “Al-Nusra Front claims responsibility for Hezbollah fighters’ death”. Middle East Monitor. 19 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2016. 
  34. ^ “Israeli strike on Syrian Golan Heights 'kills son of top military commander and five other fighters from Lebanese Shiite militant group'. Daily Mail. 19 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2016. 
  35. ^ “Analysis: Shiite Afghan casualties of the war in Syria”. FDD's Long War Journal. 12 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2016. 
  36. ^ “Update 1-Moscow blames 'two-faced U.S. policy' for Russian general's Syria death -RIA”. Reuter. 25 tháng 9 năm 2017. 
  37. ^ “Body of senior Russian officer killed in Syria delivered to Moscow”. TASS. 29 tháng 4 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2016.  Đã bỏ qua tham số không rõ |df= (trợ giúp)
  38. ^ “Turkish Special Forces: From stopping a coup to the frontline of the ISIL fight”. Hürriyet Daily News. 24 tháng 8 năm 2016. 
  39. ^ sitesi, milliyet.com.tr Türkiye'nin lider haber. “Son dakika: Afrin harekatını Korgeneral İsmail Metin Temel yönetecek!”. Milliyet. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2018. 
  40. ^ “Top Syrian rebel commander dies from wounds”. Reuters. 17 tháng 11 năm 2013. 
  41. ^ a ă “Leading Syrian rebel groups form new Islamic Front”. BBC. 22 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2014. 
  42. ^ “Suicide bombing kills head of Syrian rebel group”. The Daily Star. 
  43. ^ “Al Qaeda's chief representative in Syria killed in suicide attack”. FDD's Long War Journal. 23 tháng 2 năm 2014. 
  44. ^ “Russian raids kill prominent Syrian rebel commander”. Al Jazeera. 25 tháng 12 năm 2015. 
  45. ^ Nic Robertson & Paul Cruickshank (5 tháng 3 năm 2015). “Source: Syrian warplanes kill leaders of al-Nusra”. CNN. 
  46. ^ “Senior Nusra Front commander killed in Syria air strike”. Al Jazeera. 6 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 3 tháng 6 năm 2015. 
  47. ^ “Nusra Front spokesman killed by air strike in Syria”. Al Jazeera. 4 tháng 4 năm 2016. 
  48. ^ “Syria's Qaeda spokesman, 20 jihadists dead in strikes: monitor”. AFP. 3 tháng 4 năm 2016 – qua Yahoo!. 
  49. ^ “Air strike kills top commander of former Nusra group in Syria”. Reuters. 9 tháng 9 năm 2016. 
  50. ^ “Leader of Qaeda Cell in Syria, Muhsin al-Fadhli, Is Killed in Airstrike, U.S. Says”. The New York Times. 2 tháng 7 năm 2015. 
  51. ^ “Isis leader incapacitated with suspected spinal injuries after air strike”. The Guardian. 1 tháng 5 năm 2015. 
  52. ^ “ISIS confirms death of senior leader in Syria”. FDD's Long War Journal. Tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2016. 
  53. ^ Alessandria Masi (11 tháng 11 năm 2014). “If ISIS Leader Abu Bakr al-Baghdadi Is Killed, Who Is Caliph Of The Islamic State Group?”. International Business Times. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2015. 
  54. ^ Schmidt, Michael S.; Mazzetti, Mark (25 tháng 3 năm 2016). “A Top ISIS Leader Is Killed in an Airstrike, the Pentagon Says”. The New York Times. 
  55. ^ Starr, Barbara (14 tháng 3 năm 2016). “U.S. assesses ISIS operative Omar al-Shishani is dead”. CNN. 
  56. ^ Ryan, Missy (3 tháng 7 năm 2015). “U.S. drone strike kills a senior Islamic State militant in Syria”. The Washington Post. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2016. 
  57. ^ Starr, Barbara; Conlon, Kevin (19 tháng 5 năm 2015). “U.S. names ISIS commander killed in raid”. CNN. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2016. 
  58. ^ Starr, Barbara; Acosta, Jim (22 tháng 8 năm 2015). “U.S.: ISIS No.2 killed in US drone strike in Iraq”. CNN. 
  59. ^ Sherlock, Ruth (9 tháng 7 năm 2014). “Inside the leadership of Islamic State: how the new 'caliphate' is run”. The Daily Telegraph. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2016. 
  60. ^ “Isis: US-trained Tajik special forces chief Gulmurod Khalimov becomes Isis war minister”. International Business Times. 6 tháng 9 năm 2016 – qua Yahoo News. 
  61. ^ “Top ISIL leaders killed in southern Syria”. The National. 9 tháng 6 năm 2017. 
