Không gia đình

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Không gia đình
Sans famille
Không gia đình.jpg
Bìa tiểu thuyết Không gia đình ấn bản tiếng Pháp
Thông tin sách
Tác giả Hector Malot
Quốc gia Pháp Pháp
Ngôn ngữ Tiếng Pháp
Thể loại Tiểu thuyết
Ngày phát hành năm 1878
ISBN ISBN 3-423-70297-4
Bản tiếng Việt
Người dịch Hà Mai Anh
Huỳnh Lý
Nhà xuất bản Nhà xuất bản Văn học
Số trang 635

Không gia đình (tiếng Pháp: Sans famille), còn được dịch là Vô gia đình, có thể được xem là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của văn hào Pháp Hector Malot, được xuất bản năm 1878. Tác phẩm đã được giải thưởng của Viện Hàn lâm Văn học Pháp. Nhiều nước trên thế giới đã dịch lại tác phẩm và xuất bản nhiều lần. Từ một trăm năm nay, Không gia đình đã trở thành quen thuộc đối với thiếu nhi Pháp và thế giới. Kiệt tác này đã được xuất hiện nhiều lần trên phim ảnh và truyền hình.

Nhân vật chính[sửa | sửa mã nguồn]

Tác phẩm phác họa nhiều nhân vật, dù quan trọng nhiều hay ít, đã giúp đỡ cậu bé Rémy trên hành trình của cậu cũng như trong cuộc sống của cậu, đặc biệt là đi tìm gia đình thật của cậu.

  • Rémy (tiếng Việt: Rê-mi): cậu bé bị bỏ rơi sau khi ông Barberin bán cậu lại cho ông Vitalis. Sau đó, cậu bắt đầu cuộc hành trình trên đường thiên lý cùng ông cụ. Trải qua biết bao biến cố mà cuộc đời gieo rắc nỗi bất hạnh lên cậu, cuối cùng Rémy cũng tìm thấy gia đình của mình và hạnh phúc giữa những người đã giúp đỡ cậu.
  • Vitalis (tiếng Việt: Vi-ta-li): người hát dạo, đã mua lại Rémy từ bố nuôi Jérôme Barberin của cậu. Ông đã dạy học cũng như kinh nghiệm sống cho Rémy khi cả hai đi lưu diễn khắp nước Pháp. Ông là người Ý và đã từng có thời huy hoàng lúc còn trẻ. Ông xem Rémy như con trai mình cũng như Rémy xem ông là người cha vĩ đại mà nó hằng mong muốn.
  • Mattia (tiếng Việt: Mát-chi-a): cậu bạn của Rémy, biết chơi tất cả các nhạc cụ và chu du khắp nước Pháp cùng Rémy để mua con bò sữa trả ơn má Barberin và sau đó là đi tìm gia đình thật cùa Rémy. Cậu có em gái là Cristana sống ở Ý- quê hương của cậu.
  • Arthur (tiếng Việt: Ác-tơ): con của bà Milligan, là một cậu bé tật nguyền đã chống lại bệnh tật để sống sót. Hình tượng của lòng dũng cảm, cậu dành cho Rémy một tình cảm lớn. Hai người gặp nhau lần đầu tiên trên con thuyền Le Cygne của người mẹ Arthur, sau khi Rémy đang lang thang sau khi ông Vitalis bị bắt ở Toulouse.
  • Joli-Cœur, Capi, Zerbino và Dolce (tiếng Việt: Giô-li-cơ, Ca-pi, Déc-bi-nô và Đôn-xơ): những con vật trong gánh hát dạo của cụ Vitalis (tên đầu tiên là một con khỉ và sau là ba con chó). Đặc biệt là Capi, chú chó đã gắn bó với Rémy suốt cuộc đời.
  • Jérôme Barberin (tiếng Việt: Giê-rôm Bác-bơ-ranh): người cha nuôi đã bán Rémy cho ông cụ Vitalis - một người hát rong và chủ gánh xiếc. Một người độc ác sau khi bị giày vò bởi nỗi bất hạnh của cuộc đời vì không có tiền mà hám lợi. Sau đó, ông đã cố gắng tìm lại Rémy cho "gia đình thật" ở Anh để nhận tiền chăm sóc cho cậu suốt bấy lâu (mà phần lớn là công nuôi dưỡng của má Barberin).
  • Bà Barberin (tiếng Việt: Má Bác-bơ-ranh): mẹ nuôi của Rémy đã cưu mang cậu từ nhỏ, khi cậu bị bỏ rơi ở làng Chavaron. Bà rất yêu thương cậu bé như con đẻ của mình nhưng rất sợ chồng.
  • Madame Milligan (tiếng Việt: bà Mi-li-gơn): người Anh, mẹ của Arthur, sống với con trai trên con du thuyền Le Cygne, để ngắm những dòng sông ở nước Pháp cũng như tạo điều kiện chữa bệnh cho Arthur. Giữa bà và Rémy có mối liên hệ ruột thịt với nhau mà cả hai chưa biết.
  • Lise (tiếng Việt: Li-dơ) : cô bé út của gia đình Accquin- gia đình nông dân đã cưu mang Rémy. Cô bị câm sau một cơn sốt lúc còn nhỏ, nhưng cô bé rất thông minh và hiểu chuyện. Lise yêu thương tất cả mọi người trong gia đình, đặc biệt là Rémy sau khi cậu dạy cho Lise đọc sách và chơi vĩ cầm trong 2 năm gắn bó.

