Johann Wolfgang von Goethe

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Johann Wolfgang von Goethe
Johann Wolfgang von Goethe
Sinh	28 tháng 8 năm 1749 Frankfurt, Đức
Mất	22 tháng 3 1832 Weimar, Đức

Johann Wolfgang von Goethe ^{(trợ giúp·chi tiết)} (28 tháng 8 năm 1749–22 tháng 3 năm 1832) được coi là một trong những vĩ nhân trong nền văn chương thế giới,^[1][2][3] ông là một nhà thơ, nhà viết kịch, tiểu thuyết gia, nhà văn nhà khoa học, họa sỹ của Đức. Do đó ông là một trong số ít những người được xem là nhà thông thái. Hầu hết các tác phẩm của ông trường tồn với thời gian, một trong những số đó là kịch thơ Faust gồm 2 phần, tác phẩm này là một trong những đỉnh cao của nền văn chương thế giới.^[3] Những tác phẩm văn chương nổi tiếng của ông là Wilhelm Meister's Apprenticeship và tiểu thuyết dưới dạng thư Nỗi đau của chàng Werther...

Goethe là một trong những gương mặt điển hình của văn chương Đức đã thoát khỏi (đoạn tuyệt) trường phái cổ điển Weimar ở Đức trong cuối thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19, sự đoạn tuyệt này cũng trùng với thời kỳ khai sáng, và chủ nghĩa lãng mạn. Ông có ảnh hưởng rất lớn đến nền văn chương thế giới đặc biệt là ở châu Âu, nhiều tác phẩm của ông là nguồn cảm hứng ở trong âm nhạc cổ điển Đức, kịch, thơ, và triết học.

Mục lục 1 Đời sống 1.1 Thời kỳ đầu (1749–1765) 1.1.1 Ở Leipzig (1765-1768) 1.1.2 Ở Frankfurt am Main/Strasbourg (1768-1770) 1.1.3 Ở Frankfurt am Main và Darmstadt (1771) 1.2 Giáo sư và những năm cuối đời (1772-1832) 1.2.1 Những năm cuối đời 2 Các tác phẩm 2.1 Tác phẩm văn học 2.2 Tác phẩm khoa học 3 Một vài bài thơ được dịch sang tiếng Việt 4 Xem thêm 5 Chú giải 6 Liên kết ngoài

[sửa] Đời sống

[sửa] Thời kỳ đầu (1749–1765)

Cha của Goethe, Johann Caspar Goethe (1710–1782), sống cùng với gia đình ông trong một ngôi nhà lớn ở Frankfurt am Main, lúc bấy giờ là một phần của Thánh chế La mã. Mẹ của Goethe, Catharina Elisabeth Textor (1731–1808), con gái của Thị trưởng của thành phố, thành hôn với Johann Caspar 38 tuổi khi bà chỉ vừa 17. Tất cả các người con của họ, ngoại trừ Goethe và chị của ông, Cornelia Friderike Christiana, sinh vào năm 1750, đều chết trẻ.

Johann Caspar và các thầy giáo tư đã dạy cho Goethe các bài học của tất cả các môn học phổ thông, đặc biệt là các ngôn ngữ (tiếng Latin, tiếng Hy Lạp, tiếng Pháp và tiếng Anh). Goethe cũng được học khiêu vũ, cưỡi ngựa và đánh kiếm. Ông không thích nhà thờ, và cho rằng lịch sử của nhà thờ là "một mớ lỗi lầm và bạo lực" (Mischmasch von Irrtum und Gewalt). Ông thích hội họa. Goethe nhanh chóng thích văn học; Friedrich Gottlieb Klopstock và Homer là những tác giả đầu tiên được ông yêu thích. Ông cũng thích đi xem kịch, và rất thích các vở múa rối được tổ chức hằng năm trong nhà của ông –- một bối cảnh thông thường trong Wilhelm Meister.

[sửa] Ở Leipzig (1765-1768)

Goethe học luật ở Leipzig từ 1765 đến 1768. Học thuộc lòng các bộ luật cổ xưa là điều ông hết sức ghét. Ông thích đến nghe các bài giảng về thơ ca của Christian Fürchtegott Gellert. Ở Leipzig, Goethe đem lòng yêu Käthchen Schönkopf và viết những bài thơ về nàng theo thể loại rococo. Vào năm 1770, ông ẩn danh xuất bản Annette, tập thơ đầu tiên của ông. Sự kính trọng của ông đối với nhiều nhà thơ đương thời đã biến mất khi ông bắt đầu nghiên cứu về Lessing và Wieland. Vào thời điểm đó, Goethe đã viết rất nhiều, nhưng ông gần như là vất đi tất cả những tác phẩm đó, ngoại trừ vở hài kịch Die Mitschuldigen. Nhà hàng Auerbachs Keller và truyền thuyết về chuyến đi năm 1525 của Faust đã gây ấn tượng mạnh đến nỗi Auerbachs Keller là nơi có thật duy nhất trong vở kịch Faust Phần I của ông. Bởi vì ông không tiến bộ trong việc học luật, Goethe bị buộc phải quay về Frankfurt vào cuối tháng 8 năm 1768.

[sửa] Ở Frankfurt am Main/Strasbourg (1768-1770)

Ở Frankfurt, Goethe trở nên bị bệnh nặng. Trong một năm rưỡi theo sau đó, bởi vì nhiều lần bệnh tình tái phát, mối quan hệ với cha ông xấu dần đi. Trong quá trình dưỡng bệnh, Goethe được chăm sóc bởi mẹ và em gái ông. Buồn chán trên giường bệnh, ông viết một vở hài kịch hỗn xược về đề tài tội phạm. Vào tháng 4 năm 1770, cha ông mất hết kiên nhẫn; Goethe rời Frankfurt để học cho xong ở Strasbourg.

