Yên Lãng (huyện)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Buớc tưới chuyển hướng Bước tới tìm kiếm

Yên Lãng là một huyện cũ thuộc tỉnh Vĩnh Phúc, sau là một huyện của tỉnh Vĩnh Phú.

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Phía Bắc giáp huyện Phổ Yên của tỉnh Thái Nguyên, phía Nam giáp huyện Đan Phượng của tỉnh Hà Đông (ranh giới là sông Hồng), phía Đông giáp huyện Đông Anh của thành phố Hà Nội, phía Tây giáp huyện Yên Lạc.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Ngược dòng lịch sử, đất Yên Lãng thời Hùng Vương thuộc huyện Phong Châu; thời Hán (206 TCN – 253 SCN) thuộc huyện Chu Diên; thời Ngô (năm 220 – 280) thuộc quận Tân Hưng; thời Tấn (337 – 420) quận Tân Hưng đổi là quận Tân Xương; thời Tùy (581 – 618) thuộc Châu Phong và quận Giao Chỉ; thời Đường (618 – 907) thuộc Phong Châu đô đốc phủ đạo Lĩnh Nam. Dưới các Vương triều phong kiến Việt Nam, huyện Mê Linh thuộc lộ Tam Giang, phủ Tam Đới, thời Lê thuộc trấn Sơn Tây. Từ năm 1831, sau một cuộc cải cách hành chính thì huyện Mê Linh là huyện Yên Lãng, phủ Tam Đới, tỉnh Sơn Tây.

Năm 1901, huyện Yên Lãng thuộc tỉnh Phù Lỗ, năm 1904 thuộc tỉnh Phúc Yên. Đầu thế kỷ XX, Yên Lãng là phủ có 9 tổng 55 làng. Từ năm 1950, khi 2 tỉnh Vĩnh YênPhúc Yên hợp nhất thành tỉnh Vĩnh Phúc, huyện Yên Lãng thuộc tỉnh Vĩnh Phúc. Từ năm 19541960, Phúc Yên lúc đó thuộc xã Phúc Thắng, nay tách ra khỏi huyện Kim Anh để thành lập thị xã tương đương cấp huyện là tỉnh lị của tỉnh Vĩnh Phúc. Từ năm 1960, tỉnh lỵ Vĩnh Phúc chuyển về thị xã Vĩnh Yên. Năm 1961, xã Kim Chung được chuyển về huyện Đông Anh của Hà Nội theo Nghị quyết của Quốc hội khóa II nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Phúc Yên vẫn là thị xã, cho đến tháng 10-1976 trở thành thị trấn thuộc huyện Yên Lãng theo Quyết định số 97 ngày 26/6/1976 của Hội đồng Chính phủ.

Từ ngày 5 tháng 7 năm 1977, huyện Yên Lãng hợp nhất với huyện Bình Xuyên thành huyện Mê Linh.

Sau nhiều lần điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Yên Lãng cũ gần tương ứng với huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội ngày nay.

Đơn vị hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Đơn vị hành chính của huyện Yên Lãng gồm thị trấn Phúc Yên và 16 xã: Chu Phan, Đại Thịnh, Hoàng Kim, Liên Mạc, Mê Linh, Tam Đồng, Thạch Đà, Thanh Lâm, Tiền Châu, Tiền Phong, Tiến Thắng, Tiến Thịnh, Tráng Việt, Tự Lập, Văn Khê, Vạn Yên.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Do địa bàn huyện tách nhập nhiều lần khi thuộc Vĩnh Yên, lúc thuộc Vĩnh Phúc, rồi thuộc Vĩnh Phú, rồi tách về Hà Nội, quay lại với Vĩnh Phúc và rồi lại về Hà Nội, theo đó tên Yên Lãng không còn được nhiều người biết đến. Tuy nhiên, hiện vẫn còn ngôi trường cấp 3 mang tên Yên Lãng đó là Trường THPT Yên Lãng nằm tại xã Liên Mạc. Cái tên Yên Lãng rất đẹp và có dấu ấn lịch sử nên chăng chính quyền huyện Mê Linh đặt tên cho thị trấn huyện lị là thị trấn Yên Lãng thì ý nghĩa biết bao.