Tham nhũng tại Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Tham nhũng ở Việt Nam)
Bước tới: menu, tìm kiếm

Tham nhũng tại Việt Nam là một vấn đề nhức nhối trong xã hội. Theo định nghĩa thì "tham nhũng" hay "tham ô" là hành vi "của người lạm dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc cố ý làm trái pháp luật để phục vụ cho lợi ích cá nhân". Trích tờ Vietnam Investment Review số 699 ngày 7/3/2005 viết thì tham nhũng tại Việt Nam đã gây "[sự]thiệt hại cho nguồn ngân sách chính phủ... ước lượng 30% của đầu tư hạ tầng".

Về mặt chính quyền thì Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã phát biểu: "Tham nhũng ở nước ta là do cả cơ chế lẫn con người".

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nói: "Hiện tượng hư hỏng, tham nhũng, tiêu cực đúng là lắm lúc nghĩ hết sức sốt ruột, nhìn vào đâu cũng thấy, sờ vào đâu cũng có..."[1]

Bối cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Đội cảnh sát giao thông, một trong ba cơ quan ở mức tham nhũng cao nhất theo báo cáo của chính phủ Việt Nam

Trong cuộc điều tra năm 2005, Ban Nội chính Trung ương công bố danh sách liệt kê 10 cơ quan tham nhũng phổ biến nhất Việt Nam. Trong đó ba cơ quan dẫn đầu là:

  1. Địa chính nhà đất,[2]
  2. Hải quan/quản lý xuất nhập khẩu và
  3. Cảnh sát giao thông.[3]

Ngoài ra trong số 10 cơ quan được "bầu chọn" có nhiều tham nhũng là cơ quan tài chính, thuế; cơ quan quản lý và các đơn vị trong ngành xây dựng; cơ quan cấp phép xây dựng; y tế; cơ quan kế hoạch đầu tư; cơ quan quản lý và các đơn vị trong ngành giao thông; cảnh sát kinh tế.

Các ý kiến phát biểu tại phiên thảo luận về tham nhũng trong Hội nghị nhóm tư vấn các nhà tài trợ giữa kỳ (CG) ngày 9/6/2006 đều nhận định: "Tham nhũng ở Việt Nam đến mức báo động".[4]

Khi nhắc đến tham nhũng trong khi tiếp xúc cử tri Thành phố Hồ Chí Minh tháng 5-2011, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã nói:"Trước đây chỉ một con sâu làm rầu nồi canh, nay thì nhiều con sâu lắm. Nghe mà thấy xấu hổ, không nhẽ cứ để hoài như vậy. Mai kia người ta nói một bầy sâu, tất cả là sâu hết thì đâu có được. Một con sâu đã nguy hiểm rồi, một bầy sâu là 'chết' cái đất nước này." [5][6]

Nhận xét của quốc tế[sửa | sửa mã nguồn]

Chỉ số tham nhũng của Việt Nam
Năm Chỉ số, điểm 1-10 (<5 điểm là có mức tham nhũng cao)
sau năm 2011 là 0-100 điểm (<50 là tham nhũng cao)
Hạng
2001 2.6 75/91[7]
2002 2.4 85/102[8]
2003 2.4 100/133[9]
2004 2.6 102/145[10]
2005 2.6 107/158[11]
2006 2.6 111/163[12]
2007 2.6 123/179[13]
2008 2.7 121/180[14]
2009 2.7 120/180[15]
2010 2.7 116/178[16]
2011 2.9 112/182[17]
2012 31 123/176[18]
2013 31 116/176[19]

Theo cách xếp hạng Nhận thức về Tham nhũng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (tức Transparency International), công bố năm 2010 thì Việt Nam được 2.7 trên 10 điểm (những nước có điểm số dưới 5 bị coi là có tình trạng tham nhũng cao).

