Nam Sách

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Nam Sách
Địa lý
Trực thuộc thành phố: {{{thành phố cấp trên quận}}}
Trụ sở Ủy ban Nhân dân: Thị trấn Nam Sách
Vị trí: phía bắc thành phố Hải Dương
Diện tích: 109,02 km²
Số phường: 18 , 1 thị trấn
Dân số
Số dân: 118.040
Mật độ: 1.082,75 người/km²
Thành phần dân tộc: Chủ yếu là Việt
Hành chính
Chủ tịch Hội đồng Nhân dân: Trần Văn Duyệt
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân: {{{UBND}}}
Bí thư Quận ủy: {{{QU}}}
Thông tin khác
Điện thoại trụ sở:
Số fax trụ sở:
Website: {{{Website}}}

Nam Sách là một huyện ở phía bắc của tỉnh Hải Dương, Việt Nam.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Nam Sách là huyện có lịch sử phát triển lâu đời, con người đến sinh cơ lập nghiệp khá sớm. Theo kết quả khảo cổ học gần đây nhất cho thấy ngay từ đầu Công nguyên, mảnh đất này đã có con người sinh sống.

Tên Nam Sách không hiểu có từ khi nào chỉ biết rằng, Phạm Chiêm là một hào trưởng ở vùng Trà Hương (Nam Sách Giang) giúp Ngô Quyền trong chiến thắng Bạch Đằng năm 938 và đã cưu mang con trai Ngô Quyền là Ngô Xương Ngập năm 944. Sau khi giành lại ngôi vua Ngô Xương Văn xưng vương lấy hiệu là Nam Tấn Vương và Ngô Xương Ngập lấy hiệu là Thiên Sách Vương, mỗi người lấy một từ của tên "Nam Sách" để tỏ lòng ghi nhớ về vùng đất này. Đến đời nhà Lý cũng có tên là Nam Sách Giang. Nam Sách là nơi phát tích của hai dòng họ Việt Nam đó là dòng họ Phạm (Trà Hương) và họ Mạc (Long Động).

Thời nhà Trần, Nam Sách là tên gọi của một xứ, bao gồm Chí Linh, Nam Sách, Thanh Hà và Tiên Lãng (Hải Phòng) ngày nay. Cuối thời nhà Trần, nó là tên gọi của một châu (Nam Sách châu) thuộc phủ Lạng Giang. Đầu thời kỳ Lê sơ, là tên gọi của một lộ, bao gồm Nam Sách thượng và Nam Sách hạ. Đến thời Lê Nhân Tông là tên gọi của một phủ. Đến năm 1466, Lê Thánh Tông chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên, Nam Sách là một trong số đó. Tháng 4 năm 1469, nó lại chỉ là tên gọi của một phủ, do đạo thừa tuyên Nam Sách đã đổi thành Hải Dương. Trong thành phần phủ Nam Sách khi đó có các huyện Thanh Lâm, Chí Linh, Thanh Hà và Tiên Minh (Tiên Lãng ngày nay). Thời Hậu Lê, trụ sở phủ Nam Sách đặt tại Vạn Tải (nay thuộc xã Hồng Phong). Tới năm Gia Long 7 (1806) chuyển về Tổng Xá (xã Thanh Quang ngày nay). Năm 1898, bỏ cấp phủ. Tên gọi huyện Nam Sách có lẽ có từ khi này.

  • Các giai đoạn từ 9/1947 tới 25/8/1948 và từ 7/11/1949 tới 22/2/1955, huyện thuộc tỉnh Quảng Yên.
  • Ngày 14/8/1969, xã Ngọc Châu được sáp nhập vào thị xã Hải Dương.
  • Ngày 24/2/1979 Nam Sách hợp nhất với Thanh Hà thành huyện Nam Thanh.
  • Ngày 17/2/1997 huyện Nam Thanh lại tách ra thành huyện Nam Sách và huyện Thanh Hà.
  • Ngày 19/3/2008, các xã Thượng Đạt, An Châu, Nam Đồng, Ái Quốc được sáp nhập vào thành phố Hải Dương.

Truyền thống-Văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Đình thờ Phạm Chiêm ở Thuỵ Trà, Nam Trung, Nam Sách, Hải Dương

Nam Sách đã từng là đại bản doanh của nhiều triều đại: Hai bà Trưng, nhà Tiền Lý, nhà Ngô, nhà Trần. Đây cũng là vùng đất của gốm Chu Đậu, chùa An Ninh (Chùa Trăm Gian xứ Đông), quê hương của nhiều nhân vật lịch sử như:

Tại Nam Sách còn là nơi mai táng ông nội cụ Vũ Hồn là cụ Vũ Tiên Oanh (tại đống dờm,thị trấn nam sách)

, thủy tổ của một dòng họ Vũ/Võ của Việt Nam và Thành hoàng của làng Mộ Trạch giàu truyền thống khoa bảng.

