Tiếng Okinawa

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Okinawa
沖縄口/ウチナーグチ Uchinaaguchi
Phát âm [ʔut͡ɕinaːɡut͡ɕi]
Sử dụng tại Nhật Bản
Khu vực Quần đảo Okinawa
Tổng số người nói 980.000 (2000)
Phân loại Nhật Bản
Hệ chữ viết Hệ thống chữ viết tiếng Okinawa, Hệ thống chữ viết tiếng Nhật, Rōmaji
Mã ngôn ngữ
ISO 639-3 ryu
Glottolog cent2126
Boundaries of the Okinawan Languages.svg
  (Nam–Trung) Okinawa, tức Shuri–Naha

Tiếng Trung Okinawa, hay đơn giản là tiếng Okinawa (沖縄口/ウチナーグチ Uchinaaguchi [ʔut͡ɕinaːɡut͡ɕi]), là một ngôn ngữ Lưu Cầu được nói chủ yếu ở nửa nam đảo Okinawa, cũng như những đảo xung quanh bao gồm Kerama, Kumejima, Tonaki, Aguni, và một vài đảo nhỏ.[1] Tiếng Trung Okinawa khác biệt với ngôn ngữ tại bắc Okinawa, được gọi là tiếng Kunigami. Cả hai đều được UNESCO phân loại là ngôn ngữ bị đe dọa trong Atlas of the World's Languages in Danger.[2]

Dù tiếng Okinawa chính nó cũng bao gồm một số phương ngữ,[3] dạng nói ở Shuri-Naha thường được xem là dạng chuẩn,[4] do nó từng được sử dụng một cách chính thức vào thời vương quốc Lưu Cầu[5] từ đời vua Shō Shin (1477–1526). Hơn nữa, do cố đô Shuri được xây xung quanh hoàng cung, nó trở thành dạng chuẩn văn học,[5][4] mà từ đó thơ ca Ryukyu có cơ sở để phát triển rực rỡ.

Sau khi Okinawa trở thành một phần của Nhật Bản, tiếng Okinawa không còn được xem là ngôn ngữ của chính nó, mà thường được gọi là phương ngôn Okinawa (沖縄方言 Okinawa hōgen?) hay nhóm phương ngôn Trung và Nam Okinawa (沖縄中南部諸方言 Okinawa Chūnanbu Sho hōgen?). Người nói tiếng Okinawa đang trong một quá trình chuyển sang nói tiếng Nhật, do tiếng Okinawa đang ngày càng ít được sử dụng. Người Okinawa dần đồng hoá vào người Nhật và chấp nhận tiếng Nhật chuẩn do sự tương đồng giữa hai ngôn ngữ, hệ thống giáo dục và truyền thông tiếng Nhật, cũng như sự thông thương và giao tiếp xã hội với người Nhật tại những đảo chính.[6] Tiếng Okinawa vẫn được nói bởi nhiều người lớn tuổi. Nó vẫn đang được lưu giữ trong những ca khúc truyền thống, và trong một loại hình sân khấu địa phương tên uchinaa shibai, khắc họa phong tục tập quán Okinawa.[7]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lewis 2009.
  2. ^ Moseley 2010.
  3. ^ Kerr 2000, tr. xvii.
  4. ^ a ă Brown & Ogilvie 2008, tr. 908.
  5. ^ a ă Kaplan 2008, tr. 130.
  6. ^ Noguchi 2001, tr. 87.
  7. ^ Noguchi 2001, tr. 76.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]