Hưng Nguyên

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Hưng Nguyên
Huyện
Địa lý
Tọa độ: 18°40′21″B 105°37′42″Đ / 18,6725°B 105,62833°Đ / 18.67250; 105.62833 (Thị trấn Hưng Nguyên)Tọa độ: 18°40′21″B 105°37′42″Đ / 18,6725°B 105,62833°Đ / 18.67250; 105.62833
Diện tích 159,2 km²
Dân số (2009)  
 Tổng cộng 114.210
Dân tộc kinh
Hành chính
Quốc gia  Việt Nam
Tỉnh Nghệ An
Huyện lỵ Thị trấn Hưng Nguyên
Phân chia hành chính 23

Hưng Nguyên là một huyện đồng bằng tả ngạn sông Lam nằm ở phía nam tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Vị trí địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Phía tây giáp huyện Nam Đàn, phía đông giáp thành phố Vinh, phía nam giáp huyện Đức Thọthị xã Hồng Lĩnh, phía đông nam giáp huyện Nghi Xuân, phía bắc và đông bắc giáp huyện Nghi Lộc.

Hưng Nguyên là huyện ngoại vi thành phố Vinh. Phía bắc và đông Bắc giáp huyện Nghi Lộc; phía tây giáp huyện Nam Đàn; phía đông giáp thành phố Vinh; sông Lam uốn khúc và bao bọc huyện từ phía tây nam đến đông nam.

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Gồm 1 thị trấn và 22 xã

  1. Thị trấn Hưng Nguyên
  2. Hưng Trung
  3. Hưng Yên Bắc (xóm 9)
  4. Xã Hưng Yên
  5. Xã Hưng Tây
  6. Hưng Đạo
  7. Xã Hưng Mỹ
  8. Xã Hưng Thịnh
  9. Xã Hưng Lĩnh
  10. Xã Hưng Thông
  11. Xã Hưng Tân
  12. Hưng Lợi
  13. Xã Hưng Thắng
  14. Xã Hưng Phúc
  15. Xã Hưng Long
  16. Hưng Tiến
  17. Xã Hưng Xá
  18. Xã Hưng Châu
  19. Xã Hưng Xuân
  20. Xã Hưng Nhân
  21. Xã Hưng Phú
  22. Xã Hưng Khánh
  23. Xã Hưng Lam

Hệ thống giáo dục và đào tạo[sửa | sửa mã nguồn]

Huyện Hưng Nguyên hiện nay có các trường Trung học Phổ thông là:

Trường thpt Lê Hồng Phong: xã Hưng Thông;

Trường thpt Thái Lão: ở thị trấn Hưng Nguyên;

Trường thpt Nguyễn Trường Tộ: ở xã Hưng Trung;

Trường thpt Phạm Hồng Thái: xã Hưng Châu;

Trường thpt Đinh Bạt Tụy, ở xã Hưng Tân;

Mỗi xã thường có 1 trường Trung học cơ sở(trừ có bốn trường Thông-Tân-Tiến Thắng sát nhập thành trường Trung học cơ sở Nguyễn Thị Minh Khai)và 1 trường tiểu học, riêng thị trấn Hưng Nguyên có 1 trường Trung học cơ sở chất lượng cao mang tên Lê Hồng Phong(trường Năng Khiếu)đã có rất nhiều học sinh xuất sắc luôn đạt danh hiệu học sinh giỏi Huyện hoặc Tỉnh. Ngoài ra có trung tâm giáo dục thường xuyên; trung tâm dạy nghề

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Lịch sử - văn hóa[sửa | sửa mã nguồn]

Từ thời Hùng Vương, Hưng Nguyên là địa bàn cư ngụ của người Việt cổ. Năm 1469, vua Lê Thánh Tông đã ra chỉ dụ điều chỉnh lại bản đồ hành chính và tên huyện Hưng Nguyên chính thức ra đời từ đó.

Năm 1490, niên hiệu Hồng Đức thứ 21, đời vua Lê Thánh Tông, Hưng Nguyên là một huyện thuộc phủ Anh Đô, xứ Nghệ An. Sau đó xứ Nghệ An đổi thành trấn Nghệ An. Hưng Nguyên là lỵ sở của đạo Nghệ An qua các triều đại Trần - - Nguyễn suốt gần 300 năm.

Năm 1831, niên hiệu Minh Mệnh thứ 12, trấn Nghệ An tách thành 2 tỉnh Nghệ AnHà Tĩnh: huyện Hưng Nguyên thuộc phủ Anh Đô, tỉnh Nghệ An.

Sau Cách mạng tháng Tám 1945, huyện Hưng Nguyên thuộc tỉnh Nghệ An.

Năm 1970, 4 xã: Hưng Hòa, Hưng Lộc, Hưng Đông, Hưng Vĩnh và một phần xã Hưng Chính được sáp nhập vào thành phố Vinh.

Ngày 13 tháng 1 năm 1986, thành lập thị trấn Thái Lão (thị trấn huyện lỵ huyện Hưng Nguyên) trên cơ sở 99 ha diện tích tự nhiên với 290 nhân khẩu của xã Hưng Thái, 110 ha diện tích tự nhiên với 340 nhân khẩu của xã Hưng Đạo.

Sau nhiều lần chia tách, thay đổi địa giới hành chính, đến năm 1998, địa giới huyện Hưng Nguyên được xác lập như hiện nay (do sáp nhập thị trấn Thái Lão và xã Hưng Thái thành thị trấn Hưng Nguyên). Ngày 17 tháng 4 năm 2008, xã Hưng Chính; 174 ha diện tích tự nhiên và 3.043 người của xã Hưng Thịnh sáp nhập vào thành phố Vinh.

Di tích - Danh thắng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Thị trấn Hưng Nguyên (TT Thái Lão cũ), cách Vinh khoảng 5 km về phía Tây, một trong những nơi diễn ra cuộc khởi nghĩa Xô viết Nghệ Tĩnh, cũng là nơi nhiều người tham gia cuộc khởi nghĩa này bị quân Pháp sát hại, hiện vẫn còn nghĩa trang và đài kỷ niệm chính thức, bảo tàng của Xô viết Nghệ Tĩnh.
  • Núi Lam Thành, đền vua Lê, nơi thờ bà Phạm Thị Ngọc Trần.

Danh nhân nổi bật[sửa | sửa mã nguồn]

Dân cư - Xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Hưng Nguyên những trang lịch sử - 1995 - Tr 51.
  • Hồ sơ của Pháp trong vụ án lấy trộm súng năm 1918 ghi là Trần Thị Hai