Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương
Trans-Pacific Strategic Economic Partnership Agreement
Leaders of TPP member states.jpg
Lãnh đạo các nước thành viên và các nước đang tham gia đàm phán gặp nhau tại một hội nghị thượng đỉnh của TPP vào năm 2010.
Loại hiệp ước Hiệp định thương mại tự do
Ngày thảo Tháng 10 năm 2015[1][2][3]
Ngày ký
Địa điểm
Ngày 4 tháng 2 năm 2016
Wellington, New Zealand
Có hiệu lực
Điều kiện
Chưa có hiệu lực
Thông qua bởi các bên tham gia ký
Bên ký kết 12
Bên tham dự 12
Bên thông qua Không có
Nơi lưu giữ Chính phủ New Zealand
Các ngôn ngữ Tiếng Anh, tiếng Pháptiếng Tây Ban Nha
Wikisource logo Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương tại Wikisource
  Các nước đã ký kết
  Ngỏ ý muốn tham gia
  Có khả năng trở thành thành viên

Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (tiếng Anh: Trans-Pacific Strategic Economic Partnership Agreement - viết tắt TPP) là một hiệp đinh/thỏa thuận thương mại tự do được ký kết giữa 12 nước vào ngày 4 tháng 2 năm 2016 tại Auckland, New Zealand sau 7 năm đàm phán với mục đích hội nhập các nền kinh tế thuộc khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Thỏa thuận ban đầu được các nước Brunei, Chile, New ZealandSingapore ký vào ngày 3 tháng 06, 2005 và có hiệu lực ngày 28 tháng 05, 2006. Sau đó, thêm 5 nước đàm phán để gia nhập, đó là các nước Australia, Malaysia, Peru, Hoa Kỳ, và Vietnam. Ngày 14 tháng 11, 2010, ngày cuối cùng của Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Nhật Bản, lãnh đạo của 9 nước (8 nước trên và Nhật Bản) đã tán thành lời đề nghị của tổng thống Obama về việc thiết lập mục tiêu của các cuộc đàm phán thuộc Hội nghị thượng đỉnh APEC năm 2011 diễn ra tại Hoa Kỳ.[4]

Trước đây, TPP được biết đến với tên tiếng Anh là Pacific Three Closer Economic Partnership (P3-CEP) và được tổng thống Chile Ricardo Lagos, thủ tướng Singapore Goh Chok Tong và thủ tướng New Zealand Helen Clark đưa ra thảo luận tại một cuộc họp các nhà lãnh đạo của APEC diễn ra tại Los Cabos, Mexico. Brunei nhanh chóng tham gia đàm phán ở vòng 5 vào tháng 04 năm 2005. Sau vòng đàm phán này, hiệp định lấy tên là Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược Xuyên Thái Bình Dương (TPSEP hoặc P4).

Mục tiêu ban đầu của Hiệp định là giảm 90% các loại thuế xuất nhập khẩu giữa các nước thành viên trước ngày 01 tháng 01, 2006 và cắt giảm bằng không tới năm 2015. Đây là một thỏa thuận toàn diện bao quát tất cả các khía cạnh chính của một hiệp định thương mại tự do, bao gồm trao đổi hàng hóa, các quy định về xuất xứ, can thiệp, rào cản kỹ thuật, trao đổi dịch vụ, vấn đề sở hữu trí tuệ, các chính sách của chính quyền...[5]

Tiến trình đàm phán cho hiệp định bị đình hoãn nhiều lần do thiếu tiếng nói chung xoay quanh nhiều vấn đề như: giảm thuế xuất-nhập khẩu, bảo trợ hàng hóa nội địa, quyền sở hữu trí tuệ v.v...[6] Ngày 5 tháng 10 năm 2015 tại Atlanta, Hoa Kỳ, tiến trình đàm phán hiệp định đã kết thúc thành công.[7][8]

Thành viên[sửa | sửa mã nguồn]

Hiện thời TPP chỉ có 4 thành viên chính thức Brunei, Chile, New ZealandSingapore. Mặc dù có nhiều khác biệt về văn hóa và địa lý, 4 quốc gia này đều có nhiều điểm chung như: là những quốc gia nhỏ (có dân số ít hơnMalaysia, Mexico, Canada và Nhật Bản vừa kết thúc tiến trình đàm phán vào tháng 10.