  62. ^ Sands, Phil; Maayeh, Suha web (17 tháng 11 năm 2015), “Death of 'ISIL commander' in southern Syria a blow to the group”, The National 
  63. ^ “The Syrian Democratic Council concludes its work by issuing the final communiqué”. Hawar News Agency. Truy cập ngày 24 tháng 3 năm 2019. 
  64. ^ “New Operation Inherent Resolve commander continues fight against ISIL”. Army Worldwide News. 22 tháng 8 năm 2016. 
  65. ^ “Top Syrian Kurdish commander Abu Layla killed by Isis sniper fire”. The Independent. 5 tháng 6 năm 2016. 
  66. ^ Hisham Arafat (31 tháng 8 năm 2017). “Senior SDF commander lost his life in Raqqa fighting IS”. Kurdistan 24. 
  67. ^ “Syria military strength”. Global Fire Power. 17 tháng 10 năm 2015. 
  68. ^ “Syria's diminished security forces”. Agence France-Presse. 28 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2014. 
  69. ^ ISIS’ Iraq offensive could trigger Hezbollah to fill gap left in Syria The Daily Star, 16 June 2014
  70. ^ a ă “Iran 'Foreign Legion' Leads Battle in Syria's North”. The Wall Street Journal. 17 tháng 2 năm 2016. 
  71. ^ “Russia's Syria force has reportedly grown to 4,000 people”. Business Insider. 
  72. ^ Grove, Thomas (18 tháng 12 năm 2015). “Up to Nine Russian Contractors Die in Syria, Experts Say”. Wall Street Journal. 
  73. ^ “State-of-the-art technology is giving Assad's army the edge in Syria”. 26 tháng 2 năm 2016. 
  74. ^ “Here's The Extremist-To-Moderate Spectrum Of The 100,000 Syrian Rebels”. Business Insider. 
  75. ^ “Front to Back”. Foreign Policy. 
  76. ^ Cockburn, Patrick (11 tháng 12 năm 2013). “West suspends aid for Islamist rebels in Syria, underlining their disillusionment with those forces opposed to President Bashar al-Assad”. The Independent. 
  77. ^ Who are these 70,000 Syrian fighters David Cameron is relying on?. Retrieved 18 February 2016.
  78. ^ Şafak, Yeni (5 tháng 1 năm 2017). “8 bin asker emir bekliyor”. Yeni Şafak. 
  79. ^ [1][liên kết hỏng]
  80. ^ “Is Syria's Idlib being groomed as Islamist killing ground?”. Asia Times. 
  81. ^ “Al Qaeda Is Starting to Swallow the Syrian Opposition”. Foreign Policy. 15 tháng 3 năm 2017. 
  82. ^ Rida, Nazeer (30 tháng 1 năm 2017). “Syria: Surfacing of 'Hai'at Tahrir al-Sham' Threatens Truce”. Asharq Al-Awsat. 
  83. ^ “Isis ranks dwindle to 15,000 amid 'retreat on all fronts', claims Pentagon”. The Guardian. 11 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 13 tháng 8 năm 2016. 
  84. ^ Rashid (2018), tr. 7.
  85. ^ Rashid (2018), tr. 16.
  86. ^ a ă Rashid (2018), tr. 53.
  87. ^ “US coalition spokesman: Arabs are leading Manbij campaign, not Kurds”. ARA News. 4 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2016. 
  88. ^ “US-backed fighters close in on IS Syria bastion”. 6 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2016. 
  89. ^ Rodi Said (25 tháng 8 năm 2017). “U.S.-backed forces to attack Syria's Deir al-Zor soon: SDF official”. Reuters. 
  90. ^ a ă â b c d đ e ê “More than 570 thousand people were killed on the Syrian territory within 8 years of revolution demanding freedom, democracy, justice, and equality”. 15 tháng 3 năm 2019. 
  91. ^ a ă â “Tantalizing promises of Bashar al- Assad kill more than 11000 fighters of his forces during 5 months.”. SOHR. 17 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2016. 
  92. ^ “On Balance, Hezbollah Has Benefited from the Syrian Conflict”. The Soufan Group. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2018. 
  93. ^ Syria Daily: Russia Acknowledges Deaths of 3 Troops
  94. ^ 150–201 killed (2015-17),[2][3][4] 20–64 killed (Battle of Khasham, Feb. 2018),[5][6] 15 killed (May 2018-April 2019),[7][8][9][10][11] total of 186–280 reported dead
  95. ^ IRGC Strategist Hassan Abbasi Praises Iranian Parents Who Handed Over Their Oppositionist Children For Execution: Educating People To This Level Is The Pinnacle Of The Islamic Republic's Achievement; Adds: 2,300 Iranians Have Been Killed In Syria War
  96. ^ الشامية, محرر الدرر (30 tháng 8 năm 2017). “عميد إيراني يكشف عن إحصائية بأعداد قتلى بلاده في سوريا”. الدرر الشامية. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2019. 
