Dennō Senshi Porigon

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
"Dennō Senshi Porigon"
Tập phim Pokémon
ScreenshotPokemonEpi38.JPG
Satoshi, Kasumi, TakeshiPikachu cưỡi trên lưng Porigon trong không gian ảo.
Thứ tự tập Mùa 1
Tập 38
Đạo diễn Isako Kiyotaka
Kịch bản Takegami Junki
Mã sản xuất 138
Ngày phát sóng 16 tháng 12, 1997 (1997-12-16)
Thứ tự tập
← Trước
"Metamon to Monomane Musume"
Kế →
"Pikachū no Mori"

"Dennō Senshi Porigon" (でんのうせんしポリゴン? tạm dịch: "Chiến binh Máy tính Porigon", hay "Chiến binh Điện tử Porigon") là tập phim thứ 38 trong mùa đầu tiên của loạt anime Pokémon. Tập phim chỉ được phát sóng một lần duy nhất tại Nhật Bản vào ngày 16 tháng 12, 1997. Trong tập này, Satoshi và bạn bè đi đến một Pokémon Center (Trung tâm Pokémon), ở đó có một thiết bị vận chuyển Poké Ball gặp sự cố. Để tìm ra nguyên nhân, họ phải đi vào bên trong cỗ máy.

Điểm đáng chú ý của tập phim này là sử dụng những hiệu ứng hình ảnh khiến một lượng đáng kể người xem bị động kinh, sự cố này được giới truyền thông Nhật gọi là "Pokémon Shock" (ポケモンショック Pokémon Shokku?, Cú sốc Pokémon). 685 người xem đã được đưa vào bệnh viện; trong đó có hai người phải tiếp tục nằm điều trị trong hai tuần. Vì sự cố này, tập phim đã không bao giờ được phát sóng lại trên khắp thế giới. Sau cú sốc, anime Pokémon bị gián đoạn khoảng bốn tháng, và nó xuất hiện trở lại trên kênh TV Tōkyō vào tháng 4, 1998. Kể từ đó, tập phim đã được nhại lại trong truyền thông đại chúng, bao gồm một vài tập trong The SimpsonsSouth Park.

Nội dung[sửa | sửa mã nguồn]

Satoshi, Kasumi, TakeshiPikachu đã phát hiện ra hệ thống vận chuyển Pokémon tại một Pokémon Center bị trục trặc. Theo yêu cầu của y tá Jōi, họ đến chỗ của Giáo sư Akihabara, một trong những người phát minh ra hệ thống này. Ông ta nói với họ rằng đội Rocket đã ăn cắp con Porigon nguyên mẫu của ông, vốn là một Pokémon kĩ thuật số có thể tồn tại trong không gian ảo, và họ đang dùng nó để đánh cắp Pokémon của các nhà huấn luyện từ bên trong hệ thống máy tính.

Akihabara đưa Satoshi, Kasumi, Takeshi, Pikachu và con Porigon thứ hai của ông vào trong hệ thống để ngăn cản đội Rocket - lúc này đã tìm ra cách thiết lập một hàng rào phong tỏa ngăn chặn các quả bóng Poké từ mạng lưới vận chuyển. Porigon thứ hai có thể đánh bại được Porigon của đội Rocket, nhưng y tá Jōi đã cài đặt một chương trình diệt virus vào hệ thống để tiêu diệt những thứ mà cô tưởng là virus máy tính. Pikachu đã dùng đòn Thunderbolt tấn công vào hệ thống, đánh trả một "tên lửa vaccine", gây ra một vụ nổ. Cả nhóm và đội Rocket đã thoát khỏi máy tính an toàn, và với việc hàng rào phong tỏa của đội Rocket bị loại bỏ, hệ thống vận chuyển đã trở lại hoạt động bình thường.

Đón nhận và tranh cãi[sửa | sửa mã nguồn]

Một trong những đoạn phim nổi tiếng, gây ra cơn động kinh.

