Đèo Hải Vân

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Bài này nói về đèo Hải Vân, bài Hầm Hải Vân nói về hầm qua đèo này.

Đèo Hải Vân là một mạch núi trong dãy Trường Sơn, là ranh giới giữa Thừa Thiên-Huế ở phía Bắc và thành phố Đà Nẵng ở phía Nam. Đây là con đèo dài nhất và có mức độ hiểm trở nhất trong các ngọn đèo ở Việt Nam.

Trên đỉnh cao nhất của đèo, khoảng 500 m so với mực nước biển có cửa ải tên Hải Vân quan xây từ thời Minh Mạng và được chính nhà vua cho treo biển "Thiên hạ đệ nhất hùng quan". Tại đây, có bãi đất rất rộng để dừng xe nghỉ chân, từ chỗ dừng chân này có thể ngắm biển và chiêm ngưỡng sự hùng vĩ của cả con đèo.

[sửa] Giao thông

Có câu ca rằng:

Đường bộ thì sợ Hải Vân

Đường thủy thì sợ sóng thần Hang Dơi

Dãy núi hiểm trở kiến tạo nên đèo Hải Vân cắt ngang đất nước từ biên giới phía Tây đến tận sát bờ biển Đông nên đã tạo ra những đặc điểm khí hậu, văn hóa và con người hai vùng miền rất khác nhau. Giao thông qua đèo Hải Vân, trước khi có hầm Hải Vân nhìn chung khá khó khăn. Đi xe con qua đèo mất một tiếng đồng hồ, bù lại khách qua đường có cơ hội ngắm cảnh đèo lúc nắng ráo hoặc chứng kiến màn sương mù ngoạn mục và cũng gây nguy hiểm cho phương tiện nếu mù quá dầy. Đường sắt qua đèo ngày xưa, khi sử dụng đầu máy hơi nước thường phải nối thêm đầu máy đẩy để đoàn tàu vượt đèo với một tốc độ hết sức chậm chạm và khi lên đến đỉnh đèo phải dừng lại để cho đầu máy nghỉ, bớt nóng máy. Sau này các đoàn tàu vượt đèo được lắp thêm đầu máy đẩy chạy diezen và khi dừng lại ở đỉnh đèo thì tháo đầu máy quay trở lại ga xép dưới chân đèo. Đường sắt qua đèo Hải Vân cũng rất nguy hiểm, phải vượt qua hơn 6 hầm đường sắt, với những cung đường ngoằn nghoèo không thể chạy tàu với tốc độ quá cao. Vụ tai nạn kinh hoàng tại Lăng Cô tháng 3 năm 2005 với hơn chục toa tàu bị bật khỏi đường ray là một ví dụ về con đèo tử thần này. Nhiều câu chuyện truyền miệng của cư dân trong vùng kể rằng, khi chúa Nguyễn Hoàng trấn giữ đất Quảng Nam, đường qua đèo Hải Vân rất ít người dám qua lại bởi một bên là núi cao hiểm trở với những vách đá dựng đứng, một bên là biển sâu thăm thẳm. Đèo Hải Vân khi đó hoang vắng, là nơi cư ngụ của những loài thú dữ và bọn lục lâm thảo khấu hung ác.

Nhân gian còn đồn, đã có nhiều người bạo gan từ phương Bắc vượt đèo Hải Vân vào phương Nam và đã không tìm thấy xác. Oan hồn của những người này vẫn quanh quất trên đèo. Để tránh bớt tai bay vạ gió, cư dân địa phương và người đi đường thường lập các miếu thờ ven đường và hương khói quanh năm.

7 thế kỷ qua, đèo Hải Vân như một thành luỹ ngăn cách Bắc - Nam. Khi người Pháp đến xâm lược Việt Nam, họ khai phá làm đường men theo sườn đèo. Con đường đèo có từ thời đó và dần dà được mở rộng, nâng cấp cho đến bây giờ. Nhưng dù có đường rồi vẫn có người ví đèo Hải Vân như là sự thách thức. Sự thách thức con người vượt qua sự hiểm trở của thiên nhiên suốt chiều dài lịch sử.

Khi hoà bình lập lại, chúng ta đã không ít lần tính đến chuyện làm hầm chui qua đèo Hải Vân. Nhưng đất nước còn khó khăn, còn phải lo nhiều thứ khác quan trọng hơn và đến năm 2000, Chính phủ đã quyết định xây dựng hầm.

Không chỉ là sự thách thức, mỗi năm trên đèo Hải Vân xảy ra hàng chục vụ tai nạn thương tâm. Lỗi lái xe, lỗi thời tiết không nhiều bằng lỗi hiểm trở. 21km đường đèo có đến 9 khúc cua tay áo và hàng chục cua dốc khác. Bao nhiêu mạng người chết thảm dưới vực thẳm không thể thống kê nổi.

Bài này còn sơ khai. Bạn có thể góp sức viết bổ sung cho bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp để biết thêm về cách sửa đổi bài.