Tham nhũng tại Việt Nam
Tham nhũng tại Việt Nam là một vấn đề nhức nhối trong xã hội. Theo định nghĩa thì "tham nhũng" hay "tham ô" là hành vi "của người lạm dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc cố ý làm trái pháp luật để phục vụ cho lợi ích cá nhân". Trích tờ Vietnam Investment Review số 699 ngày 7/3/2005 viết thì tham nhũng tại Việt Nam đã gây “[sự]thiệt hại cho nguồn ngân sách chính phủ... ước lượng 30% của đầu tư hạ tầng”.
Về mặt chính quyền thì Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã phát biểu: “Tham nhũng ở nước ta là do cả cơ chế lẫn con người”.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nói: "Hiện tượng hư hỏng, tham nhũng, tiêu cực đúng là lắm lúc nghĩ hết sức sốt ruột, nhìn vào đâu cũng thấy, sờ vào đâu cũng có..."[1]
Mục lục |
Bối cảnh [sửa]
Trong cuộc điều tra năm 2005, Ban Nội chính Trung ương công bố danh sách liệt kê 10 cơ quan tham nhũng phổ biến nhất Việt Nam. Trong đó ba cơ quan dẫn đầu là:
Ngoài ra trong số 10 cơ quan được "bầu chọn" có nhiều tham nhũng là cơ quan tài chính, thuế; cơ quan quản lý và các đơn vị trong ngành xây dựng; cơ quan cấp phép xây dựng; y tế; cơ quan kế hoạch đầu tư; cơ quan quản lý và các đơn vị trong ngành giao thông; cảnh sát kinh tế.
Các ý kiến phát biểu tại phiên thảo luận về tham nhũng trong Hội nghị nhóm tư vấn các nhà tài trợ giữa kỳ (CG) ngày 9/6/2006 đều nhận định: "Tham nhũng ở Việt Nam đến mức báo động".[4]
Khi nhắc đến tham nhũng trong khi tiếp xúc cử tri Thành phố Hồ Chí Minh tháng 5-2011, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã nói:"Trước đây chỉ một con sâu làm rầu nồi canh, nay thì nhiều con sâu lắm. Nghe mà thấy xấu hổ, không nhẽ cứ để hoài như vậy. Mai kia người ta nói một bầy sâu, tất cả là sâu hết thì đâu có được. Một con sâu đã nguy hiểm rồi, một bầy sâu là 'chết' cái đất nước này." [5][6]
Nhận xét của quốc tế [sửa]
| Chỉ số tham nhũng của Việt Nam | ||
|---|---|---|
| Năm | Chỉ số, điểm 1-10 (<5 điểm là có mức tham nhũng cao) sau năm 2011 là 0-100 điểm (<50 là tham nhũng cao) |
Hạng |
| 2001 | 2.6 | 75/91[7] |
| 2002 | 2.4 | 85/102[8] |
| 2003 | 2.4 | 100/133[9] |
| 2004 | 2.6 | 102/145[10] |
| 2005 | 2.6 | 107/158[11] |
| 2006 | 2.6 | 111/163[12] |
| 2007 | 2.6 | 123/179[13] |
| 2008 | 2.7 | 121/180[14] |
| 2009 | 2.7 | 120/180[15] |
| 2010 | 2.7 | 116/178[16] |
| 2011 | 2.9 | 112/182[17] |
| 2012 | 31 | 123/176[18] |
Theo cách xếp hạng Nhận thức về Tham nhũng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (tức Transparency International), công bố năm 2010 thì Việt Nam được 2.7 trên 10 điểm (những nước có điểm số dưới 5 bị coi là có tình trạng tham nhũng cao).
