Trung tâm Thúy Nga

Bài viết này nói về Trung tâm Thúy Nga. Đối với một nghệ sĩ hài nổi tiếng trùng tên, xem Thúy Nga. Đối với cách dùng khác, xem Trung tâm Thúy Nga (định hướng).

Thúy Nga Productions, Ltd.
Loại hình	Tư nhân
Ngành nghề	Âm nhạc Các loại hình truyền thông
Thành lập	1963, Sài Gòn, Việt Nam Cộng hòa Tái thành lập: 1983, Paris, Pháp
Nhà sáng lập	Tô Văn Lai
Trụ sở chính	Westminster, California Trung tâm phân phối: Paris, France Toronto, Ontario Bankstown, NSW Footscray, Victoria (địa phương)
Khu vực hoạt động	Người Việt hải ngoại
Thành viên chủ chốt	Ban Giám đốc: Tô Văn Lai Chủ tịch/CEO: Marie Tô Ngọc Thủy
Sản phẩm	Paris By Night Phim ảnh CD Thúy Nga Radio Tạp chí Văn Nghệ Truyện đọc Miratunes.com Sản phẩm âm nhạc đặc biệt Phân phối toàn cầu
Khẩu hiệu	The ultimate quality source in Vietnamese music production.
Website	thuynga.com thuynga.fr [1]

Biểu trưng của Trung tâm Thuý Nga trước Paris By Night 101 (năm 2011)

Thúy Nga Paris còn được biết đến dưới cái tên chính thức là Thúy Nga Productions hoặc Trung tâm Thúy Nga là nhà tổ chức biểu diễn và sản xuất các sản phẩm băng đĩa ca múa nhạc lớn nhất của người Việt hải ngoại, trong đó có Asia Music Corp. & Asia Entertainment Inc., Vân Sơn Entertainment, Blue Ocean Music, Rainbow Entertainment, và Tinh Productions.

Sản phẩm nổi tiếng nhất của Trung tâm là các chương trình ca vũ nhạc kịch tổng hợp Paris By Night và các live show.

Lịch sử hình thành và phát triển

Thời kỳ trong nước

Nguyên thủy Trung tâm Thúy Nga được thành lập tại Sài Gòn năm 1963 sản xuất băng nhạc. Cửa hiệu của Thúy Nga nằm trong Thương xá Tam Đa (Crystal Palace) trên đường Lê Thánh Tôn. Những tên tuổi do Thúy Nga phát hành khi còn trong nước là Khánh Ly, Thái Thanh, Thanh Tuyền... Ngoài tân nhạc Thúy Nga còn cho ra băng cải lương. Chủ nhân là ông Tô Văn Lai.

Ra hải ngoại

Năm 1975 khi Sài Gòn thất thủ thì Trung tâm Thúy Nga ngưng hoạt động. Gia đình Tô Văn Lai vượt biên và được sang Pháp tỵ nạn vào cuối năm 1976. Lúc đầu ông Lai đi bơm xăng,vợ ông-bà Nga mở một cửa hàng băng đĩa nhỏ trong ngõ hẹp ở Paris và sinh nhai bằng việc in sang các băng đĩa cũ một cách thủ công để đem đi bán, rồi từ từ tự sản xuất các chương trình ca nhạc. Lúc đó các chương trình Paris By Night được sản xuất và phát hành tại Paris, nội dung là những tuồng cải lương, sau đó mới dần phát triển thành những chương trình ca nhạc kịch múa tổng hợp như được biết sau này.

Sản phẩm thành công nhất của Thúy Nga là loạt chương trình ca nhạc Paris by Night. Paris được ghi nhận trong tên của chương trình vì chính đó là nơi khởi lập đưa Thúy Nga lên con đường thành công rực rỡ. Paris by Night là một chương trình theo thể loại "đại nhạc hội" bao gồm hầu hết các thể loại tân nhạc, nhạc vàng, cổ nhạc, múa, sau bổ túc thêm hài kịch, phóng sự, nhạc chủ đề... Hai MC nổi tiếng và đã gắn bó lâu năm với chương trình là Nguyễn Ngọc Ngạn và Nguyễn Cao Kỳ Duyên. Nguyễn Ngọc Ngạn là một trong những nhà văn nổi tiếng với nhiều cuốn sách bán chạy, còn Nguyễn Cao Kỳ Duyên được biết đến trước hết là con gái của cựu Thủ tướng và Phó tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Cao Kỳ.