"Dennō Senshi Porigon" được chiếu ở Nhật Bản vào ngày 16 tháng 12, 1997 lúc 6:30 PM JST.[1] Tập phim được phát sóng trên hơn 37 kênh truyền hình vào tối thứ Ba, giữ thứ hạng cao nhất trong giờ chiếu đó,[1] và được khoảng 4,6 triệu hộ gia đình theo dõi.[2][3]

Vào phút thứ 20 của tập phim, một cảnh phim trong đó Pikachu làm ngừng tên lửa vaccine bằng đòn Thunderbolt của mình, tạo ra một vụ nổ lớn với nhiều ánh chớp xanh và đỏ.[4] Mặc dù thứ ánh sáng đó cũng có xuất hiện trong một phần tương tự của tập phim, một kĩ xảo anime được sử dụng có tên là "paka paka" khiến cho cảnh này cực kỳ dữ dội,[1] với những luồng chớp nhấp nháy cực sáng, có tần suất 12 Hz diễn ra trong khoảng bốn giây ở kích thước gần trọn màn hình, và sau đó là hai giây toàn màn hình.[5]

Ngay lúc này, người xem đài đã bắt đầu cảm thấy mờ mắt, đau đầu, chóng mặt và buồn nôn.[4][6] Một số đã bị co giật, , động kinh và mất ý thức.[4] Báo cáo của Cơ quan Phòng cháy Chữa cháy Nhật Bản cho biết có tổng cộng 685 khán giả, gồm 310 trai và 375 gái, đã được đưa đến bệnh viện bằng xe cứu thương.[4][7] Dù nhiều nạn nhân đã hồi phục trên đường đến bệnh viện, vẫn có hơn 150 em phải vào nhập viện.[4][7] Hai em vẫn phải tiếp tục nằm điều trị trong bệnh viện suốt hai tuần sau.[7] Một số khác đã lên cơn co giật khi xem một phần của cảnh phim được phát lại trong bản tin về vụ việc nói trên.[6] Chỉ có một phần nhỏ trong số 685 nạn nhân được chẩn đoán là mắc bệnh quang động kinh.[8]

Một nghiên cứu sau đó cho thấy 5-10% khán giả có những triệu chứng nhẹ và không cần đến bệnh viện điều trị.[5] 12.000 trẻ em không đến bệnh viện bằng xe cấp cứu đã báo lại rằng mình có những biểu hiện nhẹ của bệnh; tuy nhiên, những triệu chứng của các bé trông như là phân ly tập thể hơn là động kinh cơn lớn.[4][9] Một nghiên cứu trên 103 bệnh nhân trong ba năm sau sự kiện cho thấy rằng phần lớn các bé không còn bị co giật nữa.[10] Các nhà khoa học tin rằng chính những ánh chớp sáng đã gây ra cơn quang động kinh, trong đó những kích thích thị giác tương tự có thể làm biến đổi ý thức. Dù chỉ có khoảng 1 trên 4.000 người dễ mắc chứng động kinh này, số người bị ảnh hưởng trong tập phim Pokémon này là chưa từng thấy.[7]

Một bài báo công kích toàn bộ ngành công nghiệp hoạt hình Nhật Bản đã nhanh chóng xuất hiện trên USA Today. Được viết bởi Jefferson Graham và Tim Friend, bài báo khẳng định rằng "trẻ em Mỹ không có khả năng bị động kinh bởi các bộ phim hoạt hình trên TV", chủ yếu là do hệ thống truyền hình Mỹ không chiếu "những bộ phim hoạt hình đồ hoạ của Nhật được gọi là anime".[11] Tuy nhiên, Ron Morris trên Cityrain.com nói rằng "không có gì là đồ hoạ trong cảnh phim hay chương trình cả – ảnh hưởng này được gây nên bởi sự kết hợp rủi ro của nhiều yếu tố".[11] Vụ tai nạn này, vốn được báo chí Nhật gọi là "Pokémon Shock" (ポケモンショック Pokemon Shokku?, Cú sốc Pokémon),[12] đã được ghi trong ấn bản Gamers Edition 2004 và 2008 của sách Kỷ lục Guinness Thế giới, nằm trong hàng mục nổi cộm với dòng chữ "Kỷ lục về số người lên cơn động kinh do bị kích thích thị giác từ một chương trình truyền hình".[13][14]