Sang năm 2011 số điểm và vị trí xếp hạng của Việt Nam cho thấy tham nhũng vẫn là mối lo ngại chính đối với quốc gia này. So sánh hai năm 2010-2011 thì không có thay đổi đáng kể nào trong cuộc chiến chống tham nhũng của chính phủ.[19]
Chỉ số của CPI sau năm 2011 thì dùng 0 đến 100 điểm. Số điểm thấp là nhiều tham nhũng. Con số cao là minh bạch, trong sạch.[20] Theo cuộc khảo xét năm 2012 thì điểm số của Việt Nam tăng nhẹ từ 2,9 (thang 10) lên 31 (thang 100), nhưng vẫn bị tụt 11 bậc, không những so với các quốc gia tiên tiến mà cả với các nước lân bang trong khu vực.[21]
Biện pháp chống tham nhũng [sửa]
Hệ thống phòng chống tham nhũng ở Việt Nam khá đồng bộ và phức tạp. Đứng đầu là Ban chỉ đạo Phòng chống tham nhũng Trung ương thuộc Đảng Cộng sản Việt Nam. Bên Chính phủ có Thanh tra Chính phủ do Tổng Thanh Tra chính phủ đứng đầu. Hầu như tất cả các Bộ ngành, UBND đều có cơ quan phòng chống tham nhũng. Ông Vũ Tiến Chiến, Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo Phòng chống tham nhũng Trung ương nói: "tình hình tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp, hiệu quả của công tác phòng, chống vẫn chưa đạt được kết quả mong đợi."[22]
Góp ý dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, ĐBQH Nguyễn Đăng Trừng ví rằng: “Chống tham nhũng ở nước ta giống như dòng văn học cuối thế kỷ 19 - hiện thực phê phán - thấy hiện trạng nhưng không có giải pháp tháo gỡ." [23] Phát biểu trong phiên thảo luận dự thảo văn kiện trên, ĐB Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) nói "Chống tham nhũng phải như quét cầu thang, quét từ trên quét xuống chứ không phải quét từ dưới quét lên".
Ngày 23 tháng 12, Quốc hội thông qua "Luật Phòng chống tham nhũng" trước kia do Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng của Thủ tướng điều hành thì nay sẽ giao cho Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam nắm giữ vì Ban Chỉ đạo đã không thi hành được đặc nhiệm.[24]
Số liệu và công luận [sửa]
Ủy ban Tư pháp của Quốc hội nhấn mạnh thực tế, trong tổng số bị can bị khởi tố về hành vi tham nhũng, cán bộ cấp xã, phường chiếm tỷ lệ 30,9% còn cấp Trung ương chỉ chiếm rất ít (0,3%).[25]
Theo báo cáo của Chính phủ, năm 2010 chỉ có 20 cán bộ nộp lại quà tặng. Trong khi con số của năm 2009 nhiều gấp 10 lần. Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền nói: “Có lần họ đã mang tới chỗ tôi cả trăm ngàn USD”[26]
Theo thông tấn xã Reuters, tham nhũng là một yếu tố làm giảm hiệu năng hoạt động của chính quyền Việt Nam, bên cạnh các vấn đề như thiếu giải trình, thiếu minh bạch, và guồng máy hành chánh quan liêu cồng kềnh. Hiện nay, tiến trình cải tổ kinh tế Việt Nam cũng như chính sách cải tạo các doanh nghiệp nhà nước kém hiệu năng, có nguy cơ bị các nhóm bảo thủ và đặc quyền đặc lợi phá hoại nhất là khi chính quyền đặt trọng tâm nhiều hơn đến khía cạnh an ninh. Mặt khác, theo một số nhà phân tích chính trị, trong thời gian từ nay đến Đại hội Đảng Cộng sản vào đầu năm 2011, các cuộc đấu đá nội bộ có thể làm cho tiến trình cải tổ bị tê liệt phần nào.[27]
Các đại biểu Quốc hội Nguyễn Tấn Trịnh (Quảng Nam), ĐB Nguyễn Thanh Tân (Hà Tĩnh) lo lắng khi người dân sụt giảm niềm tin "cứ thấy cán bộ chạy xe hơi là dân bảo ông này tham nhũng. Họ đồn đại đồng chí này có bao nhiêu tiền, đồng chí kia có con thăng tiến quá nhanh, người nhà đồng chí nọ nắm các ngành kinh tế chủ đạo".[28]
