Ununtri

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Ununtri,  113Uut
Tính chất chung
Tên, ký hiệu ununtri, Uut
Phiên âm un-un-tri
Hình dạng không rõ
Ununtri trong bảng tuần hoàn
Hiđrô (diatomic nonmetal)
Hêli (noble gas)
Liti (alkali metal)
Berili (alkaline earth metal)
Bo (metalloid)
Cacbon (polyatomic nonmetal)
Nitơ (diatomic nonmetal)
Ôxy (diatomic nonmetal)
Flo (diatomic nonmetal)
Neon (noble gas)
Natri (alkali metal)
Magiê (alkaline earth metal)
Nhôm (post-transition metal)
Silic (metalloid)
Phốtpho (polyatomic nonmetal)
Lưu huỳnh (polyatomic nonmetal)
Clo (diatomic nonmetal)
Argon (noble gas)
Kali (alkali metal)
Canxi (alkaline earth metal)
Scandi (transition metal)
Titan (transition metal)
Vanadi (transition metal)
Chrom (transition metal)
Mangan (transition metal)
Sắt (transition metal)
Coban (transition metal)
Niken (transition metal)
Đồng (transition metal)
Kẽm (transition metal)
Gali (post-transition metal)
Gecmani (metalloid)
Asen (metalloid)
Selen (polyatomic nonmetal)
Brom (diatomic nonmetal)
Krypton (noble gas)
Rubidi (alkali metal)
Stronti (alkaline earth metal)
Yttri (transition metal)
Zirconi (transition metal)
Niobi (transition metal)
Molypden (transition metal)
Tecneti (transition metal)
Rutheni (transition metal)
Rhodi (transition metal)
Paladi (transition metal)
Bạc (transition metal)
Cadimi (transition metal)
Indi (post-transition metal)
Thiếc (post-transition metal)
Antimon (metalloid)
Telua (metalloid)
Iốt (diatomic nonmetal)
Xenon (noble gas)
Xêsi (alkali metal)
Bari (alkaline earth metal)
Lantan (lanthanide)
Xeri (lanthanide)
Praseodymi (lanthanide)
Neodymi (lanthanide)
Promethi (lanthanide)
Samari (lanthanide)
Europi (lanthanide)
Gadolini (lanthanide)
Terbi (lanthanide)
Dysprosi (lanthanide)
Holmi (lanthanide)
Erbi (lanthanide)
Thuli (lanthanide)
Ytterbi (lanthanide)
Luteti (lanthanide)
Hafni (transition metal)
Tantan (transition metal)
Wolfram (transition metal)
Rheni (transition metal)
Osmi (transition metal)
Iridi (transition metal)
Platin (transition metal)
Vàng (transition metal)
Thuỷ ngân (transition metal)
Tali (post-transition metal)
Chì (post-transition metal)
Bitmut (post-transition metal)
Poloni (post-transition metal)
Astatin (metalloid)
Radon (noble gas)
Franxi (alkali metal)
Radi (alkaline earth metal)
Actini (actinide)
Thori (actinide)
Protactini (actinide)
Urani (actinide)
Neptuni (actinide)
Plutoni (actinide)
Americi (actinide)
Curi (actinide)
Berkeli (actinide)
Californi (actinide)
Einsteini (actinide)
Fermi (actinide)
Mendelevi (actinide)
Nobeli (actinide)
Lawrenci (actinide)
Rutherfordi (transition metal)
Dubni (transition metal)
Seaborgi (transition metal)
Bohri (transition metal)
Hassi (transition metal)
Meitneri (unknown chemical properties)
Darmstadti (unknown chemical properties)
Roentgeni (unknown chemical properties)
Copernixi (transition metal)
Ununtri (unknown chemical properties)
Flerovi (post-transition metal)
Ununpenti (unknown chemical properties)
Livermori (unknown chemical properties)
Ununsepti (unknown chemical properties)
Ununocti (unknown chemical properties)
Tl