Tại Alsace, tài năng của Goethe bộc lộ. Không có một nơi nào mà ông miêu tả một cách đầy trìu mến như là khu vực Rhine ấm áp bao la. Ở Strasbourg, Goethe đã gặp Johann Gottfried Herder, người tình cờ ghé thành phố đó vì phải mổ mắt. Cả hai trở thành bạn thân, và rất quan trọng trong sự phát triển tài năng của Goethe, chính Herder là người đã khơi dậy lòng yêu thích Shakespeare, Ossian, và hình thức Volkspoesie (thơ ca dân gian). Trong một chuyến đi về làng Sesenheim, Goethe đem lòng yêu mến Friederike Brion. Nhưng chỉ sau một vài tuần, ông kết thúc mối quan hệ đó. Một vài bài thơ của ông, như là Willkommen und Abschied, Sesenheimer Lieder và Heideröslein, xuất phát từ thời gian này.

Mặc dù chỉ dựa vào ý tưởng riêng của ông, luận án về luật của ông được xuất bản mà không bị chỉnh sửa gì cả. Chỉ không lâu sau, ông được mời làm việc trong nhà nước Pháp. Goethe đã từ chối – ông đã không muốn vướng bận, nhưng muốn vẫn là một "thiên tài với ý tưởng riêng biệt".

[sửa] Ở Frankfurt am Main và Darmstadt (1771)

[sửa] Giáo sư và những năm cuối đời (1772-1832)

[sửa] Những năm cuối đời

[sửa] Các tác phẩm

[sửa] Tác phẩm văn học

[sửa] Tác phẩm khoa học

[sửa] Một vài bài thơ được dịch sang tiếng Việt

An Mignon   Über Tal und Fluß getragen, Ziehet rein der Sonne Wagen. Ach, sie regt in ihrem Lauf, So wie deine, meine Schmerzen, Tief im Herzen, Immer morgens wieder auf.   Kaum will mir die Nacht noch frommen, Denn die Träume selber kommen Nun in trauriger Gestalt, Und ich fühle dieser Schmerzen, Still im Herzen Heimlich bildende Gewalt.   Schon seit manchen schönen Jahren Seh ich unten Schiffe fahren, Jedes kommt an seinen Ort; Aber ach, die steten Schmerzen, Fest im Herzen, Schwimmen nicht im Strome fort.   Schön in Kleidern muß ich kommen, Aus dem Schrank sind sie genommen, Weil es heute Festtag ist; Niemand ahnet, daß von Schmerzen Herz im Herzen Grimmig mir zerrissen ist.   Heimlich muß ich immer weinen, Aber freundlich kann ich scheinen Und sogar gesund und rot; Wären tödlich diese Schmerzen Meinem Herzen, Ach, schon lange wär ich tot.

Gửi Mignon   Bay trên trời chiếu sáng Xe mặt trời màu vàng Tỏa sáng tận xa xăm Nhưng than ôi, gần sáng Trong con tim sâu thẳm Thức dậy nỗi đau buồn.   Đêm nghiệt ngã cùng ta Vỗ về những giấc mơ Giờ khắc trôi chầm chậm Nhưng than ôi, gần sáng Trong con tim sâu thẳm Đan kết nỗi buồn xưa.   Tưởng nhớ tháng ngày qua Dưới bầu trời mờ xa Những con tàu cập bến Nhưng ở trong lòng ta Một nỗi buồn cay đắng Không đi khỏi bao giờ.   Ta ngỡ là khỏe mạnh Mặc áo quần sang trọng Chỉ dành cho ngày vui Nhưng những ai chào đón Có ai người cảm nhận Trong tim ta ngậm ngùi.   Mặc lòng khóc cay đắng Nhưng nước mắt ta chùi Giá như đau khổ này Đưa ta về ngôi mộ Thì từ lâu ta đã Ngủ yên trong đất rồi.

[sửa] Xem thêm

• Faust
• Nỗi đau của chàng Werther
• Minna Herzlieb

[sửa] Chú giải

1. ^ Britannica, 2002 ed. CD-ROM
2. ^ Eric Weisstein’s World of Scientific Biography
3. ^ ^{a b} Columbia Encyclopedia, 6th Ed. (2001-2005)

[sửa] Liên kết ngoài

• Tác phẩm của Johann Wolfgang von Goethe tại Dự án Gutenberg
• Johann Wolfgang von Goethe and Weimar Classicism in the Literary Encyclopedia
• BBC In Our Time Programme on Goethe (online)
• "Goethe's Delicate Empiricism", A Special Issue of Janus Head
• Der Versuch als Mittler zwischen Objekt und Subjekt, 1792; first publ. 1823 (in German)
• Goethe's dual language poems (English and German)

Bài này còn sơ khai. Bạn có thể góp sức viết bổ sung cho bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp để biết thêm về cách sửa đổi bài.

Dữ liệu nhân vật
Tên	Goethe, Johann Wolfgang von
Tên khác	Goethe, Johann Wolfgang
Tóm tắt	German philosopher, poet, and writer
Lúc sinh	28 August 1749
Nơi sinh	Frankfurt
Lúc mất	22 March 1832
Nơi mất	Weimar, Germany