Đồng hồ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Một đồng hồ cơ

Đồng hồ là một công cụ để đo đạc những mốc thời gian nhỏ hơn một ngày; đối lập với lịch, là một công cụ để đo thời gian dài hơn một ngày. Những loại đồng hồ dùng trong kĩ thuật thường có độ chính xác rất cao và cấu tạo rất phức tạp. Trong khi đó, người ta có thể tạo ra những loại đồng hồ nhỏ để dễ dàng mang theo bên mình (gọi là đồng hồ đeo tay). Những loại đồng hồ hiện đại (từ thế kỉ 14 trở đi) thường thể hiện ba thông tin: giờ, phút, giây.

Nguồn gốc lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Một mô hình đồng hồ đầu tiên của Trung Hoa, sử dụng nhang để báo giờ
Stonehenge, một trong những đồng hồ mặt trời được biết đến đầu tiên

Chúng ta nói về thời gian mỗi ngày. Chúng ta tính nó bằng giây, phút, giờ, ngày, tháng, năm, thập kỷ, thế kỷthiên niên kỷ. Trước khi chưa có phát minh về đồng hồ, con người sử dụng nhiều thứ khác nhau để tính thời gian như: nhang, đèn cầy, lịch. Con người còn sử dụng mặt trời, cát để chia một ngày ra thành nhiều giờ. Đồng hồ như chúng ta biết đến ngày nay được phát triển bởi những người sùng đạo ở châu Âu vào thế kỷ thứ 17. Họ cần biết thời gian chính xác để gặp nhau tại nhà thờ. Người Trung Quốc phát minh ra đồng hồ nước vào thế kỷ thứ 17, nhưng người Ai Cập cổ đại đã có chúng trước đó lâu rồi. Vào những thập niên 1700, con người đã có đồng hồ treo tườngđồng hồ đeo tay, chính xác đến từng phút.

Đồng hồ mặt trời, đồng hồ cát, nhang và đèn cầy[sửa | sửa mã nguồn]

Đồng hồ là một trong những phát minh cổ nhất của con người, khi con người có yêu cầu xác định một tiến trình xảy ra trong một khoảng thời gian mau hay nhanh. Trong khi Mặt Trăng và các ngôi sao có thể được sử dụng để đo những khoảng thời gian dài thì những khoảng thời gian ngắn lại là một vấn đề khác. Một trong những giải pháp đầu tiên mà con người biết đến là đồng hồ mặt trời, nhưng chỉ có thể để đo những khoảng thời gian nhỏ vào ban ngày bằng cách sử dụng bóng của Mặt Trời chiếu lên qua những cột mốc.

Về sau, đèn cầy và các loại nhang được sử dụng để đo thời gian. Khoảng thời gian để chúng cháy hết xấp xỉ bằng nhau và thường được dùng để ước tính thời gian.

Ngoài ra còn có những loại đồng hồ cát. Ở đó, cát mịn được cho chảy qua một cái lỗ nhỏ ở một tốc độ nhất định,từ đó xác định một khoảng thời gian.

Đồng hồ nước[sửa | sửa mã nguồn]

Sử gia Vitruvius ghi chép lại rằng ở Ai Cập cổ đại, người ta sử dụng những loại đồng hồ nước có tên là clepsydra. Herodotus cũng đã đề cập đến một dụng cụ đo thời gian khác của người Ai Cập hoạt động nhờ thủy ngân. Những tài liệu về đồng hồ nước cũng được tìm thấy ở nhiều nơi trên bán đảo Ả Rập, Trung QuốcHàn Quốc.

Những loại đồng hồ cơ học đầu tiên[sửa | sửa mã nguồn]

Đồng hồ Big Ben ở thủ đô Luân Đôn, Anh có kim giờ dài 1,63 m trong khi kim phút dài 4,3 m

Tuy không còn bất kì chiếc đồng hồ nào sót lại từ thời Trung cổ nhưng những văn bản ghi chép của nhà thờ cũng một phần nào nói lên bí mật về lịch sử của đồng hồ.

