Thượng viện Ý

Thượng viện Ý

Senato della Repubblica
Thượng viện Ý ; Senato della Repubblica
Dạng
Mô hình	Thượng viện của Nghị viện Ý
Lãnh đạo
Chủ tịch	Ignazio La Russa, PD ; Từ 13 tháng 10 năm 2022
Phó Chủ tịch	Licia Ronzulli (FI); Gian Marco Centinaio (Lega); Anna Rossomando (PD); Maria Domenica Castellone (M5S) ; Từ 19 tháng 10 năm 2022
Cơ cấu
Số ghế	205 (thượng nghị sĩ dân cử + 5 thượng nghị sĩ suốt đời)
Chính đảng	Chính phủ (120) FdI (63); Lega–PSd'Az (29); FI (20); CdI (8); Đối lập (85) PD–IDP (36); M5S (26); IV (8); Aut (7); Mixed (8);
Bầu cử
Bầu cử vừa qua	25 tháng 9 năm 2022
Bầu cử tiếp theo	Trước năm 2027
Trụ sở
	Palazzo Madama, Roma
Trang web
	http://www.senato.it
Hiến pháp
	Hiến pháp Ý

Thượng viện Ý (tiếng Ý: Senato della Repubblica) là thượng viện của Nghị viện Ý. Viện hiện nay được thành lập ngày 8 tháng 5 năm 1948, trước đó cũng tồn tại dưới Vương quốc Ý với tên gọi Senato del Regno (thượng viện vương quốc) và là sự tiếp nối của Senato Subalpino (Thượng viện rặng núi) thành lập ngày 8 tháng 5 năm 1848. Thượng viện có trụ sở tại Palazzo Madama, Roma.

Cơ cấu

Thượng viện gồm 205 thượng nghị sĩ, trong đó 200 thượng nghị sĩ được bầu trực tiếp và 5 thượng nghị sĩ suốt đời. Thượng nghị sĩ dân cử phải đủ 40 tuổi trở lên, trong số thượng nghị sĩ được bầu có sáu người được bầu từ khu vực bầu cử ở nước ngoài. Công dân Ý đủ 25 tuổi trở lên có quyền bầu cử Thượng viện. Thượng nghị sĩ suốt đời thường là các cựu Tổng thống và là nghị sĩ suốt đời trừ khi họ từ chức. 5 người còn lại do tổng thống chỉ định 5 công dân đã làm vẻ vang Tổ quốc bằng những thành tựu xuất sắc trong các lĩnh vực xã hội, khoa học, nghệ thuật, văn chương.

6 thượng nghị sĩ suốt đời hiện tại là^[1]

Cựu Tổng thống Cộng hòa: Giorgio Napolitano
Cựu Tổng thống Cộng hòa: Carlo Azeglio Ciampi (không đảng phái)
Nhà kinh tế - cựu Thủ tướng 2011-2013: Mario Monti (SC)
Kiến trúc sư người đã từng đạt giải Pritzker: Renzo Piano (không đảng phái)
Nhà phát minh vật lý đã từng đạt giải Nobel: Carlo Rubbia (không đảng phái)
Viện sĩ: Elena Cattaneo (không đảng phái)

Thượng viện Ý khác với thượng viện các nước châu Âu khác là thượng viện Ý có quyền lực tương đương với hạ viện. Bất kỳ các dự thảo luật nào cũng có thể bắt đầu từ 2 viện. Đồng thời, Nội các cần phải chấp thuận của cả hai mới được nhậm chức.

Nhiệm kỳ của Thượng viện là 5 năm. Trước đó có nhiệm kỳ 6 năm và được thay đổi khi Hiến pháp tu chính ngày 9/2/1963. Thượng viện có thể bị giải tán khi Tổng thống yêu cầu.

Thành viên

Thượng nghị sĩ hiện tại được bầu sau cuộc tổng tuyển cử 24-25/2/2015.

Liên minh			Ghế
	Pier Luigi Bersani: Lợi ích chung Ý	Đảng Dân chủ (PD)	111
		Đảng Cánh tả, Sinh thái và Tự do (SEL)	7
		Đảng Nhân dân Nam Tyrolean (SVP)	2
		Đảng Tự trị Trentino Tyrolean (PATT)	1
		Liên minh vì Trentino (UPT)	1
		Il Megafono – Lista Crocetta (IM-LC)	1
		Tổng	123
	Silvio Berlusconi: Liên minh trung hữu	Đảng Nhân dân Tự do (PdL)	98
		Lega Nord (LN)	18
		Đại Nam (GS)	1
		Tổng	117
	Beppe Grillo: Phong trào 5 sao (M5S)		54
	Mario Monti: Với Monti vì nước Ý		19
	Phong trào Liên kết ngưới Ý ở hải ngoại (MAIE)		1
	Thung lũng Aosta (VdA)	Liên hiệp Valdostan (UV)	1
Tổng			315

Dân bầu (S)

IBC			31.6%
CDX			30.7%
M5S			23.8%
MONTI			9.1%
Khác			5.4%

Phân phối 315 ghế trong Nghị viện

IBC			39.1%
CDX			37.1%
M5S			17.1%
MONTI			6.0%
Khác			0.6%

Chủ tịch Thượng viện

Theo Hiến pháp hiện tại, phiên họp đầu tiên của Thượng viện phải được triệu tập trong vòng 20 ngày sau bầu cử. Phiên họp đầu tiên được chủ trì bởi thượng nghị sĩ suốt đời và bầu chủ tịch thượng viện. 2 vòng đầu tiên cần hội đủ đa số tuyệt đối của các thượng nghị sĩ, nếu xảy ra vòng 3 thì chỉ cần đa số là đủ. Nếu vòng 3 không bầu được chủ tịch thượng viện thì sẽ tổ chức bầu 2 thượng nghị sĩ có phiều bầu cao nhất. Trong trường hợp hòa, thượng nghị sĩ có tuổi cao hơn sẽ chiến thắng.