Uut

(Uht)
copernixiununtriflerovi
Số nguyên tử 113
Khối lượng nguyên tử chuẩn [286]
Phân loại không rõ, có lẽ kim loại dở
Nhóm, phân lớp 13p
Chu kỳ Chu kỳ 7
Cấu hình electron [Rn] 5f14 6d10 7s2 7p1
(dự đoán)[1]
mỗi lớp 2, 8, 18, 32, 32, 18, 3
(dự đoán)
Tính chất vật lý
Trạng thái vật chất rắn dự đoán[1][2][3]
Nhiệt độ nóng chảy 700 K ​(430 °C, ​810 (dự đoán)[1] °F)
Nhiệt độ sôi 1 400 K ​(1 100 °C, ​2 000 (dự đoán)[1][2] °F)
Mật độ (gần nhiệt độ phòng) 18 (dự đoán)[1] g·cm−3 (at 0 °C, 101.325 kPa)
Nhiệt lượng nóng chảy 7,61 (ngoại suy)[3] kJ·mol−1
Nhiệt lượng bay hơi 130 (dự đoán)[2] kJ·mol−1
Tính chất nguyên tử
Trạng thái ôxi hóa 1, 2, 3, 5 (dự đoán)[1]
Năng lượng ion hóa Thứ nhất: 704,9 (dự đoán)[1] kJ·mol−1
Thứ hai: 1 775,3–1 871,8 (dự đoán)[3] kJ·mol−1
Bán kính cộng hoá trị empirical: 170 (dự đoán)[1] pm
Bán kính liên kết cộng hóa trị 172–180 (ngoại suy)[3] pm
Thông tin khác
Số đăng ký CAS 54084-70-7
Đồng vị ổn định nhất
Bài chính: Đồng vị của ununtri
iso NA Chu kỳ bán rã DM DE (MeV) DP
286Uut syn 20 s α 9,63 282Rg
285Uut syn 5,5 s α 9,74, 9,48 281Rg
284Uut syn 0,48 s α 10,00 280Rg
283Uut syn 0,10 s α 10,12 279Rg
282Uut syn 70 ms α 10,63 278Rg
278Uut syn 0,24 ms α 11,68 274Rg

Ununtri là tên gọi tạm thời của nguyên tố tổng hợp với kí hiệu tạm thời là Uutsố hiệu nguyên tử 113.

Nó nằm ở vị trí nguyên tố nặng nhất của nhóm 13 (IIIA) mặc dù đồng vị ổn định đầy đủ chưa được xác định để cho phép thực hiện các thí nghiệm xác định vị trí của nó. Nó là nguyên tố hoá học tổng hợp trong phòng thí nghiệm và chưa được tìm thấy tồn tại ở tự nhiên. Được phát hiện lần đầu vào năm 2003 trong phân rã của ununpenti (thực hiện bởi một viện nghiên cứu hạt nhân ở Dubna, Nga), và được tổng hợp trực tiếp năm 2004 bởi viện nghiên cứu RIKEN. Chỉ có 14 nguyên tử ununtri đã được quan sát cho đến ngày nay. Đồng vị tồn tại lâu nhất đã được biết là 286Uut có chu kỳ bán rã vào khoảng 20 giây, cho phép tiến hành các thí nghiệm hóa đầu tiên để nghiên cứu các tính chất hóa học của nó. Vào tháng 12 năm 2015, IUPACIUPAP đã công nhận các yếu tố của nguyên tố này và phân công cho viện nghiên cứu RIKEN ưu tiên nghiên cứu cho khám phá này.

Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Ununtri là nguyên tố nhẹ nhất chưa có tên chính thức; ununtri là một tên tạm thời theo số nguyên tử của nó.

Ngày 12 tháng 8 năm 2012, các nhà nguyên cứu tại Trung tâm Nishina RIKEN vì khoa học máy gia tốc tại Nhật Bản đã tuyên bố tổng hợp nguyên tố 113 bằng cách va chạm các hạt nhân kẽm (mỗi hạt nhân có 30 proton) vào một lớp bitmut mỏng (có 83 proton).[4] Tháng 12 năm 2015, IUPAC công nhận nguyên tố này và công cho RIKEN là nhà khám phá đầu tiên.[5] Lần đầu tiên trong lịch sử, một nhóm nhà vật lý học châu Á sẽ đặt tên nguyên tố mới.[4]

Nhóm Tên quốc tế được đề nghị Tên Việt hóa Từ nguyên
RIKEN Japonium[6] Japoni Nhật Bản (quốc tịch của nhóm)
Rikenium[6] Rikeni RIKEN (học viện của nhóm)
Nishinanium[7] Nishinani Nishina Yoshio (nhà vật lý học người Nhật)

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b c d đ e Haire, Richard G. (2006). “Transactinides and the future elements”. Trong Morss; Edelstein, Norman M.; Fuger, Jean. The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements (ấn bản 3). Dordrecht, Hà Lan: Springer Science+Business Media. tr. 1723–24. ISBN 1-4020-3555-1. 
  2. ^ a ă â Seaborg, Glenn Theodore (tháng 2 năm 2016). “transuranium element (chemical element)”. Encyclopædia Britannica (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2010. 
  3. ^ a ă â b Bonchev, Danail; Kamenska, Verginia (1981). “Predicting the Properties of the 113–120 Transactinide Elements”. J. Phys. Chem. (bằng tiếng Anh) 85: 1177–1186. 
  4. ^ a ă “Element 113: Ununtrium Reportedly Synthesised In Japan” (bằng tiếng Anh). Huffington Post. Tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2013. 
  5. ^ “Discovery and Assignment of Elements with Atomic Numbers 113, 115, 117 and 118” (Thông cáo báo chí) (bằng tiếng Anh). IUPAC. 30 tháng 12 năm 2015. 
  6. ^ a ă “Discovering element 113”. Riken News 11 (281). Tháng 11 năm 2004. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2008. 
  7. ^ 新元素113番、日本の発見確実に 合成に3回成功. Nihon Keizai Shimbun (bằng tiếng Nhật). 27 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2012. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]