Tín ngưỡng vào thời Trung cổ bắt buộc phải sử dụng đồng hồ để đo đạc thời gian vì trong nhiều thế kỉ, buổi cầu nguyện hàng ngày và công việc đều được quy định chặt chẽ. Do đó người ta có thể đã sử dụng những công cụ như đồng hồ nước, đồng hồ mặt trời và nến kết hợp với những dụng cụ khác để báo hiệu như chuông nhờ những cơ cấu cơ học đơn giản trong đó sử dụng quả nặng. Do đó, những loại đồng hồ đầu tiên không sử dụng kim nhưng sử dụng âm thanh làm tín hiệu.

Vì vậy, trong nhiều ngôn ngữ hiện đại, từ "đồng hồ" có nguồn gốc từ tiếng Latin cloca có nghĩa là "chuông".

Cấu trúc cơ học mới cho đồng hồ[sửa | sửa mã nguồn]

Ở khoảng giữa những năm 1280 và 1320, những tư liệu của nhà thờ về những loại dụng cụ để đo thời gian tăng lên. Điều này có thể thể hiện một cấu trúc đồng hồ mới được thiết kế ở thời kì này: bao gồm một hệ thống những quả nặng kết hợp với những con quay. Năng lượng được trong đồng hồ được điều khiển bởi những cấu trúc gọi là "hồi".

Những dụng cụ cơ khí được áp dụng vào đồng hồ vì hai lí do chính: để đánh dấu, báo hiệu thời gian và về sau là đánh dấu sự chuyển động của các thiên thể. Nhu cầu đầu tiên là vì sự tiện lợi trong quản lý, còn nhu cầu sau dành cho những môn khoa học, thiên văn học, và mối quan hệ giữa chúng với tôn giáo. Những đồng hồ đầu tiên thường được đặt ở những tòa tháp chính, không cần thiết có kim nhưng chỉ cần có khả năng báo hiệu giờ. Những chiếc đồng hồ phức tạp khác cũng xuất hiện và có kim để chỉ giờ và cả một cơ cấu tự động.

Vào năm 1283, một chiếc đồng hồ được lắp đặt ở Dunstable Priory, điều đáng chú ý ở đây là nó là chiếc đồng hồ được người ta cho là đồng hồ cơ khí không sử dụng sức nước đầu tiên. Vào năm 1292, một chiếc đồng hồ tương tự được cho là đã được lắp đạt ở nhà thờ Canterbury. Năm 1322, một cái khác được lắp đặt ở Norwich. Công trình như trên đòi hỏi công sức của hai người thợ lành nghề trong vòng 2 năm.

Những bộ phận của đồng hồ cơ[sửa | sửa mã nguồn]

Hầu hết những loại đồng hồ từ thế kỉ 14 đến nay đều có những bộ phận chính như sau:

  • nguồn năng lượng, lúc trước là một con lắc(nguồn năng lượng không bao giờ cạn kiệt là con lắc, năng lượng của nó rất nhỏ), về sau là dây cót
  • hồi, một cơ cấu được thiết kế sao cho năng lượng thoát ra từ từ chứ không thoát ra tất cả cùng lúc, cơ cấu của hồi ban đầu là con lắc đơn (trong các đồng hồ quả lắc), sau đó là con lắc xoay nằm ở tâm một lò xo mảnh và nhẹ (trong các đồng hồ quả quýt và đồng hồ đeo tay), rồi là tinh thể thạch anh, và các cơ cấu tinh vi hơn...
  • hệ thống bánh răng, có nhiệm vụ điều khiển và truyền chuyển động từ nguồn đến bộ phận hiển thị
  • hệ thống hiển thị, bao gồm kim, chuông,...

Những cải tiến[sửa | sửa mã nguồn]

Những người thợ làm đồng hồ đã cải tiến phát minh của mình dưới nhiều hình thức khác nhau. Thiết kế những loại đồng hồ càng lúc càng nhỏ dần dần trở thành một thách thức lớn, bởi vì họ còn phải bảo đảm tính chính xác và bền bỉ của đồng hồ. Đồng hồ có thể là một tác phẩm nghệ thuật của một nghệ sĩ tài năng nhưng cũng có thể được sản xuất hàng loạt để sử dụng trong nhà.

Đầu tiên, hệ thống dây cót được phát triển vào thế kỉ 15, và đó đã trở thành một thách thức mới cho những người thợ làm dồng hồ.

Kim phút xuất hiện đầu tiên ở đồng hồ vào năm 1475, được nhắc đến trong Almanus Manuscript của nhà tu Paul.