  97. ^ “El Bab'da 2 asker şehit oldu”. 
  98. ^ “The Turkish forces carry out violent and heavy shelling on the areas where the Kurdish forces are deployed north of Aleppo in retaliation for the killing of a Turkish soldier by a guided missile”. 
  99. ^ “Turkish soldier killed in attack in Syria's Idlib province”. 
    Turkish soldier killed in northern Latakia after unknown group opens fire near border crossing
  100. ^ 8,000 killed in fighting (29 June 2014–28 June 2015),[12] 417 killed in Palmyra offensive (March 2016),[13] 47 killed in fighting with rebels (27–29 May 2016),[14] 1,026 killed in Manbij offensive,[15] 283 killed in Palmyra offensive (2017),[16] 1,371 killed in Battle of Raqqa (2017),[17] 1,394 killed in Central Syria campaign (2017),[18][19][20][21][22][23] 538 executed (29 June 2014–23 September 2017),[24] 233 killed Southern Damascus offensive (April–May 2018),[25] 31 killed As-Suwayda offensive (June 2018) [26] قتال متواصل بعنف مع تنظيم “الدولة الإسلامية” على بعد نحو 50 كيلومتراً من منطقة تواجد التحالف الدولي في التنف [27] 310 killed 2018 Southern Syria offensive,[28] 63 killed 2018 As-Suwayda attacks [29] 428 killed As-Suwayda offensive (August–November 2018), [30] 9,158 killed in U.S. air-strikes (22 September 2014– March 2019),[31] 5,233 killed in Russian air-strikes (30 September 2015– March 2019),[32] total of 28,532 reported killed
  101. ^ “YPG releases balance-sheet of 2014: Nearly 5,000 ISIS members killed”. 
    “Balance of the War Against Hostile Groups in Rojava, Northern Syria: Year 2015”. 
    YPG releases the 2016 balance sheet of war
  102. ^ “Syrian Army Kills Nearly 5,000 IS Militants in Three Months: Source”. sputniknews.com. 25 tháng 12 năm 2014. 
    “The army takes full control of Palmyra city, hundreds of ISIS terrorists killed – Syrian Arab News Agency”. 27 tháng 3 năm 2016. 
  103. ^ Wladimir van Wilgenburg. “SDF says over 11,000 of its forces killed in fight against the Islamic State”. Kurdistan24. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2019. 
  104. ^ “Afrin administration: The war has moved to another stage”. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2018. 
    Results of battles and resistance of YPG throughout 2018
    “On the eve of Nowruz festivals…Afrin witnesses arrests against its residents by the factions of "Olive Branch" on charge of celebrating and setting fire in the festival's anniversary”. 
  105. ^ “Pilot killed as U.S. F-16 crashes in Jordan”. 
    “Jordan pilot murder: Islamic State deploys asymmetry of fear”. BBC News. 4 tháng 2 năm 2015. 
    “US service member killed in Syria identified as 22-year-old from Georgia”. ABC News. 27 tháng 5 năm 2017. 
    “US identifies American service member killed by IED in Syria”. ABC News. 27 tháng 5 năm 2017. 
    “French soldier killed in Iraq-Syria military zone, Élysée Palace says”. France24. 27 tháng 5 năm 2017. 
    “4 Americans among those killed in Syria attack claimed by ISIS”. CNN. 27 tháng 5 năm 2017. 
    “Mystery surrounds the killing of a US soldier in the countryside of Ayn al-Arab (Kobani) amid accusations against Turkey of targeting him”. Syrian Observatory of Human Rights. 2 tháng 5 năm 2019. 
  106. ^ “Violations Documenting Center”. Violations Documenting Center. 8 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2019. 
  107. ^ (UNHCR), United Nations High Commissioner for Refugees. “UNHCR Syria Regional Refugee Response”. 
  108. ^ Thomas Gibbons-Neff (16 tháng 9 năm 2016). “U.S. Special Operations forces begin new role alongside Turkish troops in Syria”. The Washington Post. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2016. 
  109. ^ Andrew Tilghman (16 tháng 11 năm 2016). “U.S. halts military support for Turkey’s fight in key Islamic State town”. Military Times. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2017. 
  110. ^ Fadel, Leith (27 tháng 9 năm 2016). “US Coalition knew they were bombing the Syrian Army in Deir Ezzor”. 
  111. ^ “More than 215,000 killed in Syria since 2011”. 3news.co.nz. 