Thúy Nga Paris sang thế kỷ 21, không như tên gọi nguyên thủy, nay đặt trụ sở chính ở Westminster, California (Hoa Kỳ). Trung tâm này còn có chi nhánh hoạt động ở Paris, (Pháp); Toronto, Ontario (Canada); Bankstown, Sydney, Australia. Chi nhánh Australia sau đóng cửa, ủy nhiệm cho một công ty sở tại có trụ sở ở Reservoir, Victoria làm đại diện và nhà phân phối.

Các sản phẩm

Thúy Nga CDs

Thúy Nga CDs là một nhánh của Thúy Nga Paris. Đến nay, đã thực hiện và phân phối hơn 400 đầu đĩa. Các đĩa do công ty sản xuất thường bắt đầu với mã "TNCD001". Nếu đĩa do các công ty khác (thứ hai, thứ ba) sản xuất, sẽ bắt đầu bằng mã "TNCD(party-code)00(number)".

Một số là các đĩa đánh số chương trình như "Thúy Nga Paris 93", còn các đĩa theo chủ đề như "Thúy Nga Top Hit" thì có tên riêng. Có thể kể ra một số sản phẩm do các bên thứ hai sản xuất và Thúy Nga phát hành là:

• Loan Châu Music [2]
• Lynda Trang Đài Productions
• Vũ Thành An Productions
• NQ Entertainment [3]

Thúy Nga cũng phân phối một số sản phẩm âm nhạc do trong nước sản xuất.

Thúy Nga DVDs

Các sản phẩm của Thúy Nga DVDs do chi nhánh chuyên DVD của Thúy Nga Productions sản xuất và phát hành. Các DVD gần đây đều có khuôn hình 16:9 màn ảnh rộng. Các DVD này cũng sử dụng những chuẩn âm thanh chất lượng cao như Dolby Stereo và Dolby Surround. Các đĩa gần đây còn ứng dụng chuẩn mới nhất hiện có là DVD-9 NTSC international format.

Chương trình "Paris by Night"

Paris by Night là chương trình chủ đạo của Thúy Nga. Từ Paris by Night 67, chương trình được phát hành dưới dạng DVD. Giá bán ở hải ngoại chừng 25 USD cho một chương trình 2 đĩa với khoảng từ 4 tới 5 giờ chương trình. Mỗi đĩa có khoảng 20-25. Về tần suất ra đĩa, năm 2006, Thúy Nga phát hành 5 chương trình Paris by Night dạng DVDs [80,81,82,83,84]. Mục tiêu năm 2007 tăng lên 6 DVDs.

Karaoke

Đến 2013, Thúy Nga đã sản xuất được hơn 70 chương trình karaoke từ nguồn Paris by Night và các đối tác sản xuất.

Các đĩa này được bán với giá phổ biến từ 10 - 15 USD/đĩa. Như vậy, các đĩa karaoke được bán với giá rẻ hơn gần gấp đôi so với đĩa DVD chương trình.

Các chương trình đặc biệt

Các chương trình chuyên đề như cải lương, chuyên đề chọn lọc kiểu "The Best of..." thường được sản xuất. Một số thí dụ trong số đó là:

• Giã biệt Sài Gòn
• Nước non ngàn dặm ra đi
• Mẹ trong lòng người đi

Các chương trình hài kịch

Tuyển tập hài kịch thường được phát hành do trung tâm quy tụ được nhiều ngôi sao hài kịch. Một số đĩa khác do bên thứ ba sản xuất và Thúy Nga.

