Sông Đốc (thị trấn)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Sông Đốc

Thị trấn
Sông Đốc.jpg
Sông Ông Đốc, đoạn chảy qua thị trấn Sông Đốc
Hành chính
VùngĐồng bằng sông Cửu Long
TỉnhCà Mau
HuyệnTrần Văn Thời
Thành lập1984
Loại đô thịLoại IV
Năm công nhận2012
Địa lý
Tọa độ: 9°2′56″B 104°49′40″Đ / 9,04889°B 104,82778°Đ / 9.04889; 104.82778Tọa độ: 9°2′56″B 104°49′40″Đ / 9,04889°B 104,82778°Đ / 9.04889; 104.82778
Diện tích29,04 km²[1]
Dân số (2018)
Tổng cộng35.669 người[2]
Mật độ1.228 người/km²
Dân tộcKinh...
Khác
Mã hành chính32098[1]

Sông Đốc là một thị trấn thuộc huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau, Việt Nam.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Thị trấn Sông Đốc có diện tích 29,04 km², dân số năm 2018 là 35.669 người,[1] mật độ dân số đạt 1.228 người/km².

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Nguồn gốc tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Về tên gọi của thị trấn, có lưu truyền sự tích rằng:

Sông này vốn có tên là Khoa Giang. Tương truyền ngày trước, Nguyễn Ánh bị quân Tây Sơn đuổi đánh đến đây. Đô đốc thủy binh Nguyễn Văn Vàng đã xin Nguyễn Ánh được mặc hoàng bào để nghi binh cho Nguyễn Ánh trốn. Vị đô đốc này hy sinh; sau này được lập miếu thờ tại vùng này vào năm 1802. Từ đó, sông này được dân gian gọi là sông Ông Đốc.

Vào năm 1782, khi bị quân Tây Sơn truy đuổi, Nguyễn Ánh chạy về vùng đất phương Nam này và dừng chân ở cửa sông Ông Đốc để cầu viện quân Xiêm giúp đỡ. Có một vị quan không rõ họ chỉ biết tên là Đốc đã dám đứng ra ngăn cản hành động không có lợi cho đất nước Việt Nam này của Nguyễn Ánh, cuối cùng bị sát hại. Để tôn vinh tinh thần yêu nước của vị quan này mà người dân đã gọi tên sông là Ông Đốc (sau rút gọn thành sông Đốc) và đó cũng là tên gọi của thị trấn này ngày nay.

Thời phong kiến[sửa | sửa mã nguồn]

Xưa kia, vùng đất trong vịnh Thái Lan này là vùng đất của Vương quốc Phù Nam, sau thuộc Chân Lạp và Đế chế Khmer. Từ giữa thế kỷ 17, những lưu dân người Việtngười Hoa đã đi thuyền dọc theo đường biển đến tận vùng này sinh sống.

Năm 1680, Mạc Cửu - một người Hoa từ Quảng Đông sang - lập ấp rải rác từ Vũng Thơm, Trủng Kè, Cần Vọt, Rạch Giá, Cà Mau. Khu vực ông khai phá trở thành thương cảng quan trọng, thôn ấp định cư hoặc nằm sát mé biển, thuận tiện cho ghe thuyền tới lui, hoặc ở đất cao theo Giang thành, sông Cái Lớn, sông Gành Hào, Ông Đốc để canh tác.

Sau khi Mạc Cửu dâng toàn bộ phần đất này thần phục nhà Nguyễn, Mạc Thiên Tứ con của Mạc Cửu đã vâng lệnh triều đình chúa Nguyễn lập ra đạo Long Xuyên (ngày nay đạo Long Xuyên gồm toàn bộ địa bàn tỉnh Cà Mau).

Vào năm 1808, Thời Gia Long thứ 7, đổi tên đạo Long Xuyên thành huyện Long Xuyên, thuộc trấn Hà Tiên. Năm 1825, Thời Minh Mạng thứ 6, nhà Nguyễn đã đặt ra một quan tri huyện để cai trị.