  112. ^ “Syria funeral hit with teargas, protesters wounded: report”. AFP. 19 tháng 3, 2011. Truy cập 19 tháng 3 năm 2011.  Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: |date= (trợ giúp)
  113. ^ “Syrian Protests Add to Pressure on Assad Regime”. The Wall Street Journal. 23 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2011. 
  114. ^ Trấn áp người nổi dậy ở Damascus BBC Cập nhật: 11:38 GMT - chủ nhật, 29 tháng 1 năm 2012
  115. ^ Nga-Trung bị chỉ trích về Syria BBC Cập nhật: 04:32 GMT - chủ nhật, 5 tháng 2 năm 2012
  116. ^ Vì sao Nga quyết bảo vệ Syria? - Thế giới - Zing News 23:30 05/06/2012 Minh Duy, theo Innfonet.vn
  117. ^ Thảm sát tái diễn ở Syria, Sơn Duân, Thanh Niên Online 07/06/2012 09:45
  118. ^ http://www.spiegel.de/politik/ausland/syrien-viele-tote-bei-raketenangriffen-in-der-provinz-idlib-a-911200.html: Seit Beginn des Aufstands gegen Assad im März 2011 wurden nach Uno-Angaben bereits mehr als 100.000 Menschen getötet. Spiegel.de
  119. ^ "Unicef-Bericht zum Bürgerkrieg: Eine Million Kinder in Syrien auf der Flucht" SPON, vom 23. August 2013, gesichtet am 23. August 2013
  120. ^ Unicef-Bericht zum Bürgerkrieg: Eine Million Kinder in Syrien auf der Flucht Spiegel Online am 23. August 2013, abgerufen am 23. August 2013
  121. ^ http://vneconomy.vn/khung-hoang-di-cu-de-doa-chau-au-e161.htm
  122. ^ “Interview With Syrian President Bashar al-Assad”. wsj.com. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2011. 
  123. ^ “Syria Strongman: Time for 'Reform'. wsj.com. Truy cập ngày 31 tháng 1 năm 2011. 
  124. ^ FOX News opinion.
  125. ^ http://tuoitre.vn/tin/the-gioi/20151124/nga-trien-khai-dot-tan-cong-bo-binh-dau-tien-o-syria/1008508.html
  126. ^ http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/nga-bat-ngo-vi-my-phan-ung-viec-trien-khai-s-400-toi-syria-3319148.html
  127. ^ http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/putin-ra-lenh-rut-quan-khoi-syria-3369862.html
  128. ^ http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/putin-nga-co-the-tang-quan-o-syria-trong-vai-gio-neu-can-3371675.html
  129. ^ http://viettimes.vn/quoc-phong/tin-tuc/nong-quan-doi-syria-giai-phong-hoan-toan-palmyra-46971.html
  130. ^ http://vnexpress.net/tin-tuc/the-gioi/tran-chien-gianh-lai-thanh-co-tu-tay-is-cua-quan-doi-syria-3376814.html
  131. ^ http://www.qdnd.vn/thoi-su-quoc-te/binh-luan/chien-thang-palmyra-quan-doi-syria-co-thua-kha-nang-chong-lai-khung-bo-470675
  132. ^ http://vn.sputniknews.com/middle_east/20160327/1393579.html
  133. ^ “Syrian official says Palmyra falls again to Islamic State”. 11 tháng 12 năm 2016 – qua Reuters. 
  134. ^ agencies, The New Arab &. “Islamic State recaptures Palmyra after Syria army withdrawal”. 
  135. ^ Fadel, Leith (11 tháng 12 năm 2016). “ISIS seizes two villages west of Palmyra”. 
  136. ^ The regime forces shell the area around Inkhel and casualties in the regime forces’ ranks in the vicinity of T4 airbase
  137. ^ “Syrian Army kills scores of ISIS terrorists at strategic airport in west Palmyra”. Al-Masdar News. 26 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 26 tháng 12 năm 2016. 
  138. ^ “ISIS abandons offensive in west Palmyra, mass retreat towards Raqqa”. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2017. 
  139. ^ “Syrian Army Intensifies Military Operations West Of Palmyra. ISIS Units Retreat – Reports”. South Front. 4 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2016. 

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lawson, Fred Haley biên tập (2009). Demystifying Syria. London: Saqi. ISBN 9780863566547. 
  • Wright, Robin (2008). Dreams and Shadows: The Future of the Middle East. New York: Penguin Press. tr. 212–261. ISBN 1594201110. 
  • Ziadeh, Radwan (2011). Power and Policy in Syria: Intelligence Services, Foreign Relations and Democracy in the Modern Middle East. London: I.B. Tauris. ISBN 9781848854345. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]