Tạp chí Văn nghệ

Như đã tuyên bố, từ Paris by Night 52, khi phát hành một chương trình mới, Thúy Nga sẽ phát hành một Tạp chí Văn nghệ. Nhiều người cho rằng tạp chí chỉ là cách để Thúy Nga quảng cáo cho mình và Paris by Night. Tổng biên tập Lê Xuân Trường chính là người cộng tác chặt chẽ với Trung tâm và đã có đến 60 bài hits cho Paris by Night tính từ 1995.

Audio books

Một sản phẩm khác của Thúy Nga là các audio books, Thúy Nga đã phát hành các audio books của Nguyễn Ngọc Ngạn, Nguyễn Cao Kỳ Duyên, Ái Vân, và diễn viên hài Hồng Đào....

Các tác phẩm trình diễn

Các chương trình Paris By Night do TT Thúy Nga thường dàn dựng là những chương trình tạp kỹ bao gồm nhiều thể loại nhạc để có thể tiếp cận sở thích âm nhạc đại đa số khán giả, tuy nhiên vì đa số khán thính giả hải ngoại là người lớn tuổi, có khuynh hướng hoài cổ và thích nhạc vàng nên Thúy Nga thường chọn nhiều nhạc vàng và Tình khúc 1954 - 1975 vào chương trình.

Trong các chương trình biểu diễn, có một số nhạc phẩm của các nhạc sĩ hiện sinh sống trong nước được đưa vào chương trình. Song số này không nhiều. Thúy Nga Paris cũng chưa có nhiều liên hệ với các nhạc sĩ trong nước. Tuy nhiên một số nhạc sĩ nổi tiếng trong nước thường có nhiều sáng tác bán độc quyền cho Thúy Nga như Châu Kỳ, Nguyễn Ánh 9, Lê Hựu Hà, Quốc Dũng, Phú Quang và gần đây các nhạc sĩ nhạc trẻ như Thái Thịnh, Minh Khang, Lê Quang, Hoài An, Võ Hoài Phúc,...

Các xung đột và tranh cãi

Là một cơ sở văn hóa hải ngoại, Thúy Nga phục vụ chủ yếu cộng đồng người Việt tỵ nạn. Nhiều chương trình Paris by Night của Thúy Nga đã gây ra tranh cãi trong cộng đồng người Việt hải ngoại, và một số khác đã bị vài báo chí Việt Nam cho là "phản động".^{[cần dẫn nguồn]}

Paris By Night 40 với chủ đề Mẹ đặc biệt gây tranh cãi trong cộng đồng người Việt hải ngoại. Chương trình được phát hành nhân dịp Vu lan năm 1997, có một đoạn phim cho bài hát "Ca dao mẹ" của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Đoạn phim minh họa gồm một đoạn phim tài liệu trong đó có cảnh máy bay pháo kích dân thường đang chạy trốn tại miền Nam Việt Nam. Nhiều người tức giận và cho rằng Thúy Nga đã bêu xấu Quân lực Việt Nam Cộng hòa nhằm để lấy tiếng tốt với chính phủ Việt Nam. Nhiều người đã viết thư đến các tòa soạn kêu gọi tẩy chay Thúy Nga và đã biểu tình trước trụ sở Thúy Nga. Thúy Nga cho rằng đây chỉ là một trường hợp nhầm lẫn do một người biên tập phim chưa thành thạo. Cả hai ông Tô Văn Lai và Nguyễn Ngọc Ngạn phải viết thư xin lỗi cộng đồng trong các tờ báo lớn.

Tại Việt Nam, các băng đĩa của Thúy Nga không được phép lưu hành chính thức, nhưng người ta có thể dễ dàng mua được băng đĩa lậu. Các ca sĩ quốc nội trình diễn cho Thúy Nga đã bị cấm hoạt động sau khi về nước. Các báo chí trong nước cũng thường xuyên chỉ trích nội dung của Paris By Night và cho rằng Thúy Nga đang "thực hiện các chiến dịch tâm lý chiến chống phá quê hương đất nước"

Vấn đề bản quyền

Vì vấn đề giấy phép và kiểm duyệt, Thúy Nga chưa phát hành chính thức trong nước Việt Nam. Tuy nhiên, tổng số đĩa của trung tâm này hàng năm tiêu thụ ở Việt Nam là rất lớn và cái tên của trung tâm này khá quen thuộc với nhiều người dân, song đại đa số là các đĩa in sang lậu.

