Irkutsk

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Tọa độ: 52°17′B, 104°18′Đ

Иркутск
Irkutsk
Cờ chính thức của ИркутскIrkutsk Huy hiệu chính thức của ИркутскIrkutsk
Cờ Huy hiệu


Vị trí
Bản mẫu:Tiêu đề bản đồ}
Vị trí của Irkutsk
Chính quyền
Quốc gia
Vùng
Oblast
Liên bang Nga
Vùng liên bang Siberi
Irkutsk
Thị trưởng Yakubovsky Vladimir Viktorovich
Các đặc điểm địa lý
Diện tích
 - Thành phố

km²
Dân số
 - Thành phố (2007)

594.502
Múi giờ IRKST (UTC+8)
Thông tin khác
Website: www.irkutsk.ru

Irkutsk (tiếng Nga: Иркутск) là một trong những thành phố lớn nhất ở vùng Siberi của Nga. Đây là một thành quân sự, một giáo xứ của Nhà thờ Chính thống giáo Nga và là trung tâm hành chính của tỉnh Irkutsk. Thành phố này cách thủ đô Moskva 5.185 km bằng đường sắt. Theo điều tra dân số năm 2002, thành phố có dân số là 593.604 người so với 500.000 năm 1975, năm 1900 là 49.106 và năm 1875 là 32.512 người.

Địa lý và khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]

Cảnh quan Irkutsk nhìn từ vũ trụ

Thành phố nằm bên sông Angara, nhánh của sông Enisei, 72 km (45 dặm Anh) phía nam nó là hồ Baikal, và bên bờ đối diện với ngoại ô của Glaskovsk. Con sông này có bề ngang 579 m (1.900 ft) có cầu treo bắc ngang qua. Sông Irkut, tên mà thành phố được đặt theo, là một con sông nhỏ hòa vào Angara đối diện trực tiếp thành phố. Là một thành phố ở Siberi, Irkutsk có một khí hậu cận Bắc Cực với sự chênh lệch lớn về nhiệt độ giữa các mùa trong năm. Tháng 7 là tháng ấm nhất của Irkutsk với nhiệt độ 18 °C (64 °F), và tháng lạnh nhất là tháng 1 khi nhiệt độ trung bình là -40 °C (-2 °F). Lượng mưa cũng thay đổi với lượng mưa lớn nhất vào tháng 7 với lượng mưa trung bình 119 mm (4,70 inch). Tháng khô nhất là tháng 2, với lượng mưa trung bình chỉ 7,6 mm (0,30 inch), phần lớn là do tất cả lượng giáng thủy trong mùa đông là do tuyết bông có độ ẩm nhỏ. Irkutsk nằm trong một vùng đồi dốc của rừng taiga rậm, đặc trưng của Đông Siberi, trái với vùng Tây Siberi bằng phẳng hơn. Theo quy hoạch, vùng đô thị Irkutsk cùng với các thành phố công nghiệp ShelekhovAngarsk sẽ có dân số 1 triệu người.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Thành phố Irkutsk được thành lập năm 1661 và được nâng cấp địa vị thành thị xã từ năm 1686, nằm trên độ cao khoảng 440 m so với mực nước biển. Trong nhiều thế kỷ qua, với thời tiết khắc nghiệt, Siberi đã nổi danh là nơi lưu đày. Trong quân đội của Thành Cát Tư Hãn, hình phạt dành cho người phạm tội là giết chết hoặc lưu đày đến Siberi[1]. Vào đầu thế kỷ 19, nhiều nghệ sĩ, quan chức và quý tộc đã bị biệt đày đến Siberi do đã tham gia vào cuộc cách mạng tháng Mười hai chống lại Nga hoàng Nikolai I. Irkutsk trở thành trung tâm chính của cuộc sống xã hội và trí thức của những người bị biệt đày, và phần lớn các di sản văn hóa của thành phố do những người này mang lại.

Giữa thế kỷ 19, tỷ lệ người bị lưu đày trên dân bản xứ là 1/2. Những người khác nhau từ các thành viên của cuộc nổi dậy tháng 12 cho tới những người Bolshevik đã ở lại Irkutsk trong một thời gian dài. Những người này đã có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển và văn hóa của thành phố, khiến cho thành phố cuối cùng đã trở thành một trung tâm văn hóa giáo dục phát đạt của Đông Siberi.