Trong thời kỳ phong kiến Hải Dương có 12 vị đỗ đại khoa (Thủ khoa Đại Việt hay Trạng nguyên) thì riêng huyện Nam Sách có 6 vị là:

  • Thủ khoa Minh kinh bác học Mạc Hiển Tích (1086), người Long Động, Nam Tân;
  • Trạng nguyên Trần Quốc Lặc (1256) người Uông Hạ, Minh Tân;
  • Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi (1304) người Long Động, Nam Tân;
  • Trạng nguyên Trần Sùng Dĩnh (1487) người Đồng Khê, An Lâm;
  • Trạng nguyên Vũ Dương (1493) người Mạn Nhuế, Thanh Lâm (nay thuộc thị trấn Nam Sách).
  • Thám hoa Đặng Thì Thố (1559) người làng Thạc, An Châu (nay thuộc thành phố Hải Dương);
Đền thờ Lưỡng quốc Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi tại thôn Long Động, xã Nam Tân
Nhà dân cổ hơn 200 năm tuổi tại thị trấn Nam Sách

Cũng chính vì có nhiều người đỗ đạt cao mà nhiều ý kiến cho rằng Nam Sách tức là "Sách của trời Nam".

  • Cụ tổ của Tổng đốc Hoàng Diệu người họ Mạc quê ở Nam Sách, di cư vào Quảng Nam sau một trận lụt lớn, đến Hoàng Diệu là đời thứ 7.

Trong cuộc kháng chiến bảo vệ tổ quốc Nam Sách có 8 người được nhà nước Việt Nam tuyên dương là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, đó là Vũ Ngọc Diệu, Đỗ Chu Bỉ, Nguyễn Nhật Chiêu, Đặng Đức Song, Mạc Thị Bưởi, Nguyễn Trung Goòng, Nguyễn Đức SáuNguyễn Đăng Lành.

Năm 1978, huyện Nam Sách được tuyên dương là anh hùng lực lượng vũ trang.

Nơi đây còn là quê hương nhà thơ Trần Đăng Khoa.

Những sự kiện về Hồ Chí Minh với huyện Nam Sách[sửa | sửa mã nguồn]

+ Kể từ Cách mạng tháng Tám năm 1945, đến ngày 2 tháng 9 năm 1969.

  • Báo Nhân Dân số ra ngày 21-4-1955, đăng bài thơ của Hồ Chí Minh lấy bút danh C.B với tiêu đề "Nữ anh hùng Mạc Thị Bưởi"(Nữ anh hùng lực lượng vũ trang trong kháng chiến chống thực dân Pháp - quê ở xã Nam Tân, huyện Nam Sách).
  • Ngày 31 tháng 5 năm 1957 trên đường đi thăm Hải Phòng về Hà Nội, Hồ Chí Minh đã thăm xã ái Quốc, nơi có phong trào nông dân sản xuất tốt.
  • Ngày 14 tháng12 năm1964 Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 54-LTC tặng Huân chương Lao Động hạng III cho cán bộ và nhân dân huyện Nam Sách đã có thành tích xuất sắc trong việc chấp hành chính sách lương thực của nhà nước.
  • Ngày 15 tháng 2 năm 1965 Hồ Chí Minh về thăm xã Nam Chính, nơi có phong trào vệ sinh khá (3 công trình vệ sinh: nhà tắm, giếng khơi, hố xí hai ngăn). Hiện nay, tại Nam Chính đang tiến hành xây dựng khu tưởng niệm Bác Hồ, công trình khá hoành tráng nhưng tiến độ quá chậm.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

một góc thị trấn Nam sách, huyện Nam Sách tỉnh Hải Dương

Huyện Nam Sách phía bắc giáp huyện Chí Linh, phía đông giáp huyện Kinh Môn và huyện Kim Thành, phía nam giáp thành phố Hải Dương, phía tây giáp huyện Cẩm Giàng và huyện Lương Tài (tỉnh Bắc Ninh). Huyện có 18 xã và 1 thị trấn (huyện lỵ), trong đó bao gồm 102 thôn[1] (trong ngoặc là tên các thôn).

