Montevideo

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Montevideo
Tên thời thuộc địa:
City of San Felipe y Santiago de Montevideo
—  Thành phố thủ đô  —
Montevideo collage.JPG
Huy hiệu của Montevideo
Huy hiệu
Khẩu hiệu: Con libertad ni ofendo ni temo
Với sự tự do [tôi] không xâm phạm, không sợ hãi.
Montevideo trên bản đồ Uruguay
Montevideo
Montevideo
Quốc gia  Uruguay
Tỉnh Montevideo
Thành lập 1724
Chính quyền
 • Kiểu Thị trưởng-hội đồng[1]
 • Quản đốc Daniel Martínez
Diện tích[2]
 • Thành phố thủ đô 2,010 km2 (77,5 mi2)
 • Vùng đô thị 1,640 km2 (633 mi2)
  Diện tích tỉnh Montevideo là 530 kilômét vuông (200 sq mi) và chùm đô thị là 1.110 kilômét vuông (430 sq mi).
Độ cao 43 m (141 ft)
Dân số (2011)[5]
 • Thành phố thủ đô 1.305.082
 • Mật độ 6.726/km2 (17.421/mi2)
 • Đô thị 1.719.453
 • Vùng đô thị 1.947.604[3][4]
 • Tỉnh 1.319.108
Tên cư dân montevideano (nam)
montevideana (nữ)
Múi giờ UYT (UTC−3)
Postal code 11#00 & 12#00
Dial plan (+598) 2XXX XXXX
Thành phố kết nghĩa Caracas Venezuela Temple, Tandil, Cádiz, Esmeraldas, São Paulo, Lisboa, Sankt-Peterburg, Buenos Aires, Thành phố México, Madrid, Curitiba, Santo Domingo, La Plata, El Aaiún, Marsico Nuovo, Győr sửa dữ liệu
HDI (2015) rất cao
Hạng 1 tại Mỹ Latinh
[6]

Montevideo (phát âm tiếng Tây Ban Nha[monteβiˈðe.o]) là thủ đô và thành phố lớn nhất của Uruguay. Theo thống kê 2011, địa giới thành phố (city proper) có dân số 1.319.108 (chừng một phần ba tổng dân số toàn đất nước)[7] trong một khu vực có diện tích 201 kilômét vuông (78 sq mi). Là thủ đô nằm xa nhất về phía nam của châu Mỹ, Montevideo tọa lạc ở mạn nam Uruguay, bờ đông bắc của Río de la Plata.

Thành phố được thiết lập năm 1724 bởi một người lính Tây Ban Nha, Bruno Mauricio de Zabala, như một hành động chiến lược trong thế tranh chấp giữa người Tây Ban Nha-Bồ Đào Nha tại vùng lưu vực Río de la Plata. Nó cũng từng nằm dưới sự cai trị của người Anh 1807 trong thời gian ngắn. Montevideo là nơi tổ chức tất cả các trận đấy trong giải bóng đá vô địch thế giới đầu tiên. Montevideo là nơi đặt trụ sở của MercosurALADI, những khối thương mại chính của Mỹ Latinh, một vị trí có thể so sánh với của Brussels tại châu Âu.[8]

Montevideo thường được xem là thành phố có chất lượng của sống cao nhất trên toàn Mỹ Latinh:[9] vào năm 2015[6][10] nó đã giữ vị trí này trong một thập kỷ.[11][12][13][14][15] Tính đến năm 2010, Montevideo có nền kinh tế thành thị lớn thứ 19 Mỹ Latinh, và thứ 9 về thu nhập bình quân ở các thành phố lớn Mỹ Latinh.[16] Năm 2015, Montevideo có GDP là 40,5 tỉ $, và GDP bình quân đầu người 24.400$.[17]

Đây được xem là một thành phố Beta, xếp hạng bảy ở Mỹ Latinh và 73 toàn cầu.[18] Được mô tả là một "mơi sôi động, triết chung với đời sống văn hóa giàu có",[19] và "một trung tâm công nghệ và văn hóa buôn bán thịnh vượng",[14] Montevideo xếp thứ 8 tại Mỹ Latinh theo 2013 MasterCard Global Destination Cities Index.[20] Năm 2014, nó cũng được xem là thành phố thân thiện thứ 10 với người đồng tính trên thế giới, đứng đầu tại Mỹ Latinh.[21] Montevideo là trung tâm thương mại và giáo dục của Uruguay cũng như là hải cảng chính. Vùng đô thị Montevideo có gần hai triệu dân sinh sống.

Cảnh quan[sửa | sửa mã nguồn]

Cảnh quan nổi bật gần thành phố có đồi Cerro mà từ đó tên gọi Montevideo (theo tiếng Bồ Đào Nha: Monte vide eu có nghĩa là "tôi thấy một ngọn đồi") được đặt. Lăng José Gervasio Artigas, anh hùng dân tộc của Uruguay, Cabildo, trước đây là trụ sở của quốc hội, một nhà thờ lớn trang trí lộng lẫy (1790-1804) cũng ở trong thành phố này. Thành phố Montevideo có Đại học Cộng hòa (1849), Viện Nghiên cứu bậc đại học (1928), Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Uruguay (1900), Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Uruguay (1911).

Khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]

Dữ liệu khí hậu của Montevideo (1961–1990)
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Năm
Cao kỉ lục °C (°F) 38.8 39.9 36.2 33.6 29.6 26.4 26.8 29.5 30.6 34.2 35.6 40.8 40,8
Trung bình cao °C (°F) 28.4 27.5 25.5 22.0 18.6 15.1 15.0 16.2 18.0 20.5 23.7 26.5 21,4
Trung bình ngày, °C (°F) 23.0 22.5 20.6 17.2 14.0 11.1 10.9 11.7 13.4 16.0 18.6 21.3 16,7
Trung bình thấp, °C (°F) 18.0 17.9 16.2 12.9 10.2 7.7 7.2 7.8 9.1 11.5 14.2 16.3 12,4
Thấp kỉ lục, °C (°F) 9.4 9.0 5.9 1.4 1.0 −5.6 −2.6 −2.8 −0.4 3.0 5.0 7.6 −5,6
Giáng thủy mm (inch) 86.8
(3.417)
101.5
(3.996)
104.6
(4.118)
85.5
(3.366)
89.0
(3.504)
83.1
(3.272)
86.4
(3.402)
88.2
(3.472)
93.9
(3.697)
108.5
(4.272)
89.3
(3.516)
84.4
(3.323)
1.101,2
(43,354)
độ ẩm 68 69 73 75 78 82 80 77 74 71 71 67 74
Số ngày giáng thủy TB (≥ 1.0 mm) 6 7 6 6 6 7 7 6 6 7 7 6 77
Số giờ nắng trung bình hàng tháng 294.9 230.6 222.8 179.6 164.2 129.7 139.7 164.4 182.3 239.0 248.9 285.3 2.481,4
Nguồn: Dirección Nacional de Meteorología,[22] World Meteorological Organization[23]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Tzfadia, Erez (2005). “Local autonomy and immigration: Mayoral policy-making in peripheral towns in Israel”. Space and Polity 9 (2): 167–184. ISSN 1356-2576. doi:10.1080/13562570500305052. 
  2. ^ “Links: http://puu.sh/7ciGR.jpg + http://puu.sh/7ciHv.jpg + http://puu.sh/7ciIo.jpg”. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2014. 
  3. ^ "...el Área Metropolitana de Uruguay nuclea a los departamentos de San José, Canelones y Montevideo..." Retrieved 10 November 2014.
  4. ^ Info censal de departamentos/Data 2011 census. Retrieved 10 November 2014.
  5. ^ “Datos Departamentales Censo 2011”. INE. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2014. 
  6. ^ a ă “2015 Quality of Living Survey” (bằng tiếng Spanish). Mercer. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2015. 
  7. ^ “Censos 2011 Montevideo”. INE. 2012. Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2012. 
  8. ^ “Google Earth Montevideo Map”. One World - Nations Online Project. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2015. 
  9. ^ “MONTEVIDEO TRAVEL GUIDE”. Fodor'sTravel. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2014. 
  10. ^ “2015 Quality of Living Survey”. Mercer. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2015. 
  11. ^ “Quality of Living Worldwide City Rankings Survey” (PDF). Mercer. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2014. 
  12. ^ http://globalizacion.org/opinion/GainzaIndiceCalidadVida2006.htm
  13. ^ http://historico.elpais.com.uy/07/04/03/pciuda_273081.asp
  14. ^ a ă http://www.fastcoexist.com/3022533/the-8-smartest-cities-in-latin-america
  15. ^ http://www.mercer.com/press-releases/quality-of-living-report-2014
  16. ^ http://www.mckinsey.com/tools/Wrappers/Wrapper.aspx?sid={C84CB74F-A3B1-47B1-8265-6252F6D85B68}&pid={4F5BEDB1-6C1F-4243-A052-83ADBABE82DF}
  17. ^ ((61/33)^((1/15))^5)*33 and (((33/21)^(1/15))^61)*21.
  18. ^ “The World According to GaWC 2012”. Geography Department, Ghent University. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2014. 
  19. ^ http://www.lonelyplanet.com/uruguay/montevideo
  20. ^ “MasterCard Global Destination Cities Index” (PDF). 
  21. ^ “The most gay-friendly places on the planet”. Lonely Planet. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2014. 
  22. ^ “Estadísticas climatológicas: Estacion Meteorologica Prado” (bằng tiếng Tây Ban Nha). Dirección Nacional de Meteorología. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2013. 
  23. ^ “World Weather Information Service – Montevideo”. World Meteorological Organization. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2013.