"Pokémon Shock" đã tạo ý tưởng cho các hãng phát triển vũ khí Hoa Kỳ về một loại vũ khí phi sát thương mới có thể khống chế đám đông bằng cách sử dụng hiệu ứng này để gây động kinh hàng loạt.[15][16] Tuy nhiên Lầu Năm Góc sau đó đã tuyên bố rằng ý tưởng này sẽ không được tiếp tục phát triển theo kế hoạch.[17]

Hậu quả[sửa | sửa mã nguồn]

Tin tức về vụ tai nạn đã nhanh chóng truyền đi khắp Nhật Bản. Trong những ngày sau đó, TV Tōkyō, đài truyền hình đã chiếu tập phim này, đưa ra lời xin lỗi người dân Nhật Bản, đồng thời đình chỉ chương trình, và hứa rằng sẽ mở cuộc điều tra về nguyên nhân gây ra cơn động kinh.[4] Cơ quan Cảnh sát Quốc gia đã chỉ thị cho sĩ quan Atago thẩm vấn nhà sản xuất anime về nội dung chương trình và quá trình sản xuất.[1] Một cuộc họp khẩn cấp được tổ chức bởi Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi, nhằm thảo luận với các chuyên gia và thu thập thông tin từ bệnh viện. Các nhà bán lẻ video trên khắp Nhật Bản đã loại bỏ anime Pokémon khỏi các kệ hàng của mình.[4]

Sàn chứng khoán Tōkyō đã nhanh chóng có những phản ứng, và cổ phiếu của Nintendo giảm 400 yen (gần 5%) xuống còn 12.200 yen khi tin tức về vụ việc được lan truyền.[4][18] Nintendo là hãng sản xuất ra trò chơi mà anime Pokémon chuyển thể thành. Sau đó, chủ tịch Nintendo, Yamauchi Hiroshi, phát biểu trong một cuộc họp báo sau khi tập phim được chiếu một ngày rằng công ty trò chơi điện tử không chịu trách nhiệm vì trò chơi Pokémon gốc trên Game Boy được phát hành với màu đen trắng.[18][19]

Sau khi chiếu "Dennō Senshi Porigon", anime Pokémon đã bị gián đoạn khoảng bốn tháng trước khi xuất hiện trở lại vào tháng 4, 1998.[20][21] Sau thời gian gián đoạn, lịch chiếu của bộ phim đã được chuyển từ thứ Ba sang thứ Năm hàng tuần.[2] Ca khúc dạo đầu cũng được làm lại, và cảnh màu đen thể hiện nhiều loài Pokémon khác nhau trong phần tâm điểm đã được chia thành bốn hình trên màn ảnh. Trước sự cố động kinh, bài nhạc đầu có chứa một hình Pokémon trong mỗi lần đổi cảnh.[2] Trước khi nối lại việc phát sóng, "Báo cáo Thanh tra Vấn đề về Anime Pocket Monster" (アニメ ポケットモンスター問題検証報告 Anime Poketto Monsutā Mondai Kenshō Hōkoku?) đã được trình chiếu vào ngày 16 tháng 4, 1998. Dẫn chương trình là nữ biên tập viên Yadama Miyuki đã giải thích về hoàn cảnh định dạng của chương trình và những lời cảnh báo trên màn ảnh ở đầu mỗi buổi chiếu phim.[2] Nhiều đài truyền hình Nhật Bản và quan chức y tế đã cùng tìm cách để chắc chắn rằng sự cố này không bao giờ lặp lại nữa. Họ đã đưa ra một loạt hướng dẫn cho các chương trình hoạt hình trong tương lai,[7][22] bao gồm:

  • Những hình ảnh chớp, đặc biệt là với màu đỏ, không nên nháy nhanh quá 3 lần/giây. Nếu hình ảnh không có màu đỏ, nó cũng không nên nháy quá 5 lần/giây.
  • Hình ảnh chớp không nên được hiển thị quá hai giây.
  • Đường sọc, xoáy và hình tròn đồng tâm không nên chiếm phần lớn màn hình TV.