Thời Pháp thuộc[sửa | sửa mã nguồn]

Thời Pháp thuộc, Cà Mau là một quận của tỉnh Bạc Liêu. Vùng Sông Đốc lúc này thuộc vào tổng Quảng Xuyên của quận Cà Mau (sau tách ra thành quận Quảng Xuyên, xong đổi tên thành quận Cà Mau Nam rồi lại nhập trở lại vào quận Cà Mau).[3]

Chính quyền Sài Gòn[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ngày 22 tháng 10 năm 1956, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm ký Sắc lệnh 143/VN để " thay đổi địa giới và tên Đô thành Sài Gòn – Chợ Lớn cùng các tỉnh và tỉnh lỵ tại Việt Nam". Lúc này, tỉnh Cà Mau được đặt tên mới là tỉnh An Xuyên. Tỉnh An Xuyên khi đó gồm 6 quận: Quản Long, Thới Bình, Sông Ông Đốc, Cái Nước, Đầm Dơi và Năm Căn. Vùng Sông Đốc bây giờ thuộc vào quận Sông Ông Đốc thời đấy.

Sau 30/4/1975[sửa | sửa mã nguồn]

  • Dưới chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam, quận Sông Ông Đốc bị giải thể. Tỉnh Cà Mau lúc này chia thành 6 huyện: Thới Bình, Trần Văn Thời, Cái Nước, Ngọc Hiển, Châu Thành, Duyên Hải và thị xã Cà Mau. Thị trấn Sông Ông Đốc là một bộ phận của huyện Trần Văn Thời.
  • Nhưng đến ngày 20 tháng 12 năm 1975, Bộ Chính trị lại ra Nghị quyết số 19/NQ điều chỉnh lại việc hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam cho sát với tình hình thực tế, theo đó tỉnh Cà Mau và tỉnh Bạc Liêu được tiến hành hợp nhất vào ngày 1 tháng 1 năm 1976 với tên gọi ban đầu là tỉnh Cà Mau - Bạc Liêu.
  • Ngày 10 tháng 3 năm 1976, tỉnh Cà Mau - Bạc Liêu được đổi tên thành tỉnh Minh Hải.
  • Từ ngày 14 tháng 2 năm 1984 trở đi, thị trấn Sông Ông Đốc gọi là thị trấn Sông Đốc.
  • Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá IX đã phê chuẩn việc tách tỉnh Minh Hải ra làm 2 tỉnh có tên là Bạc LiêuCà Mau.


Thị trấn Sông Đốc thuộc huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau cho đến nay.


Ngày 29 tháng 12 năm 2012, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau công bố quyết định của Bộ xây dựng công nhận thị trấn Sông Đốc là đô thị loại IV.

Sông Đốc, trước đây còn có tên gọi là Khoa Giang, bắt nguồn từ ngã ba Cái Tàu, sau đó tiếp nhận nước từ hai con sông Cái Tàu và sông Trẹm rồi đổ ra biển Tây. Sông dài 44 km và rộng 1 km.

Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Thị trấn nhỏ bé ở vùng đất cuối cùng của Việt Nam này cũng là nơi diễn ra các lễ hội truyền thống đặc sắc, tiêu biểu là lễ hội Nghinh Ông – còn gọi là lễ rước "Đại tướng quân Nam Hải", tổ chức vào tháng hai âm lịch hằng năm. Du khách đến phố biển này vào thời điểm lễ hội diễn ra sẽ được đắm mình vào những sinh hoạt văn hóa độc đáo của người dân địa phương như nghi thức điểm nhãn cho những con tàu, nghi lễ hạ thủy gợi nhớ thời ông cha chinh phục biển cả, khai hoang lập ấp.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â “Mã số đơn vị hành chính Việt Nam”. Bộ Thông tin & Truyền thông. Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2012. 
  2. ^ “Công nhận Sông Đốc, Năm Căn là đô thị loại 4”. TTO. Ngày 1 tháng 1 năm 2013. 
  3. ^ “Bản đồ năm 1899 miền Tây”. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]