Tenor

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Phân loại giọng
Giọng nam
Countertenor
Tenor
Baritone
Bass

Giọng nữ

Soprano
Mezzo-soprano
Contralto

Tenor hay giọng nam cao là một loại giọng hát nam nhạc cổ điển có âm vực nằm giữa giọng Countertenor (Phản nam cao) và giọng Baritone (Nam trung). Trong âm nhạc hợp xướng, âm vực của loại giọng này nằm giữa C3, nốt C dưới middle C (C4) một quãng tám và A4, nốt A trên middle C. Trong tác phẩm độc tấu, phạm vi này mở rộng lên đến C5, hay "Tenor High C". Phạm vi thấp nhất cho loại giọng này là A♭2 (nốt A♭ thứ hai dưới middle C).Ở phạm vi cao nhất, một số tenor có thể hát lên đến F5, hay High F(nốt F trên High C). Phần phân loại sau đây dựa trên các quy tắc trong âm nhạc cổ điển, vì vậy có thể không áp dụng được cho nhạc hiện đại - bởi các ca sĩ thời nay thường hát sai kỹ thuật hoặc sử dụng kỹ thuật phi cổ điển nên không bộc lộ được giọng thật. Các quãng giọng nêu ở dưới có thể khác biệt với từng ca sĩ và phụ thuộc từng tác phẩm. Mỗi giọng có môt đặc trưng riêng nên không được so sánh.

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Âm vực giọng Tenor (C3–C5) được biểu thị trên bàn phím piano màu xanh lá cây với dấu chấm đen là middle C (C4).

Leggiero

Giọng mỏng nhẹ, linh hoạt, có khả năng chạy nốt vô cùng tốt ở những đoạn nhạc nhanh và phức tạp. Quãng trung tình cảm. Có thể hát thoải mái, nhẹ nhàng những nốt trên F4. Quãng giọng thường trong khoảng từ C3 tới E5, một số ít có thể hát tới F5 hoặc hơn; số khác có thể phát triển giọng ngực xuống dưới C3 một chút. Giọng này thường có âm sắc giống nữ, tương đối hiếm ở Châu Âu. Ví dụ tiêu biểu: Michael Jackson, Phạm Trần Phương..

Spinto

Có quãng âm vực gần được như của giọng lyric nhưng với một chất giọng tối (không quá tối, vẫn có giọng nói êm như Lyric) và cứng hơn, nhưng không dày. Giọng này có âm sắc mang tính chất "slice" hoặc squillo, khi hát lên cao sẽ sáng nhưng cũng mang độ nặng. Quãng âm vực chủ yếu: từ A2 tới C5 (cũng có thể mở rộng hơn). Hát được cả hai hướng trữ tình và cao trào. Đặc biệt giọng spinto cũng có thể hát rock. Một số giọng tiêu biểu: Michael Bolton, Isaac Green.

Lyric

Màu giọng sáng, âm khỏe nhưng không quá nặng, có thể hát xuyên dàn hợp xướng. Quãng giọng sử dụng chủ yếu của giọng này trải từ C3 cho tới D5, tùy tác phẩm họ có thể xuống dưới C3 vài nốt nữa. Giọng hát nổi tiếng nhất: Pavarotti.

Dramatic

Giọng nam cao kịch tính, âm sắc nặng hơn spinto tenor. Có chất giọng khá tối, âm vang và mạnh mẽ, chuyên hát những vai anh hùng, dũng sĩ hoặc hát đoạn cao trào trong opera. Âm vực trong khoảng từ A2 tới A#4 (có thể mở rộng được). Giọng tiêu biểu: Nikola Nikolov, Plácido Domingo.

Heldentenor

Nam cao siêu kịch tính, hay xuất hiện trong các vở opera của Đức - có một giọng hát dầy, khỏe và nặng hơn so với dramatic tenor. Thường xuất hiện trong các vở nhạc kịch của Wagner; giọng Heldentenor nghe gần giống như một giọng baritone - thường do một giọng baritone luyện thành hoặc do một tenor có chất giọng đặc biệt. Giọng này hiếm nhất trên thế giới và gần như không có ở một số thị trường nhỏ. Do đặc điểm của mình nên ca sĩ giọng này có thể không hát được nốt Si cao hoặc Đố cao, và ở quãng cao sẽ thiếu độ kịch tính. Thường trong màn trình diễn, heldentenor khai thác triệt để quãng trung, sẽ không cần phải hát đến những nốt cao ấy.

Mozart

Giọng opera với các kĩ thuật, khả năng điều khiển hơi thở cũng như cơ thể gần như không sai sót, và quan trọng nhất là có thể thể hiện cao trào trong các tác phẩm theo phong cách Mozart khắc nghiệt một cách hoàn hảo. Lý do hình thành của giọng này có lẽ bởi sự nghiêm khắc của Mozart trong âm nhạc, khi ông cho rằng âm nhạc của mình vốn dĩ rất hoàn hảo - và vì vậy cũng cần một sự truyền đạt hoàn hảo.

Tenor buffo hay spieltenor

Là những người có khả năng diễn xuất tốt và có thể tạo giọng khác biệt cho nhân vật. Quãng giọng thường từ C3 tới C5, với quãng thoải mái có thể cao hơn hay thấp hơn tenor thông thường. Những người có giọng này thường là các ca sĩ trẻ chưa khai phá hết quãng giọng của mình, hoặc các ca sĩ già đã qua thời vàng kim. Chỉ có một số ít người được đào tạo hát phong cách này cả sự nghiệp.

Các nhóm giọng tenor khác

Ngoài ra, còn có một số giọng hát nằm ở giữa các phân loại giọng trên, có một số tính chất khác. 2 chất giọng LLT và FLT khá phổ biến ở thị trường âm nhạc châu Á. Giọng LLT có passagio ở D4 nhưng đôi khi lại lệch lên D#4, còn FLT nằm ở C#4 nhưng cũng có chất head xuất hiện ở C4.

  • Light Lirico Tenor: Giọng nam cao sáng, chất giọng mỏng và mềm mại so với Lyric Tenor. Cữ giọng tương đối thuận lợi cho hát nốt cao. Thường có thể bắt đầu hát headvoice cao hơn Lyric Tenor khoảng nửa cung. Giọng LLT thường có đặc điểm khá giống Lyric Tenor, đôi khi lại có hơi hướng Leggiero Tenor, có thể hát được nhạc của Countertenor hoặc Leggiero Tenor nhưng hạn chế hơn. Tiêu biểu: Sơn Tùng M-TP, Trung Quân..
  • Full Lirico Tenor: Có nhiều cách gọi tên. Giọng Full Lirico Tenor ngược với Light Lirico Tenor, chất giọng tối hơn Lyric Tenor nhưng quãng trung trở xuống vẫn sáng và khá giống Lyric Tenor, mang cảm xúc sâu lắng. Âm sắc khá dày, đanh, lợi thế ở khu âm trung hoặc cao. Có thể xuống trầm hơn một cung và hát quãng trầm tốt hơn. Trong nhiều trường hợp có thể dễ nhầm lẫn FLT, Dramatic Tenor và Spinto Tenor là Baritone (nam trung) vì âm sắc khá dày, tuy nhiên nếu phân tích thanh nhạc trong cách hát thì sẽ phân loại được chính xác. Một số giọng tiêu biểu: Tạ Minh Tâm, Tùng Dương..