Do ảnh hưởng từ sự cố sau tập phim này, các tập "Holiday Hi-Jynx" và "Snow Way Out!" cũng bị thay đổi ngày dự định phát sóng ban đầu.

Nhằm ngăn không để lặp lại bất kỳ sự cố tương tự nào, chính phủ Nhật Bản đã quyết định loại bỏ vĩnh viễn khả năng phát lại tập phim này trong tương lai. Bản thân tập phim cũng chưa từng được phát lại tại bất kì quốc gia nào ngoài Nhật Bản. Tập phim đã được lồng tiếng và sửa đổi ở Mỹ bởi 4Kids Entertainment để làm chậm lại ánh chớp sáng, nhưng cũng không được phát sóng.[23] Ngẫu nhiên thay, tập phim ra mắt trong khoảng thời gian chương trình Pokémon đang được sửa đổi cho phù hợp với khán giả Mỹ. 4Kids Entertainment đã thận trọng trong việc sử dụng ánh sáng chói và đèn chớp trong chương trình, và đã sửa đổi ánh sáng và độ nhấp nháy trong các tập trước đối với phiên bản Mỹ.

Trong một nỗ lực nhằm loại bỏ sự cố này ra khỏi tâm trí công chúng và ngăn ngừa tổn thương, các tập sau của anime chưa bao giờ tập trung lại vào Porigon.[24] Hai hình thức tiến hoá sau đó của nó, Porigon2Porigon-Z, đã không được xuất hiện trong anime suốt một thời gian dài.[24] Tuy nhiên, cả hai Pokémon này đã được nhìn thấy lại trong phần mở đầu 'World of Pokémon' của bộ phim anime Pokémon Movie 15 vào năm 2012. Porigon2 cũng tái xuất trong bài hát đầu phim của Pokémon Chronicles, phiên bản lồng tiếng Anh.

Tác động văn hoá[sửa | sửa mã nguồn]

Sự cố "Pokémon Shock" đã được nhắc đến nhiều lần trong văn hoá đại chúng, bao gồm một tập phim trong The Simpsons có tên "Thirty Minutes over Tokyo".[21] Trong tập này, gia đình Simpson du lịch đến Nhật Bản. Khi đến nơi, Bart xem một bộ phim hoạt hình có robot với đôi mắt laser nhấp nháy, và hỏi: "Có phải đó là bộ phim hoạt hình gây ra động kinh không?" Con mắt chớp nháy khiến cậu bị co giật, và những người khác trong căn phòng cũng mau chóng bị lên cơn động kinh (dù ban đầu Homer tự co giật trên sàn là do bắt chước những người khác). Tên của bộ phim hoạt hình đó được tiết lộ là Chiến đầu với robot động kinh.[21]

Trong một tập phim South Park được chiếu lần đầu tiên vào tháng 11 năm 1999, có tên "Chinpokomon", xoay quanh một hiện tượng tương tự như Pokémon, được gọi là Chinpokomon, làm cho những đứa trẻ ở South Park bị ám ảnh. Trong tập này, đồ chơi và video game Chinpokomon đã được bán cho trẻ em Mỹ ở South Park bởi một công ty Nhật. Chủ tịch công ty, ông Hirohito, dùng chúng để tẩy não trẻ em Mỹ, biến chúng thành những binh sĩ riêng của mình để lật đổ đế quốc Mỹ "tàn ác". Những đồ chơi này bao gồm một băng video game trong đó người chơi cố gắng đánh bom Trân Châu Cảng. Trong khi đang chơi trò chơi này, Kenny đã bị động kinh và chết, gợi lại sự cố động kinh của Pokémon.[21]