Trong suốt thế kỉ 1516, nghệ thuật làm đồng hồ phát triển ở những thị trấn như Nürnberg, Augsburg, Blois. Một số đồng hồ chỉ có một kim và bề mặt đồng hồ được chia làm 4 khoảng để người đọc dễ dàng theo dõi đồng hồ. Một hệ thống hồi hoàn chỉnh được thiết kế bởi Jobst Burgi vào năm 1585. Những chiếc đồng hồ chính xác của ông đã giúp Johannes KeplerTycho Brahe quan sát thiên văn với độ chính xác cao hơn.

Kim giây xuất hiện vào khoảng năm 1560 trong bộ sưu tập của Fremersdorf. Tuy nhiên nó hoạt động không được chính xác lắm, và kim giây chỉ giúp cho chúng ta nhận ra rằng đồng hồ vẫn còn hoạt động.

Vào năm 1653, Galileo Galilei phát minh ra con lắc dẫn đến sự ra đời của đồng hồ quả lắc do Christiaan Huygens chế tạo. Ông đã xác định nếu con lắc có độ dài là 99,38 cm thì một chu kì của nó sẽ là đúng 1 giây. Vào năm 1670, William Clement phát minh ra hệ thống hồi dạng mỏ neo giúp nâng độ chính xác. Từ đó, kim phút và kim giây xuất hiện ở hầu hết những loại đồng hồ.

Vào năm 1761, một người thợ làm đồng hồ tên John Harrison đã đạt được một giải thưởng lớn khi đã chế tạo thành công một đồng hồ chỉ chạy sai 5 giây trong vòng 10 ngày.

William Clement vào năm 1670 thiết kế đưa đồng hồ quả lắc vào trong một hộp dài, từ đó nó trở thành một vật dụng trang trí trong rất nhiều gia đình thời đó.

Vào 17 tháng 11 năm 1797, Eli Terry đăng kí bản quyền về đồng hồ đầu tiên. Ông là một trong số những người thiết lập công nghiệp đồng hồ ở Hoa Kỳ.

Alenander Bain, một người thợ người Scotland, đã phát minh ra đồng hồ điện vào năm 1840, sử dụng một môtơ điện và một hệ thống nam châm điện. Năm 1841, ông được cấp bằng phát minh về con lắc điện từ.

Ngày nay, thời gian trong đồng hồ được đo bằng nhiều cách khác nhau, từ những tinh thể thạch anh cho đến chu kì bán rã của một chất phóng xạ. Ngay cả những đồng hồ cơ học trước kia, chúng ta chỉ cần sử dụng pin chứ không cần phải lên dây cót như trước.

Những loại đồng hồ[sửa | sửa mã nguồn]

Đồng hồ có thể được phân loại bằng cách nó hiển thị thời gian cũng như phương pháp nó sử dụng để đếm thời gian.

Cách hiển thị thời gian[sửa | sửa mã nguồn]

Đồng hồ cơ[sửa | sửa mã nguồn]

Một đồng hồ tuyến tính ở Piccadilly CircusLuân Đôn. Một vạch di chuyển theo ánh sáng Mặt Trời ở phía trên cho biết giờ chính xác

Đồng hồ cơ thể hiện thời gian sử dụng các góc. Mặt đồng hồ có những con số từ 1 đến 12 và sử dụng kim để chỉ giờ và cả phút. Từ một số đến một con số kế cận là 5 phút (đối với kim phút), 1 giờ (đối với kim giờ) hay 5 giây (đối với kim giây).

Một loại đồng hồ cơ khác được sử dụng là đồng hồ mặt trời. Nó hoạt động nhờ theo dọi thường xuyên ánh sáng Mặt Trời, và người ta theo dõi bằng cách nhìn bóng của chúng.

Đồng hồ điện tử[sửa | sửa mã nguồn]

Đồng hồ điện tử
Đồng hồ điện tử trên một lò vi sóng

Đồng hồ điện tử sử dụng hệ thống số để thể hiện thời gian. Thông thường có 2 cách thể hiện:

  • 24 giờ để đếm giờ từ 00-23
  • 12 giờ với kí hiệu AM / PM (chủ yếu ở Mĩ)

Đồng hồ âm thanh[sửa | sửa mã nguồn]

Để tiện lợi hơn, có một số đồng hồ sử dụng âm thanh để bào hiệu giờ. Âm thanh có thể được sử dụng như ngôn ngữ tự nhiên ("Bây giờ là mười sáu giờ ba mươi phút") hay một mã (số tiếng chuông báo hiệu số giờ).