Sang năm 2011 số điểm và vị trí xếp hạng của Việt Nam cho thấy tham nhũng vẫn là mối lo ngại chính đối với quốc gia này. So sánh hai năm 2010-2011 thì không có thay đổi đáng kể nào trong cuộc chiến chống tham nhũng của chính phủ.[20]

Chỉ số của CPI sau năm 2011 thì dùng 0 đến 100 điểm. Số điểm thấp là nhiều tham nhũng. Con số cao là minh bạch, trong sạch.[21] Theo cuộc khảo xét năm 2012 thì điểm số của Việt Nam tăng nhẹ từ 2,9 (thang 10) lên 31 (thang 100), nhưng vẫn bị tụt 11 bậc, không những so với các quốc gia tiên tiến mà cả với các nước lân bang trong khu vực.[22]

Cuộc khảo sát 95 quốc gia trên thế giới của Tổ chức Minh bạch Quốc tế về nạn tham nhũng năm 2013 cho biết 30% dân Việt Nam đã phải đút lót nhân viên công quyền.[23] 55% số người được hỏi cho rằng tham nhũng tăng lên. 38% số người tin rằng các nỗ lực của Chính phủ Việt Nam nhằm chống tham nhũng là không có hiệu quả.[24]

Biện pháp chống tham nhũng[sửa | sửa mã nguồn]

Hệ thống phòng chống tham nhũng ở Việt Nam khá đồng bộ và phức tạp. Đứng đầu là Ban chỉ đạo Phòng chống tham nhũng Trung ương thuộc Đảng Cộng sản Việt Nam. Bên Chính phủ có Thanh tra Chính phủ do Tổng Thanh Tra chính phủ đứng đầu. Hầu như tất cả các Bộ ngành, UBND đều có cơ quan phòng chống tham nhũng. Ông Vũ Tiến Chiến, Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo Phòng chống tham nhũng Trung ương nói: "tình hình tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp, hiệu quả của công tác phòng, chống vẫn chưa đạt được kết quả mong đợi."[25]

Góp ý dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, ĐBQH Nguyễn Đăng Trừng ví rằng: "Chống tham nhũng ở nước ta giống như dòng văn học cuối thế kỷ 19 - hiện thực phê phán - thấy hiện trạng nhưng không có giải pháp tháo gỡ." [26] Phát biểu trong phiên thảo luận dự thảo văn kiện trên, ĐB Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng) nói "Chống tham nhũng phải như quét cầu thang, quét từ trên quét xuống chứ không phải quét từ dưới quét lên".

Ngày 23 tháng 12, Quốc hội thông qua "Luật Phòng chống tham nhũng" trước kia do Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng của Thủ tướng điều hành thì nay sẽ giao cho Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam nắm giữ vì Ban Chỉ đạo đã không thi hành được đặc nhiệm.[27]

Số liệu và công luận[sửa | sửa mã nguồn]

Ủy ban Tư pháp của Quốc hội nhấn mạnh thực tế, trong tổng số bị can bị khởi tố về hành vi tham nhũng, cán bộ cấp xã, phường chiếm tỷ lệ 30,9% còn cấp Trung ương chỉ chiếm rất ít (0,3%).[28]

Theo báo cáo của Chính phủ, năm 2010 chỉ có 20 cán bộ nộp lại quà tặng. Trong khi con số của năm 2009 nhiều gấp 10 lần. Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền nói: "Có lần họ đã mang tới chỗ tôi cả trăm ngàn USD"[29]

Theo thông tấn xã Reuters, tham nhũng là một yếu tố làm giảm hiệu năng hoạt động của chính quyền Việt Nam, bên cạnh các vấn đề như thiếu giải trình, thiếu minh bạch, và guồng máy hành chánh quan liêu cồng kềnh. Hiện nay, tiến trình cải tổ kinh tế Việt Nam cũng như chính sách cải tạo các doanh nghiệp nhà nước kém hiệu năng, có nguy cơ bị các nhóm bảo thủ và đặc quyền đặc lợi phá hoại nhất là khi chính quyền đặt trọng tâm nhiều hơn đến khía cạnh an ninh. Mặt khác, theo một số nhà phân tích chính trị, trong thời gian từ nay đến Đại hội Đảng Cộng sản vào đầu năm 2011, các cuộc đấu đá nội bộ có thể làm cho tiến trình cải tổ bị tê liệt phần nào.[30]

Các đại biểu Quốc hội Nguyễn Tấn Trịnh (Quảng Nam), ĐB Nguyễn Thanh Tân (Hà Tĩnh) lo lắng khi người dân sụt giảm niềm tin "cứ thấy cán bộ chạy xe hơi là dân bảo ông này tham nhũng. Họ đồn đại đồng chí này có bao nhiêu tiền, đồng chí kia có con thăng tiến quá nhanh, người nhà đồng chí nọ nắm các ngành kinh tế chủ đạo".[31]