Trong một tập phim của Drawn Together, Lâm Lâm, một sinh vật nhái theo Pikachu, nói rằng mục đích của nó ở trong nhà Drawn Together là để "huỷ diệt tất cả, và khiến cho trẻ em bị động kinh". Sau đó là một cảnh chớp sáng, một mối liên quan trực tiếp đến tập phim Pokémon này.[25] Trong So Yesterday, một cuốn tiểu thuyết sáng tác bởi Scott Westerfeld, tập phim này được đề cập và chiếu cho ba nhân vật xem, kết quả là một trong số họ bị động kinh. Ánh chớp đỏ gây ra cơn động kinh cũng được sử dụng trong lời dẫn truyện.[26]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b Sheryl, Wudunn (18 tháng 12 năm 1997). “TV Cartoon's Flashes Send 700 Japanese Into Seizures” [Đèn chớp trong hoạt hình trên truyền hình khiến 700 người Nhật lên cơn co giật] (bằng tiếng Anh). New York Times. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2008. 
  2. ^ a ă â b “ポケモン騒動を検証する” [Xác nhận vụ chấn động Pokémon] (bằng tiếng Nhật). TV Anime Shiryokan [Bảo tàng anime truyền hình]. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 1 năm 2008. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2008. 
  3. ^ “The Final Report of the "Study Group on Broadcasting and Audio-Visual Sensory Perception"” [Báo cáo cuối của "Nhóm nghiên cứu về Phát sóng và Cảm quan Nghe-Nhìn"] (bằng tiếng Anh). Bộ Nội vụ và Truyền thông. Tháng 6 năm 1998. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2014. 
  4. ^ a ă â b c d đ e ê Radford, Benjamin (tháng 5 năm 2001). “Pokémon Panic of 1997” [Chấn động Pokémon năm 1997] (bằng tiếng Anh). Skeptical Inquirer. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 1 năm 2002. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2014. 
  5. ^ a ă Takahashi Takeo; Tsukahara Yasuo (1998). “Pocket Monster incident and low luminance visual stimuli” [Sự cố Pocket Monster và kích thích thị giác với độ sáng thấp]. Pediatrics International (bằng tiếng Anh) (Blackwell Science Asia) 40 (6): tr. 631–637. doi:10.1111/j.1442-200X.1998.tb02006.x. ISSN 1328-8067. OCLC 40953034. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2014. 
  6. ^ a ă “Japanese cartoon triggers seizures in hundreds of children” [Phim hoạt hình Nhật Bản gây nên cơn động kinh trên hàng trăm trẻ em] (bằng tiếng Anh). Reuters. 17 tháng 12 năm 1997. Truy cập ngày 29 tháng 9 năm 2007. 
  7. ^ a ă â b c “Pokémon on the Brain” [Pokémon trên Não] (bằng tiếng Anh). Neuroscience For Kids. 11 tháng 3 năm 2000. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. 
  8. ^ “Fits to Be Tried” (bằng tiếng Anh). Snopes.com. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. 
  9. ^ Radford B, Bartholomew R (2001). “Pokémon contagion: photosensitive epilepsy or mass psychogenic illness?” [Sự lây lan của Pokémon: quang động kinh hay bệnh tâm lý đại chúng?]. South Med J (bằng tiếng Anh) 94 (2): tr. 197–204. PMID 11235034. 
  10. ^ Y. Ishiguro; H. Takada; K. Watanabe; A. Okumura; K. Aso; T. Ishikawa (tháng 4 năm 2004). “A Follow-up Survey on Seizures Induced by Animated Cartoon TV Program "Pocket Monster"” [Theo dõi cuộc điều tra về vụ động kinh gây ra bởi chương trình hoạt hình trên truyền hình "Pocket Monster"]. Epilepsia (bằng tiếng Anh) (Copenhagen: E. Munksgaard) 45 (4): tr. 377–383. doi:10.1111/j.0013-9580.2004.18903.x. ISSN 0013-9580. OCLC 1568121. PMID 15030500. Truy cập ngày 2 tháng 11 năm 2008. 