Đồng hồ chữ[sửa | sửa mã nguồn]

Loại đồng hồ này hiện thời gian ở dạng chữ. Nếu như ở đồng hồ điện tử chúng ta đọc được những con số 12:35 thì ở đồng hồ chữ, chúng ta có thể đọc được "Mười hai giờ ba mươi lăm phút". Một số loại đồng hồ khác sử dụng cơ chế gần đúng khiến người sử dụng cảm thấy dễ chịu hơn khi sử dụng đồng hồ (ví dụ "Khoảng mười hai giờ rưỡi")[1].

Cách đếm thời gian[sửa | sửa mã nguồn]

Hầu hết đồng hồ đều có một cơ chế dao động điều hòa bên trong, cho phép đưa ra một tần số không đổi. Số lần dao động đó đều được đo lại và thể hiện lên mặt đồng hồ.

  • Đồng hồ cơ học sử dụng con lắc như cơ chế dao động điều hòa, cùng với bánh răng để điều khiển mặt đồng hồ
  • Đồng hồ điện sử dụng điện để chạy
  • Đồng hồ tinh thể sử dụng những tinh thể thạch anh và một hệ thống chia tần số để đếm thời gian. Với những đồng hồ hiện đại thì tần số đó là 215 Hz = 32.768 kHz
  • Đồng hồ phân tử là loại đồng hồ chính xác nhất mà con người chế tạo,sử dụng sóng siêu âm để kích thích các phân tử như caesium, rubidium, hydrogen. Đồng hồ phân tử sử dụng caesium được sử dụng để định nghĩa thời gian hiện nay
  • Đồng hồ xung đếm tần số của dòng điện đưa vào (50 Hz hay 60 Hz)
  • Đồng hồ radio nhận một mã từ một trạm phát sóng gần đó và điều chỉnh thời gian theo nó. Những loại đồng hồ này thường được dùng bởi thợ lặn
  • Đồng hồ mặt trời theo dõi vị trí giữa mặt trời và Trái Đất

Chỗ để[sửa | sửa mã nguồn]

Đồng hồ có thể được phân chia ra loại treo tường (clock), loại đeo cổ tay (watch), loại nhét túi quần hay còn gọi là đồng hồ quả quít. Ngoài ra, nó còn được gắn với các thiết bị khác nữa như máy tính, điện thoại cố định và di động...

Mục đích[sửa | sửa mã nguồn]

Đồng hồ treo tường được dùng trong nhà và văn phòng, đồng hồ đeo tay được mang trên tay, những loại đồng hồ lớn được đặt ở những nơi công cộng (nhà thờ hay bến xe). Hầu hết những máy tínhđiện thoại di động đều có góc dưới màn hình hiển thị giờ.

Tuy nhiên, đồng hồ không phải lúc nào cũng được sử dụng để hiển thị thời gian. Nó còn có thể sử dụng để điều khiển một vật theo thời gian. Ví dụ như đồng hồ chuông có thể được dùng làm bom hẹn giờ. Tuy nhiên nó có thể được gọi chính xác hơn là một hệ thống đếm giờ.

Máy tính sử dụng những tín hiệu đồng hồ để đồng bộ quá trình xử lý (mặc dầu có một số nghiên cứu về bộ xử lí không đồng bộ). Máy tính lưu trữ thời gian để báo hiệu hay chỉ là để hiển thị thời gian. Bên trong máy tính có một đồng hồ được nuôi bằng pin. Máy tính vẫn có thể hoạt động ngay cả khi đồng hồ trong máy bị chết nhưng khi khởi động máy lại, đồng hồ của máy tính sẽ được khởi động lại.

Thời gian là một khái niệm cơ bản trong môn vật lý. Do đó, chế tạo dụng cụ đo thời gian chính xác có ý nghĩa quan trọng trong các thí nghiệm.

Trong ngành thám hiểm[sửa | sửa mã nguồn]

Trong ngành thám hiểm, nhất là bằng thuyền, người ta cần phải có những công cụ chính xác để đo đạc kinh độvĩ độ. Kinh độ có thể được đo bằng phương pháp thiên văn trong khi vĩ độ cần phải có một đồng hồ thật chính xác. John Harrison là người đầu tiên chế tạo những loại đồng hồ đầu tiên có độ chính xác rất cao vào giữa thế kỉ 18. Ở Cape Town, người ta vẫn còn bắn súng hiệu để các tàu có thể điều chỉnh thời gian chính xác cho đồng hồ của mình.

