Atum

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Atum
Atum.svg
Atum, người hoàn thiện thế giới.
Thần sáng tạo
Tên trong chữ tượng hình Ai Cập
t
U15
A40
Trung tâm tôn giáo lớn Heliopolis
Vợ/chồng Iusaas[1]

Một phần của loạt bài
Tín ngưỡng Ai Cập cổ đại

Eye of Horus bw.svg
Niềm tin chủ yếu

Tín ngưỡng · Linh hồn · Duat · Con số · Đa thần giáo

Tập quán

Cúng bái · Chôn cất

Amun · Amunet · Anubis · Anuket · Apep · Apis · Aten · Atum · Bastet · Bat · Bes · Bốn người con của Horus · Geb · Hapy · Hathor · Heka · Heqet · Horus · Isis · Khepri  · Khnum · Khonsu · Kuk · Maahes  · Ma'at · Mafdet · Menhit · Meretseger · Meskhenet · Monthu · Min · Mnevis · Mut · Neith · Nekhbet · Nephthys · Nu · Nut · Osiris · Pakhet · Ptah · Ra · Ra-Horakhty · Reshep · Satis · Sekhmet · Seker · Selket · Sobek · Sopdu · Set · Seshat · Shu · Taweret · Tefnut · Thoth · Wadjet · Wadj-wer · Wepwawet · Wosret

Tài liệu

Amduat · Sách hơi thở · Sách hang · Sách chết · Sách Trái Đất · Sách cổng · Sách địa ngục

Khác

Atenism · Lời nguyền của các Pharaông

Atum /ɑ-tum/, đôi khi được viết là Atem hay Tem, là vị thần tối quan trọng trong Thần thoại Ai Cập.

Danh hiệu[sửa | sửa mã nguồn]

Tên của Atum được cho là được bắt nguồn từ "tem" có nghĩa là hoàn toàn hoặc hoàn thành. Vì thế, tên ông nên được hiểu là "một thực thể Hoàn thiện" hay "Người làm Hoàn thiện thế giới", ông trở lại thành dòng thác của thời hỗn mang ở cuối mỗi chu kỳ sáng tạo. Là người sáng tạo, ông được xem như là chất cơ bản của thế giới, các vị thần và tất cả mọi thứ tạo thành bằng da thịt của ông hoặc từ ka của ông.[2]

Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]

Atum là một trong những vị thần quan trọng nhất và thường xuyên được nhắc tới ngay từ buổi đầu của lịch sử, nhiều bằng chứng được tìm thấy trong Văn tự trong Kim tự tháp, ông được miêu tả như một đấng sáng tạo và là vua của các vị vua.[2]

Mô tả[sửa | sửa mã nguồn]

Ông thường được miêu tả như là một người đàn ông đầu đội vương miệng Hoàng gia hoặc là có dạng Mũ trắngviền đỏ của Thượng Ai Cập hoặc là đội Mũ miệng của Hạ Ai Cập, giúp cũng cố các mối liên kết với các vương triều cũng như thần thánh hóa các vị vua. Đôi khi ông cũng được thể hiện dưới dạng biều tượng là một con Rắn, dạng thức của Thần Atum trở lại vào mỗi cuối của chu kỳ sáng tạo, thỉnh thoảng ông cũng thường được gắn với một số loài vật như cầy Man gút, sư tử, bò đực, thằn lằn, hay khỉ hình người.[2]

Vai trò[sửa | sửa mã nguồn]

Trong nhiều thần thoại tại vùng Heliopolitan, Atum được coi là vị thần đầu tiên đã tự tạo ra chính mình, ngự trên một gò đất benben nổi lên từ vùng biển nguyên thủy Nu.[3] Các huyền thoại sớm nhất kể rằng Atum đã tạo ra thần Shu và nữ thần Tefnut từ một lần hắt hơi của mình.[4]

Trong thời Cựu Vương quốc, người Ai Cập tin rằng Atum đưa linh hồn của nhà vua từ kim tự tháp của mình về bầu trời đầy sao.[5] Ông cũng là thần mặt trời, một kiểu kết hợp thần mặt trời Ra. Atum được nhắc đến như ánh mặt trời vào buổi chiều tối, trong khi Ra là ánh nắng mặt trời vào buổi sáng.[6]

Trong Sách Chết, vẫn còn tồn tại trong thời Hy Lạp-La Mã, thần mặt trời Atum đã trồi lên từ vùng nước hỗn loạn với hình dáng của một con rắn, một con vật tự đổi mới chính mình mỗi buổi sáng.[7][8][9]

Atum là thần của những gì tồn tại trước và sau thế giới hữu hình. Trong một chu kỳ mặt trời, Atum đối lập với thần mặt trời Khepri với đầu bọ hung, tên này trong tiếng Ai Cập là hpr "hướng đến sự tồn tại". Khepri-Atum bao gồm cả mặt trời lúc bình minh và hoàng hôn, do đó phản ánh toàn bộ chu kỳ mặt trời.[10]

Sự thờ cúng[sửa | sửa mã nguồn]

Atum là vị thần được thờ cúng chính ờ thành phố Heliopolis (Ai Cập cổ đại: Annu).[2]

Mối liên hệ với các vị thần khác[sửa | sửa mã nguồn]

Atum là một vị thần tự tạo ra chính mình, xuất hiện đầu tiên từ bóng tối và vực thẳm vô tận của thế giới trước khi tạo ra. Là sản phẩm duy nhất của năng lượng và vật chất tồn tại trong thời hỗn mang, ông đã tạo ra các vị thần và con người thông qua sự cô đơn của mình trong vũ trụ. Trong một lần hắt hơi của mình, ông đã gieo mầm và tạo ra Shu, vị Thần của Không khí, và bằng tinh dịch của mình, ông đã tạo ra Tefnut, nữ thần của Độ ẩm. Hai nam thần và nữ thần đầu tiên này rất tò mò về những vùng biển nguyên sinh bao quanh họ, họ quyết định đi để khám phá vùng biển này và sau đó biến mất vào bóng tối vĩnh cửu. Không thể chịu đựng những mất mác quá lớn của mình, Atum đã phái một sứ giả Lửa để tìm các con của mình. Những giọt nước mắt của niềm vui mà ông nhỏ xuống tạo ra những con người đầu tiên.[11]

tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Wilkinson, Richard H. (2003). The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt. Thames & Hudson. p. 150
  2. ^ a ă â b Wilkinson, Richard H. (2003). The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt. Thames & Hudson. pp. 99–101
  3. ^ The British Museum. “Picture List”. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2012. 
  4. ^ Egyptian gods Atum URL accessed December 30, 2006.
  5. ^ http://www.philae.nu/akhet/NetjeruA.html#Atum retrieved November 9, 2006
  6. ^ Wilkinson, Richard H. (2003). The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt. Thames & Hudson. p. 205
  7. ^ Dictionary of Deities and Demons in the Bible 2nd edition, 1999, p. 121
  8. ^ Ellis, Normandi ♦ Dreams of Isis: A Woman's Spiritual Sojourn p. 128
  9. ^ Bernal, Martin ♦ Black Athena: the Afroasiatic roots of classical civilization p. 468
  10. ^ Dictionary of Deities and Demons in the Bible 2nd edition, 1999, p. 123
  11. ^ Pinch, Geraldine (2004). Egyptian Mythology: A Guide to the Gods, Goddesses, and Traditions of Ancient Egypt. Oxford University Press. pp. 63–64

Liên kết[sửa | sửa mã nguồn]