  11. ^ a ă “Forbidden Pokémon” [Pokémon bị cấm] (bằng tiếng Anh). Angkor.com. 10 tháng 10 năm 2001. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 11 năm 2005. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2008. 
  12. ^ Papapetros, Spyros (2001). On the Animation of the Inorganic: Life in Movement in the Art and Architecture of Modernism, 1892-1944 [Về hoạt hình vô cơ: Cuộc sống trong Phong trào nghệ thuật và kiến thúc của chủ nghĩa hiện đại, 1892-1944] (bằng tiếng Anh). Đại học California, Berkeley. OCLC 51930122. 
  13. ^ Menon, Vinay (25 tháng 8 năm 2004). “Records: The biggest load of...” (bằng tiếng Anh). Toronto Star. tr. F04. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2008. 
  14. ^ Clodfelter, Tim (30 tháng 6 năm 2014). “Record Book Focused on the Gamers” (bằng tiếng Anh). Winston-Salem Journal. tr. 1. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2008. 
  15. ^ Ackerman, Spencer (26 tháng 9 năm 2012). “The Pokemon Plot: How One Cartoon Inspired the Army to Dream Up a Seizure Gun | Danger Room” [Kịch bản Pokemon: Cách một phim hoạt hình truyền cảm hứng cho quân đội để lên ý tưởng về súng gây co giật] (bằng tiếng Anh). Wired. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2014. 
  16. ^ Anne Epstein, Emily (28 tháng 9 năm 2012). “U.S. military planned to create seizure-inducing gun... inspired by Pokemon” [Quân đội Mỹ có kế hoạch tạo ra súng gây co giật... lấy cảm hứng từ Pokemon] (bằng tiếng Anh). Mail Online. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2014. 
  17. ^ Gustav (tháng 12 năm 2012). “Pokemonom po Vragu” [Kẻ thù Pokémon]. Mir Fantastiki (tạp chí) (bằng tiếng Nga) (Moskva, Nga: TekhnoMir) (112 (12)): tr. 141. 
  18. ^ a ă “Popular TV cartoon blamed for mass seizures” [Phim hoạt hình TV nổi tiếng là nguyên nhân gây động kinh hàng loạt]. Asahi Shimbun. 17 tháng 12 năm 2008. 
  19. ^ “Pocket Monsters Seizures News Coverage” [Tin tức về vụ Pocket Monsters gây động kinh] (bằng tiếng Anh). Virtualpet.com. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2008. 
  20. ^ “10th Anniversary of Pokémon in Japan” [Kỷ niệm 10 năm Pokémon tại Nhật Bản] (bằng tiếng Anh). Anime News Network. 27 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2008. 
  21. ^ a ă â b Hamilton, Robert (tháng 4 năm 2002). “Empire of Kitsch: Japan as Represented in Western Pop Media” [Đế chế Kitsch: Nhật Bản như đại diện cho Truyền thông đại chúng phương Tây] (bằng tiếng Anh). Bad Subjects. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2008. 
  22. ^ “Animated Program Image Effect Production Guidelines” [Hướng dẫn sản xuất hiệu ứng hình ảnh chương trình hoạt hình] (bằng tiếng Anh). TV Tōkyō. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. 
  23. ^ “The Pokémon Anime — Censorship” [Anime Pokémon — Sự kiểm duyệt] (bằng tiếng Anh). Psypokes.com. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2008. 
  24. ^ a ă Innes, Kenneth. “Character Profile: Porygon” [Tiểu sử nhân vật: Porygon] (bằng tiếng Anh). Absolute Anime. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. 
  25. ^ Maureen, Ryan (27 tháng 10 năm 2004). “`Together' dances to edge of offensiveness” [Cùng nhảy vào khía cạnh xúc phạm] (bằng tiếng Anh). Chicago Tribune. tr. 7. 
  26. ^ Westerfeld, Scott (8 tháng 9 năm 2005). So Yesterday (bằng tiếng Anh). Razorbill. ISBN 978-1-59514-032-6. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2008. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]