Châm cứu

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Châm cứu
Y khoa: CAM
NCCAM: Hệ thống y học thay thế[1]
NCCAM: Năng lượng trị liệu[2]
Phương thức: Chuyên nghiệp
Văn hoá: Đông/Tây

Châm cứu là thủ thuật chèn và thao tác kim hình chỉ vào một điểm cụ thể trên cơ thể để giảm đau hoặc cho các mục đích điều trị.

Ý nghĩa tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

  • Châm có nghĩa là dùng vật nhọn (như kim, que nhọn...) đâm vào hoặc kích thích vào huyệt
  • Cứu có nghĩa là dùng nhiệt (hơi nóng) tác động lên huyệt.

Cách thức[sửa | sửa mã nguồn]

Chuẩn bị châm kim vào huyệt
Các huyệt mạch
Bảng ngày đường kinh chủ đạo-đen trắng
Kim châm cứu

Châm cứu có 2 cách thức để thực hiện là:

  • Dùng vật nhọn đâm vào huyệt (được gọi là tác dụng vật lý học)
  • Kích thích vào các huyệt (được gọi là tác dụng hóa học)

Dụng cụ[sửa | sửa mã nguồn]

  • Kim châm cứu
  • Ngãi đốt
  • Điện cực
  • Đèn hồng ngoại...

Kim châm cứu[sửa | sửa mã nguồn]

Thời thượng cổ người ta dùng đá mài nhọn để làm kim châm. Sau đó cùng với sự phát triển của kinh tế và kỹ thuật, vật liệu làm kim không ngừng thay đổi, từ kim bằng đá mài đến kim đồng, kim sắt, kim vàng, kim bạc và ngày nay là kim bằng thép không gỉ.

Có nhiều loại kim châm khác nhau. Nhưng ngày nay trong châm cứu ta thường dùng 5 loại kim chính gồm:

  • Kim nhỏ: (hào châm). Hình dáng giống hào châm cổ, nhưng kích thước hơi khác, có nhiều loại dài ngắn khác nhau (từ 1 tấc đến 3 tấc). Dùng nhiều nhất trong châm cứu.
  • Kim dài: (trường châm). Hình dáng giống như trường châm cổ, nhưng ngắn hơn 1 chút. Thường dùng để châm huyệt Hoàn khiêu, nên quen gọi là kim Hoàn khiêu.
  • Kim ba cạnh: tương tự phong châm hồi xưa, kim có 3 cạnh sắc. Dùng để châm nông vào da cho chảy máu.
  • Kim cài loa tai: là loại kim mới. Dùng để găm vào da và lưu lâu ở hoa tai.
  • Kim hoa mai: cũng là loại kim mới. Dùng để gõ lên mặt da

NIH tuyên bố sự đồng thuận[sửa | sửa mã nguồn]

1997, viện sức khoẻ quốc gia (NIH) thuộc bộ Sức khoẻ và Dịch vụ con người Hoa Kì đã ban hành một tuyên bố đồng thuận về châm cứu rằng:

Tổ chức Y tế Thế giới công bố[sửa | sửa mã nguồn]

2003, Cơ quan về dược phẩm thiết yếu và quy định y tế thuộc Tổ chức Y tế Thế giới công bố một báo cáo về châm cứu liệt kê một loạt bệnh, triệu chứng hay điều kiện mà châm cứu đã được chứng minh là có hiệu quả điều trị:[3]

Bản báo cáo cũng liệt kê các điều kiện khác mà châm cứu có thể có hiệu quả.

WHO giải thích mục đích của báo cáo rằng:

Để thúc đẩy việc sử dụng thích hợp châm cứu tại những quốc gia thành viên, nơi châm cứu đã không được sử dụng rộng rãi, tài liệu này được sát nhập với một tóm tắt ngắn gọn của mỗi tài liệu tham khảo liên quan cho việc đánh giá thực hành châm cứu. Các điều kiện lâm sàng bao gồm dữ liệu hiện có cũng được bao gồm. Nó phải được nhấn mạnh là danh mục các bệnh, các triệu chứng hoặc điều kiện được bảo hiểm trong tài liệu này được dựa trên các báo cáo thu thập các thử nghiệm lâm sàng và, do đó, chỉ có thể phục vụ như là một tài liệu tham khảo. Chỉ có cơ quan y tế quốc gia có thể xác định được bệnh, các triệu chứng và điều kiện để được điều trị châm cứu có thể được khuyến khích.

—WHO

Bản báo cáo đã gây tranh cãi, giới phê bình nói trích dẫn bằng cách ủng hộ như là một sự chứng thực sự thực tập của WHO.[4] Một số nhà khoa học cũng bày tỏ lo ngại rằng các bằng chứng hỗ trợ châm cứu đã yếu, và đó của WHO đã thiên vị bởi sự tham gia của các học viên của y học thay thế.[4] Bản báo cáo đã bị chỉ trích vào năm 2008 trong cuốn sách Lừa gạt hay điều trị để chứa hai lỗi lớn - bao gồm quá nhiều kết quả chất lượng thấp từ thử nghiệm lâm sàng, và bao gồm một số lượng lớn các cuộc thử nghiệm có nguồn gốc ở Trung Quốc. Vấn đề thứ hai được coi là có vấn đề, vì các thử nghiệm có nguồn gốc ở phương tây bao gồm một tập hợp của các kết quả tích cực, tiêu cực và trung tính trong khi tất cả các cuộc thử nghiệm tại Trung Quốc đều mang tính tích cực. Các tác giả cũng cho biết, báo cáo đã được soạn thảo bởi một bảng điều đó không bao gồm các nhà phê bình của châm cứu ở tất cả, mà họ nói rằng kết quả là một xung đột lợi ích.[5]

Tuyên bố của Hiệp hội Y khoa Hoa Kì[sửa | sửa mã nguồn]

1997, các tuyên bố sau đó đã được thông qua quy định của Hiệp hội Y khoa Hoa Kì (AMA), một hiệp hội các bác sĩ y khoa và sinh viên y khoa, sau khi một báo cáo về một số phương pháp điều trị thay thế như châm cứu:

Có rất ít chứng cứ để xác nhận sự an toàn hoặc hiệu quả của hầu hết các liệu pháp thay thế. Nhiều thông tin hiện đang được biết về các liệu pháp làm cho nó rõ ràng rằng nhiều người đã không được hiển thị được hiệu quả. Được thiết kế tốt, nghiên cứu được kiểm soát nghiêm ngặt nên được thực hiện để đánh giá hiệu quả của liệu pháp thay thế.

—Hiệp hội Y khoa Hoa Kì, [6]

Di sản thế giới[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 16/11/2010, Hội nghị lần thứ 5 Uỷ ban liên Chính phủ về Bảo tồn di sản văn hoá phi vật thể của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá Liên Hợp Quốc UNESCO diễn ra tại Kê-ni-a đã quyết định, đưa Châm cứu Trung y của Trung Quốc vào danh sách Di sản văn hoá phi vật thể của UNESCO.[7]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]