Bắc Sơn (nghệ sĩ)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Bắc Sơn
Nhac si Bac Son.jpg
Thông tin nghệ sĩ
Tên khai sinhTrương Văn Khuê
Sinh25 tháng 12 1931
Long Thành, Đồng Nai
Mất23 tháng 2 năm 2005
Thể loạiNhạc vàng
Nghề nghiệpNhạc sĩ, diễn viên, giáo viên
Ca khúc tiêu biểuCòn thương rau đắng mọc sau hè, Em đi trên cỏ non, Bông bí vàng, Sa mưa giông
Ca sĩ trình bày thành côngHương Lan

Bắc Sơn (1931 - 2005) là một nhạc sĩ, diễn viên Việt Nam. Ông là tác giả của nhiều ca khúc âm hưởng dân ca Nam bộ, và đã tham gia diễn xuất trong khoảng 60 bộ phim.

Cuộc đời và sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Bắc Sơn tên thật Trương Văn Khuê, sinh ngày 25 tháng 12 1931. Ông sinh ra và lớn lên tại Phước Lộc, Long Thành, Đồng Nai. Năm ông 14 tuổi cha ông hy sinh trong khi tham gia kháng chiến chống Pháp.

Từ năm 1952 đến 1977, ông là giáo viên dạy học ở nhiều tỉnh. Ông chuyển vào Sài Gòn năm 1965 và bắt đầu được biết đến khi thực hiện chương trình "Quê Ngoại" trên truyền hình.

Bài nhạc đầu tiên của ông là Giòng Đồng Nai sáng tác năm 1955 mà tận bốn năm sau mới được ca sĩ Anh Ngọc hát. Tiếp theo là một loạt bài Sóng vỗ bờ xa, Tình người ra biển, Nắng lên cho đẹp... Trong đó bài Nắng lên cho đẹp được dùng làm nhạc hiệu mở đầu chương trình Hương Quê hằng ngày trên Đài truyền hình Sài Gòn.

Các bài nhạc nổi tiếng nhất của ông đều mang âm hưởng dân ca Nam bộ như Còn thương rau đắng mọc sau hè, Em đi trên cỏ non, Còn thương góc bếp chái hè, Sa mưa giông... Riêng bài Còn thương rau đắng mọc sau hè được ông viết làm nhạc nền cho vở kịch truyền hình "Bếp lửa ấm" phát trên đài Truyền hình Sài Gòn ngày 27 tháng 11 1974. Người trình bày đầu tiên ca khúc này là ca sĩ Hoàng Oanh. Sau 1975, ca sĩ Hương Lan ghi âm lại tại Pháp và bài nhạc nhanh chóng phổ biến.

Điều đặc biệt là Bắc Sơn rất ít xuất bản nhạc của mình vì chính ông tự nhận "bài nào cũng lỗ to".

Bắc Sơn còn là một diễn viên nổi tiếng, ông tham gia diễn xuất trong khoảng 60 phim điện ảnh. Một vai được nhiều người biết tới như Sĩ (Xa và gần), Năm Ngưu (Vùng gió xoáy), Hai Bạc Liêu (Người tìm vàng), Phúc (Cô Nhíp), ông Tư (Con chó phèn)... Và vai Năm Ngưu đã giúp ông đoạt giải Diễn viên xuất sắc tại Liên hoan Phim toàn quốc lần thứ 9.

Bắc Sơn cũng là tác giả của 80 kịch bản phim. Ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú ngày 3 tháng 2 năm 1997.

Bắc Sơn mất ngày 23 tháng 2 năm 2005.

Năm 2016, quỹ học bổng mang tên ông được An Nông Group lập ra mục đích để trao cho con em nghệ sĩ nghèo, công nhân hậu đài có hoàn cảnh khó khăn được đến trường.[1]

Sáng tác[sửa | sửa mã nguồn]

Trữ tình[sửa | sửa mã nguồn]

  • 16 cung đàn (1958)
  • Bông bí vàng
  • Bông bưởi hoa cau
  • Buồn một mình
  • Bức tranh cao nguyên
  • Cây khế sau hè
  • Chùm bông hoa khế
  • Chùm hoa phượng nhỏ
  • Con Tư Bến Tre
  • Còn nghe thương thầm
  • Còn thương góc bếp chái hè
  • Còn thương rau đắng mọc sau hè (1974)
  • Đi sống cuộc đời
  • Đêm nghe bài vọng cổ
  • Em đi trên cỏ non
  • Gió đưa bông sậy
  • Giòng Đồng Nai (1955)
  • Hai mùa mưa nắng
  • Hoa nở xuân tình (1958)
  • Mẹ ngồi sàng gạo
  • Mình gặp nhau chăng (1958)
  • Mùa bông điên điển
  • Mùa bông điên điển 2
  • Mưa nắng cao nguyên
  • Nắng lên cho đẹp (1956)
  • Ngủ dưới chân mẹ (thơ Kiên Giang)
  • Người thủy thủ trầm lặng
  • Nhạc đêm
  • Qua nhịp cầu tre
  • Sa mưa giông
  • Sóng vỗ bờ xa (1956)
  • Tháng mấy em về
  • Thầm hỏi
  • Tiếng hát luống cày (1958)
  • Tình người ra biển (1956)
  • Về thăm quê ngoại

Hùng ca[sửa | sửa mã nguồn]

Hợp soạn với Phùng Sửu năm 1960

  • Tiếng gọi thao trường
  • Thanh niên thế hệ mới
  • Vùng lên

Không lời[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lan
  • Lạnh
  • Mùa hoa sim năm sau
  • Suối mưa

Thiếu nhi[sửa | sửa mã nguồn]

  • Cho đẹp tuổi xanh
  • Đường Sài Gòn
  • Ganh đua
  • Lời buồn người mù
  • Màu xanh tương lai
  • Nối thêm mối dây
  • Về hè
  • Thương đời mồ côi
  • Tiếng hót họa mi

Kịch[sửa | sửa mã nguồn]

Mỗi vở dài khoảng 60 phút

  • Lưu Bình Dương Lễ (1956)
  • Những kẻ có lòng (1960)

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]