Nội dung[sửa | sửa mã nguồn]

Nội dung chính[sửa | sửa mã nguồn]

Không gia đình kể chuyện một cậu bé không cha mẹ, nhân vật Rémy là một đứa bé bị bỏ rơi được gia đình nọ đem về nuôi. Rémy được chăm sóc trong vòng tay yêu thương của má Bác-bơ-ranh. Cho đến một ngày người chồng của má làm việc ở Paris bị tai nạn và tàn phế trở về, sau đó Rémy đi theo gánh xiếc của cụ Vitalis để làm thuê. Hai người đã đi lang thang khắp mọi miền nước Anh và Pháp trình diễn xiếc để kiếm sống, sau đó bị tù ở Anh,[1] cuối cùng tìm thấy mẹ và em.[2] Em bé Rémy ấy đã lớn lên trong gian khổ. Em đã chung đụng với mọi hạng người, sống khắp mọi nơi, "Nơi thì lừa đảo, nơi thì xót thương". Em đã lao động lấy mà sống, lúc đầu dưới quyền điều khiển của một ông già từng trải và đạo đức, cụ Vitalis, về sau thì tự lập và không những lo cho mình, còn bảo đảm việc biểu diễn và sinh sống cho cả một gánh hát rong. Đã có khi em và cả đoàn lang thang suốt mấy ngày không có chút gì trong bụng. Đã có khi em bị lụt ngầm chôn trong giếng mỏ mười mấy ngày đêm.[3] Đã có khi em mắc oan, bị giải ra trước toà án và bị ở tù. Và cũng có khi em được nuôi nấng đàng hoàng, no ấm. Nhưng dù ở đâu, trong cảnh ngộ nào, em vẫn noi theo nếp rèn dạy của ông già Vitalis giữ phẩm chất làm người, nghĩa là ngay thẳng, gan dạ, tự trọng, thương người, ham lao động, không ngửa tay xin xỏ, không dối trá, gian giảo, nhớ ơn nghĩa, luôn luôn muốn làm người có ích.

Yellow cartouche
Bà Barberin
Red cartouche
Trong quán rượu

Bên cạnh Rémy có chú bé nghệ sĩ Mattia khôn ngoan, linh lợi, tháo vát, tận tình với bạn, một tài hoa nghệ thuật nở sớm cộng với tấm lòng vàng, con chó Capi khôn như người và rất có nghĩa, con khỉ Joli-Cœur liến láu và đáng thương... Những con người và con vật ấy ở đây được dựng lên linh hoạt như sống, gây nhiều hứng thú cho bạn đọc nhỏ tuổi.[4]

Cuối cùng em cũng tìm được gia đình thật sự của mình và sống hạnh phúc cùng với Lise sau này

Nhận định chung[sửa | sửa mã nguồn]

Qua câu chuyện phiêu lưu hết sức hấp dẫn của chú bé Rémy, người ta thấy quyển sách ca ngợi lao động, ca ngợi tinh thần tự lập và tự tin của tuổi trẻ, phát huy ý thức chịu đựng gian khổ và tập quán xoay xở tháo vát, đề cao nghệ thuật, khuyến khích tình bạn chân chính. Nó phản ánh cảnh lao động và sinh hoạt bấp bênh, nguy hiểm, đầy đe dọa của những người thợ mỏ và của nhân dân lao động thành phố trong xã hội. Đồng thời nó thể hiện cái thực tế là tình thương người, lòng biết ơn, tình đùm bọc lẫn nhau giữa những người cùng hoàn cảnh. Quyển sách lại diễn tả nhiều cảnh nông thôn và thành thị, giúp bạn đọc thêm phần hứng thú trong khi theo dõi câu chuyện, lại có thể mở rộng tầm hiểu biết.[4]

Bản dịch tiếng Việt[sửa | sửa mã nguồn]

  • Vô gia đình, Hà Mai Anh dịch.
  • Không gia đình, Huỳnh Lý dịch

Ngoài ra, tác phẩm Cay đắng mùi đời được Hồ Biểu Chánh viết phỏng theo Không gia đình.

Phim[sửa | sửa mã nguồn]

Phim truyền hình Pháp năm 1981, phát hành trên DVD

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “chương 39”. Không gia đình. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn học. 1951. 
  2. ^ “chương 42”. Không gia đình. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn học. 1951. 
  3. ^ “chương 25”. Không gia đình. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn học. 1951. 
  4. ^ a ă Huỳnh Lý (1951). Không gia đình. Hà Nội: Nhà xuất bản Văn học. tr. 7. Lời nói đầu 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]