Tại Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu: “công tác phòng, chống tham nhũng chưa đạt được yêu cầu ‘ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng’. Tình trạng tham nhũng, lãng phí nghiêm trọng với những biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp hơn, gây bức xúc trong xã hội và là thách thức lớn đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước.”[29]
Một số vụ tham nhũng nổi tiếng gần đây theo báo chí [sửa]
- Vụ EPCO - Minh Phụng
- Vụ PMU18
- Vụ tham nhũng PCI
- Vụ tham nhũng Đề án 112
- Vụ Nexus Technologies công ty Mỹ hối lộ quan chức Việt Nam [30]
- Vụ Công ty của Úc Securency hối lộ in tiền Polome ở Việt Nam[31]
- Vụ chia chác đất công ở An Hải, Hải Phòng [32][33]
- Vụ Vinashin
- Vụ Vinalines, nhân vật chính là cục trưởng cục hàng hải Dương Chí Dũng
Xem thêm [sửa]
- Tham nhũng
- Tài chính
- Chống tham nhũng ở Singapore
- Cơ quan Chống Tham nhũng của Chính phủ Mỹ
- Tiền dưỡng liêm
- Kinh tế Việt Nam
- Kinh tế thị trường
- Thanh tra Chính phủ (Việt Nam)
- VINASHIN
- Vinalines
|
||||||||||||||||||||||||||
Chú thích [sửa]
- ^ http://vneconomy.vn/20120629030348661P0C9920/tong-bi-thu-het-suc-sot-ruot-truoc-tham-nhung-hu-hong.htm
- ^ http://108x.org/thi-truong-bat-dong-san/xu-huong-nhan-dinh/374-ly-giai-tham-nhung-trong-dat-dai-tai-vn
- ^ http://dantri.com.vn/c20/s20-90860/10-co-quan-tham-nhung-pho-bien-nhat.htm
- ^ http://dantri.com.vn/c20/s20-122537/tham-nhung-o-viet-nam-den-muc-bao-dong.htm
- ^ Nghe mà thấy xấu hổ, không nhẽ cứ để hoài như vậy
- ^ 'Một con sâu đã nguy hiểm huống gì một bầy'
- ^ [1] đồng hạng với Zambia
- ^ [2] đồng hạng với Ukraina và Gruzia
- ^ [3] đồng hạng với Guatemala, Kazakhstan, Moldova Uzbekistan và Venezuela
- ^ [4] đồng hạng với Eritrea, Papua New Guinea, Philippines, và Uganda
- ^ [5] đồng hạng với Belarus, Eritrea, Honduras, Kazakhstan, Nicaragua, Palestine, Ukraina, Zambia, và Zimbabwe
- ^ [6] đồng hạng với Albania, Guatemala, Kazakhstan, Lào, Nicaragua, Paraguay, Timor-Leste, Yemen, và Zambia
- ^ [7] đồng hạng với Comoros, Guyana, Mauritania, Nicaragua, Niger, Timor-Leste, và Zambia
- ^ [8] đồng hạng với Nepal, Nigeria, Sao Tome và Principe và Togo
- ^ [9] đồng hạng với Armenia, Bolivia, Ethiopia, Kazakhstan, và Mông Cổ
- ^ [10] đồng hạng với Ethiopia, Guyana, Mali, Mông Cổ, Mozambique và Tanzania
- ^ [11] đồng hạng với Ai Cập, Algérie, Kosovo, Moldova, và Senegal
- ^ [12] đồng hạng với Belarus, Mauritanie, Mozambique, và Sierra Leone, Moldova[
- ^ http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20111201-transparency-international-viet-nam-khong-co-tien-bo-dang-ke-chong-tham-nhung
- ^ Kết quả CPI 2012
- ^ Việt Nam bị mất hơn 10 hạng...
- ^ Sài Gòn Giải phóng
- ^ "Chống tham nhũng ở Việt Nam..."
- ^ "Đảng chỉ đạo chống tham nhũng..." theo BBC
- ^ http://www.laodong.com.vn/Tin-Tuc/Tong-Thanh-tra-CP-Viet-Nam-nhieu-tham-nhung-vat/17900
- ^ [13]
- ^ [14]
- ^ "Chạy chức chạy quyền..."
- ^ http://baodientu.chinhphu.vn/Uploaded_VGP/thukybientap/20120507/Phat%20bieu%20khai%20mac%20cua%20Tong%20bi%20thu.htm
- ^ http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/07/090701_nexus_admission.shtml
- ^ http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/05/090523_securency_allegations.shtml
- ^ http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/02/090303_corruption_trial_tc2.shtml
- ^ http://dantri.com.vn/xa-hoi/hai-pho-chu-tich-tp-hai-phong-cung-lien-quan-178058.htm