  • Thị trấn Nam Sách - tức xã Thanh Lâm cũ gồm 9 khu dân cư (Hoàng Hanh, Nguyễn Quốc Trị, La Văn Cầu, Nhân Hưng(Nội Hưng), Nhân Đào(Nhân Lý, Đào Thôn),Đồng Khê, La Xuyên)
  • An Bình (An Đông, An Đoài, Đa Đinh và Đào Xá)
  • An Lâm (Bạch Đa, An Lương, Nghĩa Khê, Lang Khê, Hoàng Giáp, Nghĩa Dương, Đông Lư và Nghĩa Lư)
  • An Sơn (Quan Sơn, Cõi, Hưng Sơn, An Giới và Nhuế Sơn)
  • Cộng Hòa (An Điền, Cổ Pháp, Chi Điền và Đoan Thượng)
  • Đồng Lạc (Miễu Lãng, Hảo Thôn, Quan Đình, Đông Duệ, Tháp Phan, Trâm Kiều, Nham Cáp, Trúc Khê, Cá La và Nhân Lễ)
  • Hiệp Cát (Kinh Dương, Kim Độ, Đại Lã, Cát Khê và Lấu Khê)
  • Hồng Phong (Vạn Tải, Phù Liễn, Nam Khê và Đoàn Kết)
  • Hợp Tiến (Đầu, Bến, Tè, La Đôi và Cao Đôi)
  • Minh Tân (Mỹ Xá, Mạc Xá, Hùng Thắng, Uông Thượng và Uông Hạ)
  • Nam Chính (Kim Bịch(Bịch Đông và Bịch Tây), An Thường, Hoàng Xá và Trại Thượng)
  • Nam Hồng (Thượng Đáp, Đồn Bối và Đụn)
  • Nam Hưng (Trần Xá, Ngô Đồng và Linh Xá)
  • Nam Tân (Đột Lĩnh, Trung Hà, Long Động và Quảng Tân)
  • Nam Trung (Mạn Đê, Thụy Trà và Thượng Dương)
  • Phú Điền (Phú Xuyên, Lâm Xuyên, Kim Bảng, Lâm Xá, Kim Khê, Lý Văn và Phong Trạch)
  • Quốc Tuấn (An Xá, Đông Thôn, Trực Trì và Lương Dán)
  • Thái Tân (An Dật, Bình Giang, Chu Đậu và Mạc Cầu)
  • Thanh Quang (Tống Xá, Linh Khê, Tông Phố và Lê Hà)

Các xã nay thuộc thành phố Hải Dương[2]:

  • Ái Quốc
  • An Châu (chùa thượng, đồng, tiền, trác châu)
  • Nam Đồng
  • Thượng Đạt

Tính chất đất đai cũng như địa hình của huyện mang đặc tính địa hình của đất phù sa sông Thái Bình. Độ cao so với mực nước biển trung bình là 0,60 m.

Khí hậu ở Nam Sách mang rõ nét tính chất khí hậu nhiệt đới gió mùa, hội tụ đầy đủ điều kiện để phát triển một nền nông nghiệp toàn diện.

Đất đai[sửa | sửa mã nguồn]

Đất ở Nam Sách được hình thành do sự bồi lắng phù sa của sông Thái Bình, sông Kinh Thày, sông Lai Vu... Đất đai màu mỡ phù hợp với sự sinh trưởng phát triển của các cây nông nghiệp, đặc biệt là các cây vụ đông như hành, tỏi, các cây vụ đông...

Thủy văn[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Nam Sách về cơ bản cả bốn phía đều có sông bao bọc, gồm các sông Thái Bình, sông Kinh Thày, sông Lai Vu. Do vậy nguồn nước khá dồi dào, phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt dân cư. Tuy nhiên, đây cũng là một khó khăn cho huyện do giao thông không được thuận lợi và nguy cơ ngập lụt về mùa mưa.

Nông nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

  • Khuyến khích phát triển kinh tế hộ và kinh tế trang trại, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ sinh học, đưa giống cây trồng, vật nuôi mới vào sản xuất. Mở rộng diện tích mặt nước nuôi trồng thuỷ sản, với những con có giá trị kinh tế cao như tôm, cá rô phi đơn tính, cá chim trắng. Giai đoạn 2006 - 2010, phấn đấu đưa tốc độ phát triển của ngành nông nghiệp đạt 7,6 - 7,8% /năm; tổng thu trên 1 ha diện tích đất nông nghiệp vào năm 2010 đạt 53 triệu đồng/ha.
  • Diện tích trên 800 ha nuôi trồng thuỷ sản, 1.038,5 ha sông ngòi tự nhiên và 500 ha đất bãi trũng cấy lúa được chuyển đổi sang đào ao lập vườn phát triển nuôi trồng thuỷ sản.