Ngoài việc giám sát công việc của viện, chủ tịch thượng viện còn chủ trì và điều tiết phiên tranh luận, quyết định có hoặc không cho bản kiến nghị và dự thảo luật có thể chấp nhận được, đại diện thượng viện...và là người kế vị chức vụ Tổng thống Cộng hòa khi không đảm nhiệm được. Chủ tịch hiện tại của Thượng viện là Pietro Grasso.

Danh sách các Chủ tịch thượng viện Cộng hòa Ý:

Đảng chính trị

1946-1993:

Đảng Dân chủ Xã hội/Đảng Dân chủ Lao động Đảng Tự do Dân chủ Cơ đốc Đảng Cộng hòa

Từ 1994:

Forza Italia/Nhân dân Tự do Đảng Nhân dân Cây Ôliu/Đảng Dân chủ

Tên (sinh-mất)	Nhiệm kỳ		Đảng chính trị
Ivanoe Bonomi (1873–1951)	8/5/1948^[2]	20/4/1951	Đảng Dân chủ Xã hội Italia
Enrico De Nicola (1877–1959)	28/4/1951	24/6/1952	Đảng Tự do Italia
Giuseppe Paratore (1876–1967)	26/6/1952	23/3/1953	Đảng Tự do Italia
Luigi Gasparotto (1873–1954)	24/3/1953	25/3/1953	Đảng Dân chủ Lao động
Meuccio Ruini (1877–1970)	25/3/1953	24/6/1953	Đảng Dân chủ Lao động
Cesare Merzagora (1898–1991)	25/6/1953	7/11/1967	Dân chủ Cơ đốc
Ennio Zelioli-Lanzini (1899–1976)	8/11/1967	4/6/1968	Dân chủ Cơ đốc
Amintore Fanfani (1908–1999)	5/6/1968	26/6/1973	Dân chủ Cơ đốc
Giovanni Spagnolli (1907–1984)	27/6/1973	4/7/1976	Dân chủ Cơ đốc
Amintore Fanfani (1908–1999)	5/7/1976	1/12/1982	Dân chủ Cơ đốc
Tommaso Morlino (1925–1983)	9/12/1982	6/5/1983	Dân chủ Cơ đốc
Vittorino Colombo (1925–1996)	12/5/1983	11/7/1983	Dân chủ Cơ đốc
Francesco Cossiga (1928–2010)	12/7/1983	24/6/1985	Dân chủ Cơ đốc
Amintore Fanfani (1908–1999)	9/7/1985	17/4/1987	Dân chủ Cơ đốc
Giovanni Malagodi (1904–1991)	22/4/1987	1/7/1987	Đảng Tự do Italia
Giovanni Spadolini (1925–1994)	2/7/1987	14/4/1994	Đảng Cộng hòa Italia
Carlo Scognamiglio (1944–)	16/4/1994	8/5/1996	Forza Italia
Nicola Mancino (1931–)	9/5/1996	29/5/2001	Đảng Nhân dân Italia
Marcello Pera (1943–)	30/5/2001	27/4/2006	Forza Italia
Franco Marini (1933–)	29/4/2006	28/4/2008	Cây Ôliu
Renato Schifani (1950–)	29/4/2008	15/3/2013	Nhân dân Tự do
Pietro Grasso (1945–)	16/3/2013	Đương nhiệm	Đảng Dân chủ

Ghi chú

^
- FdI (3)
- NM (2)
- CI (1)
- UdC (1)
- MAIE (1)
^
- PD (35)
- CpE (1)
^
- SVP (2)
- Senators for life (2)
- PD (1)
- Campobase (1)
- Greens (1)
^
- SI (2)
- Ind. (1)
^
- Action (2)
- AVS (3)^[d]
- Senators for life (3)

Tham khảo

^ "Berlusconi allies hit out over president's lifetime senator snub". Financial Times. ngày 30 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2015.
^ (sau 2 năm khuyết chức vụ)

[1] 
FdI (3)

NM (2)

CI (1)

UdC (1)

MAIE (1)

[2] FdI (3)

[3] NM (2)

[4] CI (1)

[5] UdC (1)

[6] MAIE (1)

[2] 
PD (35)

CpE (1)

[8] PD (35)

[9] CpE (1)

[3] 
SVP (2)

Senators for life (2)

PD (1)

Campobase (1)

Greens (1)

[11] SVP (2)

[12] Senators for life (2)

[13] PD (1)

[14] Campobase (1)

[15] Greens (1)

[4] 
SI (2)

Ind. (1)

[17] SI (2)

[18] Ind. (1)

[5] 
Action (2)

AVS (3)^[d]

Senators for life (3)

[20] Action (2)

[21] AVS (3)^[d]

[22] Senators for life (3)

[Four_new_life_senators-6] "Berlusconi allies hit out over president's lifetime senator snub". Financial Times. ngày 30 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2015.

[7] (sau 2 năm khuyết chức vụ)

[a]

[b]

[c]

[e]

[1]

[2]

[d]