Tiếng Abkhaz

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Abkhaz
Аԥсуа бызшәа; аԥсшәа
Sử dụng tại Abkhazia và kiều dân Abkhaz
Tổng số người nói 113.000 (1993)[1]
Phân loại Tây Bắc Kavkaz
Phương ngữ
Abzhywa
Sadz
Hệ chữ viết

Kirin (biến thể tiếng Abkhaz)

Trước đây: Latinh, Gruzia
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại Cộng hòa Abkhazia[a]
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 ab
ISO 639-2 abk
ISO 639-3 abk
Glottolog abkh1244
Idioma abjasio.png

Tiếng Abkhaz (đôi khi được viết là Abxaz; Аҧсуа бызшәа [apʰswa bɨzʃʷa]) là một ngôn ngữ Tây Bắc Kavkaz, có quan hệ gần gũi nhất với tiếng Abaza. Ngôn ngữ này chủ yếu được người Abkhaz nói. Đây là ngôn ngữ chính thức của Abkhazia[a] nơi có khoảng 100.000 người nói.[1] Ngoài ra, nó được nói bởi hàng nghìn kiều dân Abkhazia tại Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Jordan và nhiều quốc gia Tây phương. Thống kê năm 2010 của Nga ghi nhận 6.786 người nói tiếng Abkhaz tại Nga.[2]

Hệ thống chữ viết[sửa | sửa mã nguồn]

Bảng chữ cái Kirin đã được dùng để viết tiếng Abkhaz từ 1862.

А а
[a]
Б б
[b]
В в
[v]
Г г
[ɡ]
Гь гь
[ɡʲ]
Гә гә
[ɡʷ]
Ҕ ҕ
[ʁ/ɣ]
Ҕь ҕь
[ʁʲ/ɣʲ]
Ҕә ҕә
[ʁʷ/ɣʷ]
Д д
[d]
Дә дә
[dʷ]
Е е
[ɛ]
Ж ж
[ʐ]
Жь жь
[ʒ]
Жә жә
[ʒʷ]
З з
[z]
Ӡ ӡ
[d͡z]
Ӡә ӡә
[d͡ʑʷ]
И и
[j/jɨ/ɨj/i]
К к
[kʼ]
Кь кь
[kʼʲ]
Кә кә
[kʼʷ]
Қ қ
[kʰ]
Қь қь
[kʲʰ]
Қә қә
[kʷʰ]
Ҟ ҟ
[qʼ]
Ҟь ҟь
[qʼʲ]
Ҟә ҟә
[qʼʷ]
Л л
[l]
М м
[m]
Н н
[n]
О о
[ɔ]
П п
[pʼ]
Ԥ ԥ
[pʰ]
Р р
[r]
С с
[s]
Т т
[tʼ]
Тә тә
[tʼʷ]
Ҭ ҭ
[tʰ]
Ҭә ҭә
[tʷʰ]
У у
[w/wɨ/ɨw/u]
Ф ф
[f]
Х х
[x/χ]
Хь хь
[xʲ/χʲ]
Хә хә
[xʷ/χʷ]
Ҳ ҳ
[ħ]
Ҳә ҳә
[ħʷ]
Ц ц
[t͡sʰ]
Цә цә
[t͡ɕʷʰ]
Ҵ ҵ
[t͡sʼ]
Ҵә ҵә
[t͡ɕʼʷ]
Ч ч
[t͡ʃʰ]
Ҷ ҷ
[t͡ʃʼ]
Ҽ ҽ
[t͡ʂʰ]
Ҿ ҿ
[t͡ʂʼ]
Ш ш
[ʂ]
Шь шь
[ʃ]
Шә шә
[ʃʷ]
Ы ы
[ɨ]
Ҩ ҩ
[ɥ/ɥˤ]
Џ џ
[d͡ʐ]
Џь џь
[d͡ʒ]
Ь ь
[ʲ]
Ә ә
[ʷ]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă Abkhazia tự xem mình là một quốc gia độc lập, nhưng điều nay chỉ được một vài quốc gia công nhận. Chính phủ Gruzia và chính phủ đa số các quốc gia xem Abkhazia là một phần lãnh thổ Gruzia.
  1. ^ a ă Tiếng Abkhaz tại Ethnologue. 18th ed., 2015.
  2. ^ Row 7 in Приложение 6: Население Российской Федерации по владению языками [Appendix 6: Population of the Russian Federation by languages used] (XLS) (bằng tiếng Nga). Федерадьная служба государственной статистики [Federal State Statistics Service].