Patricia Neal

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Patricia Neal
272px
Publicity photo from 1952
Sinh Patsy Louise Neal
20 tháng 1, 1926(1926-01-20)
Packard, Kentucky, Hoa Kỳ
Mất 8 tháng 8, 2010 (84 tuổi)[1]
Edgartown, Massachusetts, Hoa Kỳ
Nguyên nhân mất Ung thư phổi
Nơi an táng Tu viện Regina Laudis
Nơi cư trú Edgartown, Massachusetts
Quốc gia Mỹ
Học vị Knoxville High School
Học vấn Northwestern University
Công việc Nữ diễn viên
Năm hoạt động 1949–2009
Quê quán Knoxville, Tennessee
Vợ (hoặc chồng) Roald Dahl (1953–1983; ly dị)
Đối tác Gary Cooper
Con cái Olivia Twenty (1955–1962)
Chantal Tessa Sophia (sinh 1957)
Theo Matthew (sinh 1960)
Ophelia Magdalena (sinh 1964)
Lucy Neal (sinh 1965)

Patricia Neal (20.1.1926 – 8.8.2010)[1]nữ diễn viên người Mỹ. Bà nổi tiếng về các vai như góa phụ Helen Benson trong phim The Day the Earth Stood Still (1951), bà mệnh phụ giầu có Emily Eustace Failenson trong phim Breakfast at Tiffany's (1961), và bà quản gia trung niên Alma Brown trong phim Hud (1963), nhờ phim này bà đã đoạt Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Bà cũng đóng vai Olivia Walton trong loạt phim truyền hình The Homecoming: A Christmas Story năm 1971.

Thời niên thiếu[sửa | sửa mã nguồn]

Neal có tên khai sinh là Patsy Louise Neal, sinh tại Packard, Whitley County, Kentucky, con của William Burdette và Eura Petrey Neal.[2][3] Bà lớn lên ở Knoxville, Tennessee, và học ở trường trung học Knoxville High School,[4], sau đó học kịch nghệ ở Northwestern University (Đại học Tây Bắc Hoa Kỳ). Bà học diễn xuất với giáo sư Alvina Krause, người đã đưa bà vào sự nghiệp diễn viên tương lai. Tại đây, bà đã đoạt danh hiệu nữ hoàng Syllabus trong cuộc thi sắc đẹp toàn trường.

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Neal bắt đầu làm việc ở New York như người đóng thay vai diễn (understudy) ở Sân khấu Broadway trong vở kịch The Voice of the Turtle. Sau đó bà xuất hiện trong vở Another Part of the Forest (1946), đoạt Giải Tony cho nữ diễn viên xuất sắc nhất trong một vở kịch (Tony Award for Best Featured Actress in a Play) năm 1947, năm đầu tiên của giải này.[2]

John Wayne và Patricia Neal

Năm 1949, Neal bắt đầu diễn xuất trong phim John Loves Mary, sau đó đóng vai chính chung với Ronald Reagan trong phim The Hasty Heart. Cùng năm này, bà đóng cặp với Gary Cooper trong phim The Fountainhead và có quan hệ tình ái với diễn viên đã kết hôn này.

Năm 1952, Neal đóng cặp với John Garfield trong phim The Breaking Point, với Michael Rennie trong phim The Day the Earth Stood Still và với John Wayne trong phim Operation Pacific. Thời gian này, bà bị chứng "khủng hoảng tâm thần" sau khi chấm dứt quan hệ tình ái với Gary Cooper, nên rời Hollywood tới New York, trở lại sân khấu Broadway năm 1952 để diễn lại vở The Children's Hour. Năm 1955, bà đóng vai chính trong vở A Roomful of Roses của Edith Sommer do Guthrie McClintic dàn cảnh.

Khi ở New York, Neal trở thành hội viên của The Actors Studio. Dựa trên mối quan hệ với các hội viên khác, bà tiếp tục xuất hiện trên phim A Face in the Crowd (1957), (do Elia Kazan đạo diễn), vở kịch The Miracle Worker (1959), (do Arthur Penn đạo diễn), phim Breakfast at Tiffany's (1961, đóng cặp với George Peppard), phim Hud (1963), đóng cặp với Paul Newman do Martin Ritt đạo diễn. Cùng thời gian này, bà xuất hiện trong một tập phim truyền hình năm 1960 Play of the Week, với một dàn diễn viên của "The Actors Studio" trong một quảng cáo kép các vở kịch của August Strindberg,[5] và đóng cặp với Nehemiah Persoff.[6] trong phim Clash by Night của Clifford Odets phát sóng năm 1959.