Công nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Trước kia Nam Sách có làng nghề gốm cực kỳ nổi tiếng là gốm Chu Đậu, từ năm 1995 bắt đầu phục hồi làng nghề gốm này. Huyện đã có khu công nghiệp Nam Sách được Chính phủ phê duyệt trên 63 ha, cụm công nghiệp An Đồng đã được tỉnh phê duyệt trên 35 ha. Khu Công nghiệp Cộng Hoà. Ngoài ra một số doanh nghiệp đã đầu tư vào thị trấn Nam Sách, xã Minh Tân; khả năng dành đất cho công nghiệp ở dọc đường 183, đường 17 của huyện còn lớn. Được sự quan tâm của chính quyền địa phương, nhiều doanh nghiệp đã phát triển và trở thành các doanh nghiệp lớn trong nhiều lĩnh vực trọng yếu của đất nước như một số Công ty cổ phần được xây dựng, góp phần phát triển kinh tế địa phương ổn định quốc phòng và an ninh, giúp cho hàng ngàn thanh niên có việc làm...

Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống giáo dục huyện Nam Sách gồm các trường Phổ thông trung học từ lớp 10->12. Ở mỗi xã đều có các trường phổ thông cơ sở từ lớp 6->9 và các trường tiểu học từ lớp 5 trở xuống. Có 3 trường phổ thông trung học chính quy là: Phổ thông trung học Nam Sách,Phổ thông trung học Mạc Đĩnh Chi và Phổ thông trung học Nam Sách II

Hạ tầng[sửa | sửa mã nguồn]

Điện[sửa | sửa mã nguồn]

Nước[sửa | sửa mã nguồn]

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Cầu Bình bắc qua sông Kinh Thày nối liền Nam Sách với Chí Linh

Nam Sách nằm ở trung tâm của tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, có hệ thống giao thông tổng thể không phải là không thuận lợi, mặc dù có sông bao bọc gần như bốn phía: đường 37 nối Hà Nội, Hải Phòng với Quảng Ninh (qua cầu Bình), có đường sông dài gần 50 km. Đây là một huyện có đầy đủ các điều kiện về địa lý, giao thông, cơ sở hạ tầng để phục vụ cho việc phát triển các khu công nghiệp, kinh tế trang trại, mặt khác theo chủ trương phát triển tổng thể của Tỉnh đến năm 2015 thì việc xây dựng thêm Cầu nối liền Thành phố Hải Dương (chạy thẳng từ Thành phố Hải Dương xuyên qua đường vành đai các Thôn Trúc Khê, Nham Cáp, Nhân Lễ và La Xuyên nối thẳng với đường quốc lộ 37 để hình thành một tuyến lộ Hải Dương - Quảng Ninh). Đây chính là tiền đề để biến Nam Sách thành một trung tâm khu vực, điểm liên kết với các Tỉnh như Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh. Nhờ điều kiện thuận lợi về cơ sở hạ tầng, giao thông mà Nam Sách đang dần trở thành một huyện có lợi thế thu hút vốn đầu tư lớn nhất so với các huyện trong toàn Tỉnh.

Viễn thông[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống thông tin liên lạc phát triển. Đây là môi trường thuận lợi quyết định, có tính chất đột phá để mời gọi đầu tư phát triển công nghệ.

Di tích lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Chùa Trăm Gian ở làng An Đông, An Bình, Nam Sách,Hải Dương
Cổng làng gốm cổ Chu Đậu

Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Toàn huyện có nhiều di tích lịch sử đền, chùa, miếu, trong đó có 12 di tích được Nhà nước xếp hạng, mặt khác Nam Sách là một miền quê trù phú về phát triển cây vụ đông xuân, phát triển các làng nghề, phải kể đến 2 làng nghề là sấy rau quả ở Mạn Thạch Đê (xã Nam Trung) và làm hương (xã Quốc Tuấn). Đó là những tiềm năng để huyện có thể phát triển du lịch, văn hoá, thu hút khách tham quan, tìm hiểu lịch sử văn hoá dân tộc.

Khu di tích lịch sử Chùa Trăm Gian mới được nhà nước cấp kinh phí tu bổ tôn tạo với mức kinh phí lên tới 13 tỷ đồng, vào năm 2009 toàn bộ khu di tích đã được sửa xong toàn bộ. Hiện khu di tích có đủ toàn bộ 100 gian như lúc đầu mới xây dựng.

Dân số[sửa | sửa mã nguồn]

+ Tính đến tháng 3/2008, dân số toàn huyện có 118.040 người, mật độ trung bình 1.082,75/km². + Công dân thứ 90 triệu là người Nam Sách, Hải Dương. Nguyễn Thị Thùy Dương sinh lúc 2h45 phút ngày 1 tháng 11 năm 2013, nặng 3,2 kg.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]



Việt Nam Các đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc tỉnh Hải Dương - Việt Nam
Thành phố (1): Thành phố Hải Dương
Thị xã (1): Chí Linh
Huyện (10): Bình Giang | Cẩm Giàng | Gia Lộc | Kim Thành | Kinh Môn | Nam Sách | Ninh Giang | Thanh Hà | Thanh Miện | Tứ Kỳ