Vĩnh Cơ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Thập nhị a ca Vĩnh Cơ
Hoàng tử nhà Thanh
Thông tin chung
Phối ngẫu Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị
(博尔济吉氏)
Hậu duệ Không có, lấy Miên Tư làm con thừa tự
Tên đầy đủ Ái Tân Giác La·Vĩnh Cơ
(愛新覺羅·永璂)
Thụy hiệu Không có
Thân phụ Thanh Cao Tông
Càn Long Hoàng đế
Thân mẫu Kế Hoàng hậu
Sinh 7 tháng 6, 1752(1752-06-07)
Mất 17 tháng 3, 1776 (23 tuổi)

Ái Tân Giác La·Vĩnh Cơ (chữ Hán: 愛新覺羅·永璂; 7 tháng 6, 1752 - 17 tháng 3, 1776) là hoàng tử thứ 12 của Thanh Cao Tông Càn Long Hoàng đế.

Cuộc đời[sửa | sửa mã nguồn]

Hoàng tử Vĩnh Cơ do đích thân Kế Hoàng hậu Ô Lạt Na Lạp thị hạ sinh, vào giờ Dần, ngày 25 tháng 4 (âm lịch) năm Càn Long thứ 17 (1752), do địa vị Chính cung của mẹ, cộng thêm việc Đoan Tuệ Hoàng thái tử Vĩnh Liễn cùng Thất hoàng tử Vĩnh Tông của Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu Phú Sát thị đều yểu mệnh quy thiên từ sớm, nên từ nhỏ Vĩnh Cơ được coi trọng vì xuất thân là Hoàng đích tử (con trai do Hoàng hậu sinh ra), khả năng kế thừa Hoàng vị. Ông là anh ruột của Hoàng thập tam tử Vĩnh Cảnh (永璟) và Hoàng ngũ nữ.

Trứ danh sử học gia, ngôn ngữ học gia Tiền Đại Hân (钱大昕), ở năm Càn Long thứ 38, ngày 12 tháng 1 (tức ngày 2 tháng 3 dương lịch), từng yết kiến Dưỡng Tâm điện, dạy bảo Hoàng tử Vĩnh Cơ được 2 năm, ghi nhận Hoàng tử thiên tư thông tuệ, hơn hẳn người thường[1].

Năm Càn Long thứ 30 (1765), tháng 2, khi trong chuyến Nam tuần định mệnh, Chính cung Hoàng hậu Ô Lạp Na Lạp thị bị đưa về Bắc Kinh, sau đó thu hồi hết sách bảo, ấn phong, đồng đẳng phế hậu mặc dù không có chỉ dụ phế truất từ Càn Long.

Năm Càn Long thứ 31 (1766), ngày 14 tháng 7, Ô Lạp Na Lạp Hoàng hậu bạo băng. Càn Long Đế khi biết tin Chính cung Hoàng hậu tạ thế, thì ông đang đi săn ở Mộc Lang Vi Trường (木蘭圍場). Ông không hề sửng sốt cũng như dừng cuộc đi săn lại, mà chỉ để con trai của bà là Vĩnh Cơ trở về Bắc Kinh chịu tang cho mẹ.

Năm Càn Long thứ 35 (1770), tháng 4, Vĩnh Cơ năm 18 tuổi thành hôn, Đích phúc tấn là Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (博尔济吉氏)[2].

Năm Càn Long thứ 36 (1771), phụ trách biên soạn 《Ngự chế Mãn Mông văn giám tổng cương - 御制满蒙文鉴总纲》, năm đó Vĩnh Cơ mới 20 tuổi. Năm thứ 40 (1775), công việc hoàn thành, chỉ dụ: “Con làm rất tốt, nhưng có một số chỗ không rõ, sửa lại rồi trình duyệt.”, lại có dụ:"Con làm được thế này, cũng đã hao tâm tư rồi", Vĩnh Cơ hồi đáp:"Văn mệnh chi hạ hạt thắng cảm hạnh"[3].

Năm Càn Long thứ 41 (1776), ngày 28 tháng 1 (âm lịch), giờ Sửu, Hoàng thập nhị tử Vĩnh Cơ bạo bệnh quy thiên, chỉ mới 25 tuổi. Chiếu dùng quy tắc tông thất đại lễ để lo việc tang ma.

Sinh thời, ông không được nhận bất cứ phong hiệu gì. Chỉ khi qua đời, Hoàng tử Vĩnh Cơ mới được ban làm Bối lặc (貝勒) bởi người em trai của mình là Gia Khánh Đế.

Căn cứ 《 Học nhân hủy tụy đích Vĩnh Cơ bối lặc phủ - 学人卉萃的永璂贝勒府 》 của Đổng Bảo Quang (董宝光):"Vĩnh Cơ sinh thời chưa hoạch phong hào, phỏng chừng cũng không phân phủ....... Vĩnh Cơ phủ mạt đại phủ chủ Phổ Thắng huynh đệ 3 người, tới tháng 1 năm 1921 lấy 8.000 nguyên tiền Dương đem phủ bán với hoàng tổng thể thị. Bán phủ khế ước, cũ nghiệp chủ thuộc tên là: Kim Phổ Thắng, Kim Phổ Lâm cùng Kim Phổ Đa".

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

  • Đích Phúc tấn: Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị (博尔济吉氏), người vợ duy nhất của ông, bà không sinh được cho Vĩnh Cơ một người con nào.
  • Con thừa tự: Miên Tư [绵思; 1776 - 1848], con trai thứ tư của Thành Triết Thân vương Vĩnh Tinh. Sơ phong Trấn Quốc tướng quân, lại phong Bối tử. Thời Đạo Quang, do cùng đọc sách với Hoàng đế tại Thượng thư phòng, tấn Bối lặc. Qua đời, con là Dịch Tấn (奕缙) tập tước Bối tử, sau lại có Dịch Thiện (奕缮) tập Trấn Quốc công.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ 清 钱大昕《潜研堂文集》卷三十三 .中国哲学书电子化计划
  2. ^ 《户部则例》:乾隆三十五年四月,皇十二子成婚,福晋父家亲族,台吉蟒噶拖玛之妻,管旗京章济尔噶尔之妻,均未封
  3. ^ 乾隆四十年,《御制满蒙文鉴总纲》完成,谕旨:“汝所进书甚好,但有眉目不清数处,改正后再行呈阅。”又奉谕旨:“汝所作之书亦费心矣。”永璂回忆:“闻命之下曷胜感幸。”(《日课诗稿》第25到26页,《进御览敬志长律一首》)