Tiếng Domari

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Domari

Sử dụng tạiẤn Độ, Iran, Turkey, Ai Cập, Libya, Tunisia, Algérie, Maroc, Israel, Turkey, Azerbaijan, Jordan, Sudan, và có thể ở các vùng lân cận[1].
Khu vựcTrung Đông, Bắc Phi, Kavkaz, Trung Á, Tiểu lục địa Ấn Độ
Tổng số người nóimoribund? [1]
Dân tộcDom
Phân loạiẤn-Âu
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3rmt
Glottologdoma1258[2]

Tiếng Domari là một ngôn ngữ trong ngữ chi Indo-Arya thuộc ngữ tộc Indo-Iran của Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu, nói bởi người Dom cổ phát tán rải rác khắp khu vực Trung ĐôngBắc Phi[3]. Tiếng Domari cũng được ghi nhận được sử dụng xa về phía bắc là Azerbaijan, phía trung và nam là Thổ Nhĩ Kỳ, Iran, Afghanistan, Pakistan, Ấn Độ, Iraq, Palestine, Israel, Jordan, Ai Cập, Sudan, Libya, Tunisia, Algérie, Maroc, SyriaLiban[1]. Dựa trên tính hệ thống của các thay đổi âm thanh, chúng ta biết với một mức độ xác thực rằng các tên DomariRomani được lấy từ ḍom có nghĩa là "người" theo cách gọi của người Ấn Độ.[4]

Phương ngữ[sửa | sửa mã nguồn]

Sự đa dạng rõ nhất của tiếng Domari là Palestine Domari, còn được gọi là "Syrian Gypsy", phương ngữ của cộng đồng Dom ở Jerusalem, được mô tả bởi RA S. Macalister trong những năm 1910. Palestine Domari là một ngôn ngữ có nguy cơ tuyệt chủng, với ít hơn 200 người nói, còn phần lớn trong số 1.200 thành viên của cộng đồng Jerusalem Domari nói tiếng Ả Rập Palestine.

Các phương ngữ khác bao gồm:

  • Nawari ở Syria, Jordan, Lebanon, Israel, Palestine và Ai Cập.
  • Kurbati (Ghorbati) ở Syria và miền tây Iran
  • Helebi ở Ai Cập, Libya, Tunisia, Algeria và Morocco
  • Halab / Ghajar ở Sudan.
  • Karachi (Garachi) ở phía bắc Thổ Nhĩ Kỳ, phía bắc Iran, vùng Caucasus và miền nam nước Nga
  • Marashi ở Thổ Nhĩ Kỳ
  • Lyuli và Maznoug ở Uzbekistan và phần châu Á của Nga
  • Barake tại Syria
  • Churi-Wali ở Afghanistan
  • Domaki và Wogri-Boli ở Ấn Độ

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â Matras, 2012. Ethnologue estimates 4 million, with 2.3 million in Ai Cập and 1.3 million in Iran. However, these are the number of people considered 'Gypsies', regardless of the language they speak. There is no attestation of Domari speakers in Egypt or in Iran.
  2. ^ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert và đồng nghiệp biên tập (2013). “Domari”. Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  3. ^ What is Domari? Romani Project. Truy cập 15/09/2015.
  4. ^ History of the Romani language. Romani Project. Truy cập 15/09/2015.