Đồng hồ hiện đại[sửa | sửa mã nguồn]

Phần lõi thạch anh của đồng hồ được phát minh vào thập kỉ 1920. Đây là một phát minh mang tính cách mạng, nó giảm giá thành đồng hồ và tăng mạnh tính chính xác của việc giữ giờ.

Đồng hồ điện tử được phát minh năm 1956.

Những loại đồng hồ[sửa | sửa mã nguồn]

Một đồng hồ báo thức loại nhỏ

Các nhãn hiệu đồng hồ nổi tiếng trên thế giới[sửa | sửa mã nguồn]

  • Breguet: Đây là hãng đồng hồ chuyên cung cấp đồng hồ cho những người trong hoàng cung hoặc trong hoàng tộc trong cung vua. Bạn sẽ thấy sốc khi chiếc đồng hồ Breguet được nữ hoàng Napoli đeo vào tay khi đi dự các tiệc tùng lớn, hoặc loại đồng hồ này được đeo bởi Louis philippe I, Nicolas Sarkozt (là tổng thống Pháp) và còn rất nhiều nhiều người quyền lực sử dụng chiếc đồng hồ này (http://www.breguet.com/en/).
  • Patek Philippe: Patek Philippe được đánh giá là hãng chế tạo ra những chiếc đồng hồ phức tạp nhất thế giới. Những chiếc đồng hồ mà họ tạo ra, bạn có thể chỉnh sửa nhiều tính năng như: lịch vạn niêm, lịch năm, hoặc có thể thêm 1 ngày vào năm nhuận của tháng 2 hoặc có thể thêm 1 tháng vào lịch âm của năm nhuần. Họ bán chiếc đồng hồ này giá 6 triệu USD (http://www.patek.com/contents/default/en/allmodels.html).
  • Girard-Perregaux: Là một hãng cũng khá là nổi tiếng với những thiết kế cực kỳ đột phá, độc nhất vô nhị, mỗi năm họ xuất ra thị trường rất ít sản phẩm. Chỉ ai hiểu được giá trị đích thực của chiếc đồng hồ họ làm ra thì họ mới bán. Với những mẫu mã đột phá, họ đã nhận được 3 cây cầu vàng. Họ được đánh giá rất cao, nếu 1 người hiểu được hết ý nghĩa của 1 chiếc đồng hồ họ tạo ra thì với cái giá cao ngất trời cũng không lay chuyển được họ muốn sở hữu một chiếc đồng hồ Girard-Perregaux (http://www.girard-perregaux.com/home-en.aspx).
  • Blancpain: Blancpain là hãng đồng hồ xa xỉ nhất, mỗi năm hãng chỉ cho ra đời 10 ngàn chiếc đồng hồ, mà mỗi chiếc đồng hồ ra đời, thì nó là cả 1 quá trình sản xuất cho tới thiết kế, mỗi chiếc này đại diện cho sự tinh tế, hoàn hảo và tao nhã đến không ngờ. Vì số lượng hạn chế này mà người đeo có thể cảm nhận dc sự độc nhất vô nhị và vô giá (http://www.blancpain.com/en/tradition-innovation-0).
  • Vacheron Constantin: Hãng đồng hồ Vacheron Constantin được coi là hãng cổ nhất thế giới, với 1 bề dày lịch sử đang nể phục. Đồng hồ “Tuor de I’lle’’ được ra mắt nhân dịp kỷ niệm 250 năm tuổi, được xem là chiếc đồng hồ phức tạp nhất hiện giờ với hơn 834 chi tiết với hơn 16 tính năm khác nhau. Nó mua với giá lên tới hơn 1 triệu USD (http://www.vacheron-constantin.com/en4/home.html).
  • F.P.Journe: F.P.Journe chỉ mới gia nhập giới phù hoa được 30 năm, nhưng đại gia về đồng hồ này đã có rất nhiều fan trung thành. Hãng này dành ra rất nhiều thời gian để nghiên cứu về các mẫu đồng hồ và ý nghĩa phong thủy và thế là hãng trở thành sao của những người đam mê và am hiểu về đồng hồ đeo tay xa xỉ. Trên toàn thế giới, hãng chỉ có 7 cửa hàng phân phối đồng hồ chính hãng, nếu bạn muốn mua 1chiếc đồng hồ, thì bạn có thể đặt hàng online trên trang của hãng, tuy nhiên trên trang này của hãng chỉ có rất ít loại dưới 50 ngàn USD (http://www.fpjourne.com/eu/boutiques-fpjourne-en-geneve.html).
  • Jaeger – LeCoultre: Công ty này thành lập năm 1833, hãng này của Thụy Sĩ. Những sản phẩm của hãng được thiết kế tao nhã, và phức tạp. Tạo cho chủ nhân đeo chiếc đồng hồ này cảm giác sang trọng và quý phái (http://www.jaeger-lecoultre.com/VN/en/luxury-watches/home-page).
  • Richard Mille: Richard Mile là hãng trẻ tuổi nhất, hãng sử dụng các công nghệ chạm khắc tiên tiến như Micromechanics – vi cơ học làm cốt lõi để sản xuất các loại đồng hồ tinh tế và tinh xảo nhất (http://www.richardmille.com/).
  • Hublot: Đồng hồ Hublot chính thức được ra đời vào năm 1980 nhưng nó không thua kém gì các hãng đồng hồ nổi tiếng khác, nó không phải là 1 công ty mới còn chập chững trong làng đồng hồ. Hãng này đã có 1 chiếc đồng hồ đắt giá nhất thế giới mang tên Hublot với giá là 5 triệu USD, trên nó đính 1282 viên kim cương được chạm khắc rất cẩn thận và tinh xảo, lựa chọn kỹ lưỡng để nó phù hợp và ăn khít với các viên kim cương khác, hòa quyện nên 1 chiếc đồng hồ hết sức là tinh tế (http://www.hublot.com/en/watches/collection/king-power).
  • Rolex: Rolex là một nhà sản xuất đồng hồ đeo tay hạng sang của Thụy Sĩ.Đồng hồ của Rolex thường được xem là biểu tượng của địa vị xã hội,năm 2007 tạp chí BusinessWeek xếp Rolex ở vị trí thứ 71 trong danh sách những thương hiệu toàn cầu đáng giá nhất.Rolex cũng là nhãn hiệu sản xuất đồng hồ hạng sang lớn nhất, với hơn 2,000 chiếc đồng hồ được sản xuất mỗi ngày với doanh thu ước tính khoảng 3 tỷ USD (£ 1,75) (3,02 CHF tỷ USD) (2003). Có rất nhiều cửa hiệu bán lẻ trên thế giới bán đồng hồ Rolex, nhưng công ty chỉ có một cửa hiệu mang tên mình gọi là Chrono-Time năm ở số 3 rue de la Fontaine tại Geneva. Rolex cũng có 23 công ty con (thuộc sở hữu của tập đoàn) trên thế giới cung cấp các dịch vụ liên quan đến bán hàng và hậu bán hàng.

