Jessica Tandy

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Jessica Tandy
Jessica Tandy and Hume Cronyn at the 1988 Emmy Awards.jpg
Tandy và Hume Cronyn tại lễ trao giải Emmy 1988
Sinh 7 tháng 6, 1909(1909-06-07)
London, Anh
Mất 11 tháng 9, 1994 (85 tuổi)
Easton, Connecticut, Hoa Kỳ
Nghề nghiệp nữ diễn viên
Hoạt động 1932 – 1994
Hôn nhân Jack Hawkins (1932-1940)
Hume Cronyn (1942-1994)

Jessie Alice "Jessica" Tandy (7 tháng 6, 190911 tháng 9, 1994) là diễn viên kịch và diễn viên điện ảnh người Mỹ gốc Anh.

Bà xuất hiện trên sân khấu London lần đầu năm 1926 lúc 16 tuổi, đóng vai Katherine đối diện với Laurence Olivier trong vai Henry V, và vai Cordelia đối diện với John Gielgud trong vai "King Lear" cùng một số vai khác. Bà cũng đóng trong các phim của Anh.

Sau khi chấm dứt cuộc hôn nhân thứ nhất (với Jack Hawkins), bà di chuyển tới New York và gặp nam diễn viên Hume Cronyn, người Canada. Họ kết hôn với nhau và thường xuyên diễn xuất chung trên sân khấu cũng như trên màn ảnh.

Bà xuất hiện lần đầu trên phim Mỹ The Seventh Cross (1944), rồi phimThe Valley of Decision (1945), The Green Years (1946, vai con gái của Cronyn), Dragonwyck (1946) cùng đóng vai chính với Gene Tierney và phim Forever Amber (1947).

Giữa thập niên 1980, bà tái xuất hiện trên sân khấu, đối diện với Hume Cronyn trong vở FoxfireBroadway năm 1983 và phiên bản chuyển thể phim truyền hình cùng tên 4 năm sau, đoạt được cả giải Tony lẫn Giải Emmy cho vai Annie Nations. Trong thời gian này, bà cũng xuất hiện trên phim như Cocoon (1985), cũng với Cronyn.

Bà trở thành diễn viên lớn tuổi nhất đoạt Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho vai diễn trong phim Driving Miss Daisy (1989). Phim này cũng mang lại cho bà một Giải BAFTA và một Giải Quả cầu vàng, và được đề cử nhận Giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất cho phim Fried Green Tomatoes (1991). Trong đỉnh cao của thành công, bà đã được tạp chí People's bầu là một trong "50 người đẹp nhất thế giới".

Thời niên thiếu[sửa | sửa mã nguồn]

Tandy sinh tại Geldeston Road ở Metropolitan Borough of Hackney, (London).[1] là con út trong số 3 người con của Jessie Helen (nhũ danh Horspool) - hiệu trưởng trường dành cho trẻ em tật nguyền tâm thần - và Harry Tandy, người đi chào hàng cho một hãng sản xuất thừng chão.[2] Người cha chết khi Tandy lên 12 tuổi, rồi sau đó người mẹ phải dạy thêm các khóa học buổi tối để kiếm thêm thu nhập. Tandy học tại trường Dame Alice Owen's SchoolLondon Borough of Islington.

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Tandy bắt đầu sự nghiệp sân khấu từ năm 16 tuổi ở London, diễn xuất đối diện với các nam diễn viên như Laurence OlivierJohn Gielgud. Tandy bắt đầu đóng phim ở Anh, nhưng khi cuộc hôn nhân đầu tiên với Jack Hawkins chấm dứt, Tandy chuyển sang cư ngụ ở Hoa Kỳ. Năm 1942, Tandy tái hôn với Hume Cronyn và các năm sau đó đóng nhiều vai phụ trong các phim của Hollywood. Bà đoạt giải Tony cho vai Blanche Dubois trong vở kịch A Streetcar Named DesireBroadway năm 1948.

Bà có quốc tịch Hoa Kỳ năm 1952. Trong 3 thập kỷ sau, sự nghiệp diễn xuất của bà tiếp tục không thường xuyên, trong đó có vai diễn quan trọng trong phim The Birds (1963) của Alfred Hitchcock, và một vai diễn đoạt giải Tony nữa trong vở kịch The Gin Game năm 1977.

Sau khi đoạt giải Tony cho vai Blanche DuBois trong vở kịch A Streetcar Named Desire của Tennessee WilliamsBroadway, (nhưng mất vai diễn trong phim đó vào tay Vivien Leigh), bà tập trung vào sân khấu. Trong 20 năm sau, thỉnh thoảng bà mới xuất hiện trên phim như The Light in the Forest (1958) và The Birds (1963).

Đầu thập niên 1980 sự nghiệp điện ảnh của bà lại phục hồi, với các vai diễn trong các phim The World According to Garp, Best Friends, Still of the Night (đều trong năm 1982), The Bostonians (1984), và phim thành công lớn Cocoon (1985), đối diện với Cronyn, mà bà tái hợp thành đội diễn trong phim khoa học viễn tưởng *batteries not included (1987) và phim khoa học viễn tưởng Cocoon: The Return (1988). Bà và Cronyn đã cùng làm việc chung với nhau ngày càng nhiều, trong kịch cũng như phim truyền hình, đáng kể là vở Foxfire năm 1987 đem lại cho bà một giải Emmy. Tuy nhiên, chính diễn xuất đầy màu sắc của bà trong phim Driving Miss Daisy (1989), trong vai một mệnh phụ Do Thái già, bướng bỉnh ở miền nam Hoa Kỳ, đã đem lại cho bà một Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất.