Tại Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XI, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu: "công tác phòng, chống tham nhũng chưa đạt được yêu cầu ‘ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng’. Tình trạng tham nhũng, lãng phí nghiêm trọng với những biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp hơn, gây bức xúc trong xã hội và là thách thức lớn đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước."[32]

Một số vụ tham nhũng nổi tiếng gần đây theo báo chí[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]


Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ http://vneconomy.vn/20120629030348661P0C9920/tong-bi-thu-het-suc-sot-ruot-truoc-tham-nhung-hu-hong.htm
  2. ^ http://108x.org/thi-truong-bat-dong-san/xu-huong-nhan-dinh/374-ly-giai-tham-nhung-trong-dat-dai-tai-vn
  3. ^ http://dantri.com.vn/c20/s20-90860/10-co-quan-tham-nhung-pho-bien-nhat.htm
  4. ^ http://dantri.com.vn/c20/s20-122537/tham-nhung-o-viet-nam-den-muc-bao-dong.htm
  5. ^ Nghe mà thấy xấu hổ, không nhẽ cứ để hoài như vậy
  6. ^ 'Một con sâu đã nguy hiểm huống gì một bầy'
  7. ^ [1] đồng hạng với Zambia
  8. ^ [2] đồng hạng với UkrainaGruzia
  9. ^ [3] đồng hạng với Guatemala, Kazakhstan, Moldova UzbekistanVenezuela
  10. ^ [4] đồng hạng với Eritrea, Papua New Guinea, Philippines, và Uganda
  11. ^ [5] đồng hạng với Belarus, Eritrea, Honduras, Kazakhstan, Nicaragua, Palestine, Ukraina, Zambia, và Zimbabwe
  12. ^ [6] đồng hạng với Albania, Guatemala, Kazakhstan, Lào, Nicaragua, Paraguay, Timor-Leste, Yemen, và Zambia
  13. ^ [7] đồng hạng với Comoros, Guyana, Mauritania, Nicaragua, Niger, Timor-Leste, và Zambia
  14. ^ [8] đồng hạng với Nepal, Nigeria, Sao Tome và PrincipeTogo
  15. ^ [9] đồng hạng với Armenia, Bolivia, Ethiopia, Kazakhstan, và Mông Cổ
  16. ^ [10] đồng hạng với Ethiopia, Guyana, Mali, Mông Cổ, MozambiqueTanzania
  17. ^ [11] đồng hạng với Ai Cập, Algérie, Kosovo, Moldova, và Senegal
  18. ^ [12] đồng hạng với Belarus, Mauritanie, Mozambique, và Sierra Leone, Moldova[
  19. ^ [13] đồng hạng với AlbaniaNepal[
  20. ^ http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20111201-transparency-international-viet-nam-khong-co-tien-bo-dang-ke-chong-tham-nhung
  21. ^ Kết quả CPI 2012
  22. ^ Việt Nam bị mất hơn 10 hạng...
  23. ^ Corruption getting worse, says poll, BBC News
  24. ^ Phong vũ biểu tham nhũng toàn cầu 2013 - Quan điểm và trải nghiệm của người dân Việt Nam (báo cáo tóm tắt), Tổ chức Minh bạch Quốc tế
  25. ^ Sài Gòn Giải phóng
  26. ^ "Chống tham nhũng ở Việt Nam..."
  27. ^ "Đảng chỉ đạo chống tham nhũng..." theo BBC
  28. ^ http://www.laodong.com.vn/Tin-Tuc/Tong-Thanh-tra-CP-Viet-Nam-nhieu-tham-nhung-vat/17900
  29. ^ [14]
  30. ^ [15]
  31. ^ "Chạy chức chạy quyền..."
  32. ^ http://baodientu.chinhphu.vn/Uploaded_VGP/thukybientap/20120507/Phat%20bieu%20khai%20mac%20cua%20Tong%20bi%20thu.htm
  33. ^ http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/07/090701_nexus_admission.shtml
  34. ^ http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/05/090523_securency_allegations.shtml
  35. ^ http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/02/090303_corruption_trial_tc2.shtml
  36. ^ http://dantri.com.vn/xa-hoi/hai-pho-chu-tich-tp-hai-phong-cung-lien-quan-178058.htm

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]