(Sưu tầm)

  • ...

-->

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Bruton, Eric. Lịch sử của các loại đồng hồ. London: Black Cat, 1993.
  • Edey, Winthrop. Đồng hồ Pháp. New York: Walker & Co., 1967.
  • Lloyd, Alan H. "Máy móc giữ thời gian." trong Lịch sử các ngành kĩ thuật. Tập III. Biên tập: Charles Joseph Singer cùng các đồng sự. Nhà xuất bản Clarendon, 1957, trang 648-675.
  • Robinson, Tom. Đồng hồ dài. 1981.
  • Smith, Alan. Từ điển đồng hồ. London: nhà xuất bản Chancellor, 1996.
  • Tardy. Đồng hồ ở Pháp và trên thế giới. Phần I và II. Paris: Tardy, 1981.
  • Yoder, Joella Gerstmeyer. Thời gian không quay trở lại: Christiaan Huygens và toán học của tự nhiên. New York: Nhà xuất bản đại học Cambridge, 1988.
  • North, John. Người thợ làm đồng hồ của thượng đế: Richard of Wallingford và sự phát minh ra thời gian. London, 2005
  • Landes, David S. "Sự tiến hóa của thời gian: Sự tạo thành và páht triển các loại đồng hồ" Cambridge: Nhà xuất bản đại học Harvard, 1983

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]