Ở hải ngoại, tình trạng sang băng lậu và lưu truyền trên internet cũng làm các trung tâm điêu đứng, tạo khó khăn tài chính, đến nỗi Nguyễn Ngọc Ngạn phải nói thẳng thắn "Khán giả phụ Thúy Nga, chứ Thúy Nga không phụ lòng khán giả!..."

Thúy Nga được tiếng là thanh toán tiền tác quyền khá sòng phẳng , tuy nhiên đôi khi vẫn có vài khiếu nại như vụ kiện của Hoàng Tuấn, ông bầu ca sĩ Đan Trường, vụ nghệ sĩ Kim Cương kiện Hương Lan. Ngược lại, Thúy Nga không thể khởi kiện khi ca khúc độc quyền bị sử dụng trong nước cũng như vụ Nhà xuất bản Văn học sử dụng trái phép truyện ma do Trung tâm sản xuất vì các trở ngại pháp lý giữa hai nước Hoa Kỳ và Việt Nam.

Nguy cơ đóng cửa của trung tâm

Theo lời ông Tô Văn Lai, người sáng lập công ty Thúy Nga, nói rằng công ty có thể phải đóng cửa vì nạn băng đĩa lậu tràn lan và sao chép thông qua mạng internet khiến công ty không bán DVD được và lỗ vốn.

Lấy ví dụ cuốn Paris by Night 98, được trung tâm đầu tư gần 1,9 triệu USD nhưng doanh thu phòng vé chỉ là 700000 USD và sau khi bán DVD thì vẫn lỗ 500 ngàn USD ( theo báo Người Lao Động ngày 7/6/2010). Cũng theo ông Tô Văn Lai, đây chỉ là dự định, nếu sau cuốn Paris By Night 100 (sẽ thâu hình vào tháng 4/2010) mà nếu doanh thu dồi dào hơn, Thúy Nga vẫn sẽ tiếp tục.Thế nhưng theo nhận định của giới chuyên môn thì Paris by Night divas và Paris by Night 100 cũng khó mà "né" nỗi nạn băng đĩa lậu.

Ông Lai cũng bác bỏ ý kiến là nên hạ thấp chi phí đầu tư thực hiện, giảm chất lượng và kỹ thuật để tiết kiệm, ông nói "Chẳng thà đóng cửa không sản xuất chứ Trung tâm Thúy Nga không làm được việc cắt giảm chi phí để hạ thấp chất lượng."

Theo báo Người Lao Động ngày 7/6/2010, một số lý do khác gây nên nguy cơ đóng cửa của trung tâm Thúy Nga là khủng hoảng kinh tế, nghèo ý tưởng, thiếu giọng ca mới, thế hệ "ca sĩ vàng" tàn lụi...

Tham khảo

• Cunningham, Stuart; John Sinclair (2000). Floating Lives: The Media and Asian Diasporas. University of Queensland Press. ISBN 0742511367. 
• Davé, Shilpa; LeiLani Nishime, Tasha G. Oren (2005). East Main Street: Asian American Popular Culture. New York University Press. ISBN 0814719635. 
• Karim, Karim Haiderali (2003). Media of Diaspora: Mapping the Globe. Routeledge. ISBN 0415279305. 
• Nguyen, Mimi Thi Nguyen; Thuy Linh N. Tu (2007). Alien Encounters: Popular Culture in Asian America. Duke University Press. ISBN 0822339226. 

Liên kết ngoài

• Diễn đàn Thúy Nga chính thức
• Thuy Nga's European web site
• Thuy Nga's United States web site
• Kênh video chính thức của TT Thúy Nga tại Youtube
• Miratunes (Download & Listen to music, interviews and more of your favourite singers from Thuy Nga
• A case of Copyright infringement by Thuy Nga
• Nguyễn Ngọc Ngạn, Trông Lại Một Chặng Đường, nhân Kỉ niệm 25 năm Paris By Night, 2008
• Thúy Nga Paris có thể đóng cửa