Quốc gia Trạng thái Ngày bắt đầu

đàm phán

Ký kết
 Brunei Sáng lập tháng 6 năm 2005 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Chile Sáng lập tháng 6 năm 2005 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 New Zealand Sáng lập tháng 6 năm 2005 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Singapore Sáng lập tháng 6 năm 2005 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Hoa Kỳ Kết thúc đàm phán tháng 2 năm 2008 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Úc Kết thúc đàm phán tháng 11 năm 2008 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Peru Kết thúc đàm phán tháng 11 năm 2008 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Việt Nam Kết thúc đàm phán tháng 11 năm 2008 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Malaysia Kết thúc đàm phán tháng 10 năm 2010 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Mexico Kết thúc đàm phán tháng 10 năm 2012 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Canada[9] Kết thúc đàm phán tháng 10 năm 2012 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Nhật Bản Kết thúc đàm phán tháng 3 năm 2013 ngày 4 tháng 2 năm 2016
 Colombia Ngỏ ý muốn tham gia
 Philippines Ngỏ ý muốn tham gia
 Thái Lan Ngỏ ý muốn tham gia
 Indonesia Ngỏ ý muốn tham gia
 Đài Loan Ngỏ ý muốn tham gia
 Hàn Quốc Ngỏ ý muốn tham gia

Kết quả[sửa | sửa mã nguồn]

TPP sẽ chính thức được ký kết vào ngày 04 tháng 02 năm 2016 và bắt đầu có hiệu lực 2 năm sau đó.

Hiện nay đã có bản công bố chính thức Toàn văn Hiệp định TPP được Thư Viện Pháp Luật dịch sang Tiếng Việt tại đây.

Hiệp định này sẽ đưa tới những thay đổi lớn như sau:

Tiêu chuẩn về môi trường và lao động[sửa | sửa mã nguồn]

Hoa Kỳ cho là TPP sẽ làm giảm việc buôn bán những loài nguy cấp, giải quyết nạn đánh cá quá độ tại những nước thành viên.

Những điều khoản về lao động sẽ ép buộc những thay đổi lớn về thực hành như tại Malaysia và Việt Nam. Những quốc gia này phải chứng minh là họ tuân theo những tiêu chuẩn của Tổ chức Lao động Quốc tế. Các quốc gia TPP sẽ bị đòi hỏi phải có một mức lương tối thiểu. Họ cũng sẽ phải cấm tình trạng bắt buộc lao động bằng cách giữ hộ chiếu của các công nhân ngoại quốc và việc đòi tiền đặc biệt để công nhân được nhận vào làm, trở thành một con nợ tức khắc. Ở Việt Nam, chính quyền phải cho phép nhân viên tự do thành lập công đoàn và cho phép hình thành một công đoàn độc lập với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam duy nhất hiện thời.[10]

Các nước không tuân theo tiêu chuẩn quy định sẽ bị phạt về thương mại.

Tòa án đặc biệt của TPP[sửa | sửa mã nguồn]

Với hiệp định TPP, các công ty, tập đoàn nước ngoài và quốc tế sẽ có khả năng mang chính phủ của các quốc gia thành viên ra tòa án đặc biệt của TPP khi các quốc gia này đặt ra các luật lệ, chính sách đi ngược lại với chỉ tiêu của TPP. Tòa án đặc biệt này có toàn quyền bắt chính phủ đền bù không những cho các thiệt hại đã xảy ra, mà còn những mất mát về cơ hội trong tương lai của các tập đoàn, công ty quốc tế.[11]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Trans-Pacific free trade deal agreed creating vast partnership”. BBC News. 5 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2015. 
  2. ^ Handley, Paul (5 tháng 10 năm 2015). “12 Pacific countries seal huge free trade deal”. Yahoo! News. AFP. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2015. 
  3. ^ “US and 11 nations seal Pacific trade deal”. Financial Times. the TPP must still be signed formally by the leader of each country and ratified by their parliaments Bản mẫu:Paywall
  4. ^ “2011年11月の妥結目指す 首脳会議で方 認” [TPP, các nhà lãnh đạo đã tán thành mục tiêu cho hội nghị tháng 11, 2011]. Nihon Keizai Shimbun (bằng tiếng Nhật) (Tokyo). Ngày 14 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2010. 
  5. ^ Toàn văn Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương bằng tiếng Anh
  6. ^ “Đàm phán TPP có thể kết thúc trong tối nay”. 
  7. ^ Đàm phán TPP hoàn tất.
  8. ^ Các bên 'đạt thỏa thuận' về TPP.
  9. ^ “Canada Joins Trans-Pacific Partnership Round” (Thông cáo báo chí). Foreign Affairs and International Trade Canada. Ngày 3 tháng 12 năm 2012. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2012. Canada formally joined the TPP on tháng 10 năm 8, 2012. 
  10. ^ TPP trade deal: seven things you need to know, Shawn Donnan, ft, 5.10.2015
  11. ^ 10 kiến thức căn bản về hiệp định TPP, nld, 6.10.2015

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]