Kali alum

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm
Kali alum
Potassium alum.jpg
Kali alum (phèn chua)
Danh pháp IUPACAluminium potassium sulfate dodecahydrate[1][2]
Tên khácPotassium alum
Potash alum
Alum-(K)[3]
Nhận dạng
Số CAS10043-67-1
PubChem24856
Ảnh Jmol-3Dảnh
SMILES
InChI
Thuộc tính
Công thức phân tửKAl(SO4)2
Khối lượng mol258.205 g/mol
Bề ngoàitinh thể nhỏ màu trắng
Mùimùi kim loại lẫn nước
Khối lượng riêng1.725 g/cm3
Điểm nóng chảy92–93 °C
Điểm sôi200 °C
Độ hòa tan trong nước14.00 g/100 mL (20 °C)
36.80 g/100 mL (50 °C)
Độ hòa tankhông hòa tan trong acetone
Chiết suất (nD)1.4564
Các nguy hiểm
NFPA 704

NFPA 704.svg

0
2
0
 
Trừ khi có ghi chú khác, dữ liệu được cung cấp cho các vật liệu trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng (ở 25 °C [77 °F], 100 kPa).
Có  kiểm chứng (cái gì Có KhôngN ?)

Kali alum là muối sunfat kép của kalinhôm. Tên tiếng Việt phổ biến là phèn chua. Công thức hóa học là KAl(SO4)2 và thông thường được thấy ở dạng ngậm nước là KAl(SO4)2·12H2O. Chất này được sử dụng rộng rãi để làm trong nước đục, thuộc da, sản xuất vải chống cháy và bột nở. Phèn chua là loại muối có tinh thể to nhỏ không đều, không màu hoặc trắng, cũng có thể trong hoặc hơi đục. Phèn chua tan trong nước nhưng không tan trong cồn.

Phèn chua còn có nhiều tên gọi khác nhau như trong Hán việt gọi là vũ nát, vũ trạch, hoặc là mã xĩ phàn, nát thạch, minh thạch, muôn thạch, trấn phong thạch, tất phàn, sinh phàn, khô phàn, minh phàn, phàn thạch, bạch phàn,...

Đặc trưng[sửa | sửa mã nguồn]

Dạng khoáng sản và phổ biến[sửa | sửa mã nguồn]

Kali alumkhoáng chất sunfat có nguồn gốc tự nhiên, chủ yếu có ở dạng đóng cặn trong đá ở các khu vực bị phong hóaôxi hóa của các khoáng chất sunfua và có chứa gốc kali. Alunit là nguồn chứa kali và nhôm. Nó được tìm thấy ở Vesuvius, Ý và hang Alum (Tennessee), khe Alum (Arizona) ở Hoa Kỳ.

Ứng dụng[sửa | sửa mã nguồn]

Trong công nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Phèn chua làm trong nước vì trong thành phần của phèn chua có Al2(SO4)3. Khi vào trong nước thì có phản ứng thuỷ phân thuận nghịch:

Al3+ + 3H2O → Al(OH)3 + 3H+

Trong đó Al(OH)3 kết tủa dạng keo có diện tích bề mặt lớn, hấp phụ các chất lơ lửng ở trong nước, kéo chúng cùng lắng xuống dưới.

Trong công nghiệp giấy[sửa | sửa mã nguồn]

Nhôm sunfat hay phèn chua được cho vào giấy cùng với muối ăn, nhôm clorua tạo nên do phản ứng trao đổi bị thủy phân mạnh hơn, tạo nên hiđroxit, hiđroxit này sẽ kết dính những sợi xenlulozơ lại với nhau làm cho giấy không bị nhòe mực khi viết.

Trong công nghiệp dệt[sửa | sửa mã nguồn]

Khi nhuộm vải, hiđroxit đó được sợi vải hấp phụ và giữ chặt trên sợi sẽ kết hợp với phẩm nhuộm tạo thành màu bền, cho nên có tác dụng làm chất cắn màu.

Chính vì vậy nên ta có thể ngâm quần áo dễ phai màu vào nước phèn chua, hay ngày xưa thường ngâm quần áo xuống bùn để giữ quần áo không bị phai màu.

Trong y học[sửa | sửa mã nguồn]

  • Theo y học cổ truyền thì phèn chua được dùng để sát trùng ngoài da, làm hết ngứa, chữa hôi nách hiệu quả.
  • Phèn chua được sử dụng trong trị liệu ngứa âm hộ, tai chảy nước mủ hay miệng lưỡi lở, da ngứa.
  • Phèn chua dùng để bào chế ra các thuốc chữa đau răng, đau mắt, cầm máu, ho ra máu (các loại xuất huyết).

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ International Union of Pure and Applied Chemistry (2005). Danh Pháp Hóa Vô Cơ (IUPAC Hướng dẫn 2005). Cambridge (UK): RSCIUPAC. ISBN 0-85404-438-8. Bản toàn văn.
  2. ^ “Aluminium potassium sulfate dodecahydrate”. ChemExper. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2013. 
  3. ^ “Alum-(K) Mineral Data”. Mineralogy Database. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2013.