Tandy được tạp chí People chọn là một trong số 50 người đẹp nhất thế giới năm 1990. Bà được đề cử giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất trong phim thường dân rất thành công Fried Green Tomatoes (1991), và cùng đóng vai chính với con gái Tandy Cronyn trong phim truyền hình The Story Lady (1991), Used People (1992, vai mẹ của Shirley MacLaine), phim truyền hình To Dance with the White Dog (1993 với chồng Hume Cronyn), phim Nobody's Fool (1994), và Camilla (cũng với Cronyn, năm 1994). Camilla là phim chót của bà, ở tuổi 84.

Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]

Cuộc hôn nhân đầu tiên của Tandy với nam diễn viên Jack Hawkins người Anh năm 1932, mang lại một con gái - Susan Hawkins (sinh năm 1934). Hai người ly dị năm 1940. Tandy tái hôn với Hume Cronyn năm 1942. Họ có 2 người con : con gái Tandy Cronyn và con trai Christopher.

Trước khi chuyển chỗ ở tới Connecticut, bà với Cronyn sống nhiều năm ở gần Pound Ridge, New York và sống chung với nhau cho tới khi qua đời, năm 1994. Năm 1990, bà được chẩn đoán là bị ung thư buồng trứng, tuy nhiên bà vẫn tranh đấu với bệnh tật và làm việc trong 4 năm nữa. Trước đó, bà đã được điều trị chứng đau thắt ngực (Angina pectoris) và bệnh tăng nhãn áp (glaucoma). Bà từ trần tại nhà riêng, ngày 1.9.1994 ở Easton, Connecticut, (Hoa Kỳ).

Các giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Phim Driving Miss Daisy (1989)
  • 1987 - Nữ diễn viên xuất sắc nhất-Miniseries/Special, Foxfire
  • 1989 - Nữ diễn viên xuất sắc nhất, Driving Miss Daisy
  • 1994 - Giải Tony đặc biệt cho thành tựu suốt đời, chung với chồng là Hume Cronyn
  • 1982 - Nữ diễn viên xuất sắc nhất, kịch Foxfire,
  • 1978 - Nữ diễn viên xuất sắc nhất, kịch The Gin Game
  • 1948 - Nữ diễn viên xuất sắc nhất, kịch A Streetcar Named Desire

Công trình[sửa | sửa mã nguồn]

Broadway[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Kịch Vai Ghi chú
1940 Jupiter Laughs Dr. Mary Murray
1947 A Streetcar Named Desire Blanche DuBois Giải Tony
1950 Hilda Crane Hilda Crane
1951 The Fourposter Agnes
1959 Five Finger Exercise Louise Harrington
1966 A Delicate Balance Agnes
1971 Home Marjorie
1977 The Gin Game Fonsia Dorsey giải Tony
1982 Foxfire Annie Nations giải Tony
1983 The Glass Menagerie Amanda Wingfield
1986 The Petition Lady Elizabeth Milne Đề cử - giải Tony

Phim mục[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Phim Vai Ghi chú
1932 The Indiscretions of Eve Maid
1938 Murder in the Family Ann Osborne
1944 The Seventh Cross Liesel Roeder
Blonde Fever Diner at Inn không ghi tên
1945 The Valley of Decision Louise Kane
1946 Dragonwyck Peggy O'Malley
The Green Years Kate Leckie
1947 Forever Amber Nan Britton
1948 A Woman's Vengeance Janet Spence
1950 September Affair Catherine Lawrence
1951 The Desert Fox Frau Lucie Marie Rommel
1958 The Light in the Forest Myra Butler
1962 Hemingway's Adventures of a Young Man Helen Adams Đề cử - Giải Quả cầu vàng
1963 The Birds Lydia Brenner
1976 Butley Edna Shaft
1981 Honky Tonk Freeway Carol
1982 The World According to Garp Mrs. Fields
Still of the Night Grace Rice
Best Friends Eleanor McCullen
1984 The Bostonians Miss Birdseye
1985 Cocoon Alma Finley
1987 *batteries not included Faye Riley
1988 The House on Carroll Street Miss Venable
Cocoon: The Return Alma Finley
1989 Driving Miss Daisy Daisy Werthan Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất; giải BAFTA; Giải Quả cầu vàng
1991 Fried Green Tomatoes Ninny Threadgoode Đề cử - Giải Oscar cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất;
Đề cử - giải BAFTA; Đề cử - Giải Quả cầu vàng
1992 Used People Freida
1993 To Dance with the White Dog (with husband Hume Cronyn) Cora Peek
1994 A Century of Cinema bản thân phim tài liệu
Nobody's Fool Beryl Peoples
Camilla Camilla Cara

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Giải thưởng và thành tích
Tiền nhiệm:
Irene Worth
vở The Cherry Orchard
Giải Drama Desk cho nữ diễn viên xuất sắc trong một kịch
1977-1978
vở The Gin Game
Kế nhiệm:
Carole Shelley
vở The Elephant Man
Tiền vị:
Cloris Leachman
Giải Sarah Siddons
1979
Kế vị
Claudette Colbert
Tiền nhiệm:
Zoe Caldwell
vở Medea
Giải Drama Desk cho nữ diễn viên xuất sắc trong một kịch
1982-1983
vở Foxfire
Kế nhiệm:
Joan Allen
vở And a Nightingale Sang
Tiền vị:
Melanie Griffith
phim Working Girl
Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất phim Driving Miss Daisy
1989
Kế vị
Julia Roberts
phim Pretty Woman
Tiền vị:
Pauline Collins
phim Shirley Valentine
Giải BAFTA cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
phim Driving Miss Daisy

1989
Kế vị
Jodie Foster
phim The Silence of the Lambs