Trong thời kỳ nội chiến nổ ra sau cuộc Cách mạng Bolshevik, Irkutsk trở thành địa điểm của nhiều cuộc xung đột đẫm máu và mãnh liệt giữa "Bạch vệ" và "Hồng quân".

Ngày của thành phố là chủ nhật đầu tiên trong tháng 6.

Giáo dục[sửa | sửa mã nguồn]

Irkutsk có các trường đại học như: Đại học Giao thông đường sắt Irkutsk (từ 1975), Đại học Quốc gia Irkutsk (1918), Đại học Kinh tế và Luật Quốc gia Baikalsky (từ 1932), Đại học Kỹ thuật Quốc gia Irkutsk (từ 1939) Học viện Nông nghiệp Irkutsk, Đại học Ngôn ngữ Quốc gia Irkutsk (1948), Đại học Y Quốc gia Irkutsk, Cao đẳng Sư phạm Quốc gia Irkutsk, và một số trường cao đẳng tư thục như Viện Luật, Kinh tế và Quản lý Siberi (từ 1993), Viện Kinh tế của ISTU (từ 1996) v.v.

Khoa học[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài phân xã Siberi của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, có 9 viện nghiên cứu ở Academgorodok tại ngoại ô Irkutsk: Viện Địa lý, Viện Hệ thống Năng lượng, Viện Địa hóa học, Viện Động lực học và Lý thuyết Điều khiển, Viện Vỏ Trái đất, Viện Vật lý Mặt Trời-Trái Đất, Viện Hóa học, Viện Hồ học (nằm bên bờ hồ Baikal), Viện Vật lý Thực vật, Viện Vật lý Laser (phân xã của Viện nghiên cứu có trụ sở tại Novosibirsk). Ngoài các viện nghiên cứu của phân xã Siberi của Viện Hàn lâm Khoa học Nga còn có các viện nghiên cứu và phát triển như viện nghiên cứu và phát triển của GAZPROM (phân xã của viện nghiên cứu có trụ sở tại Moskva), Viện nghiên cứu Irkutsk về kim loại quý, hiếm và kim cương.

Văn học[sửa | sửa mã nguồn]

Irkutsk là quê hương của nhà văn Nga nổi tiếng Valentin Rasputin; nhiều tiểu thuyết và truyện ngắn của ông có địa điểm là thung lũng Angara. Bài tiểu luận về lịch sử văn hóa của Irkutsk (và một bài khác về hồ Baikal cận kề) được tập hợp trong hợp tuyển các tác phẩm không viễn tưởng của Rasputin Siberi, Siberi bằng tiếng Nga, đã được dịch sang tiếng Anh.

Kinh tế[sửa | sửa mã nguồn]

Năng lượng[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà máy thủy điện Irkutsk là trạm thủy điện đầu tiên trong khu vực Irkutsk. Công việc xây dựng đập ngăn nước khởi đầu vào năm 1950 và kết thúc năm 1958.

Công nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Công ty công nghiệp quy mô lớn nổi tiếng nhất tại Irkutsk là Irkut. Irkut [2] (MICEX:IRKT RTS:IRKT) là Hiệp hội Công nghiệp Hàng không Irkutsk[3], được thành lập năm 1932 tại khu vực Ngoại BaikalLiên bang Nga. Người ta biết đến công ty này như là nhà sản xuất loại Su-30 trong họ các máy bay đánh chặn/máy bay tấn công mặt đất. Chính quyền Nga có kế hoạch hợp nhất Irkut với Ilyushin, Mikoyan, Sukhoi, TupolevYakovlev như một công ty mới với tên gọi Tập đoàn chế tạo máy bay liên hợp.[4]

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Tuyến giao thông quan trọng nhất nối thành phố này với phần còn lại của nước Nga là tuyến đường sắt xuyên Siberi. Irkutsk có 2 sân bay là sân bay quốc tế Irkutsk và sân bay nhỏ hơn, sân bay Tây Bắc Irkutsk. Đường liên bang tới Vladivostok đi qua ngoại ô Irkutsk.

Các thành phố kết nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]

Các hình ảnh về Irkutsk[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Irkutsk”. Geographic Bureau - Siberia and Pacific. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2006. 
  2. ^ Home page (English)
  3. ^ globalsecurity.org entry
  4. ^ "Russian Aircraft Industry Seeks Revival Through Merger." The New York Times. 22-2-2006