Tập tin:Kazan-Face-still.jpg
With Andy Griffith trong phim A Face in the Crowd (1957)

Năm 1963, Neal đoạt Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất cho vai diễn trong phim Hud (đóng cặp với Paul Newman). Năm 1965 Neal lại đóng cặp với John Wayne trong phim In Harm's Way (1965) của Otto Preminger, đoạt Giải BAFTA lần thứ hai. Phim tiếp theo của bà là phim The Subject Was Roses (1968), và vai diễn của bà trong phim này được đề cử cho Giải Oscar. Bà đóng vai Olivia Walton trong phim truyền hình The Homecoming: A Christmas Story (1971) và đã đoạt Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên xuất sắc nhất - loạt phim kịch truyền hình năm 1971. Neal đóng vai bà mẹ góa sắp chết cố tìm cách có được căn nhà cho 3 đứa con của mình trong tập năm 1975 của loạt phim truyền hình Little House on the Prairie của đài NBC.

Bà là chủ đề của show truyền hình Anh This Is Your Life năm 1978 khi bà bị Eamonn Andrews phát hiện trong một buổi tiệc cocktail ở Park Lane London.

Năm 1999, bà đóng vai Cookie trong phim Cookie's Fortune (1999) của Robert Altman. Năm 2007, bà đóng vai "bản thân" ở những phần tài liệu nói về những cách khác để chấm dứt bạo lực trên thế giới trong phim Beyond Baklava: The Fairy Tale Story of Sylvia's Baklava của Silvana Vienne.

Từng đoạt Giải Tony trong năm 1947 và là người cuối cùng đoạt giải đầu tiên này vẫn còn sống, bà thường làm người giới thiệu chương trình trong buổi lễ trao giải này những năm gần đây.

Trong những năm cuối đời, bà xuất hiện nhiều trên những video chăm sóc sức khỏe.[7]

Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]

Patricia Neal tại Liên hoan phim Tribeca năm 2007

Trong thời gian quay phim The Fountainhead (1949), Neal có cuộc dan díu tình ái với nam diễn viên cùng đóng vai chính đã có vợ là Gary Cooper, một người mà bà gặp năm 1947 khi bà mới 21 tuổi, còn anh ta đã 46 tuổi. Năm 1950, vợ của Cooper là Veronica, đã phát hiện ra mối quan hệ này và gửi cho Neal một bức điện tín yêu cầu hai người chấm dứt cuộc dan díu đó. Neal đã mang thai, nhưng Cooper thuyết phục bà phá thai,[8], điều mà sau này bà rất hối tiếc. Trong thời gian yêu nhau, đã có lần Cooper tát vào mặt Neal khi bắt gặp Kirk Douglas tìm cách quyến rũ bà.[9]

Vụ dan díu này đã chấm dứt, sau khi cô con gái của Cooper là Maria (sau này là Maria Cooper Janis, sinh năm 1937) đã công khai nhạo báng Neal.[10] Tuy nhiên, những năm sau khi Cooper qua đời, bà vợ và con gái của ông ta đã giảng hòa với Neal.

Patricia Neal và Roald Dahl năm 1954

Neal gặp nhà văn Anh Roald Dahl trong một bữa tiệc do Lillian Hellman khoản đãi năm 1951. Họ kết hôn ngày 2.7.1953 tại "Nhà thờ Chúa Ba Ngôi" ở thành phố New York. Cuộc hôn nhân này đem lại 5 người con:[2] Olivia Twenty (20.4.1955 – 17.11.1962); Chantal Tessa Sophia (sinh năm 1957); Theo Matthew (sinh năm 1960); Ophelia Magdalena (sinh năm 1964); và Lucy Neal (sinh năm 1965). Người cháu ngoại của bà (con gái của Tessa Sophia) là nhà văn, người giới thiệu chương trình truyền hình kiêm người mẫu Sophie Dahl.

Đầu thập niên 1960, cặp vợ chồng này đã trải qua 2 nỗi đau buồn: Ngày 5.12.1960 cậu con trai Theo 4 tháng tuổi bị tổn thương não khi chiếc xe đẩy chở cậu ta bị một xe taxi ở thành phố New York đụng vào và ngày 17.11.1962, cô con gái Olivia, 7 tuổi bị chết vì viêm não do bệnh sởi.[11]

Khi mang thai cô con gái út (năm 1965), Neal đã bị chứng phình mạch não 3 lần và đã bị hôn mê 3 tuần lễ. Dahl đã giúp bà tập luyện đi lại và tập nói chuyện. Ngày 4.8.1965 bà sinh cô con gái út Lucy mạnh khỏe.

Cuộc hôn nhân đầy sóng gió giữa Neal và Dahl đã chấm dứt bằng việc ly dị năm 1983, sau vụ Dahl dan díu với Felicity Crosland - bạn của Neal. Dahl sau đó đã kết hôn với Crosland tong cùng năm.[12] Năm 1981, Glenda Jackson đã đóng vai Neal và Dirk Bogarde vai Dahl - chồng của Neal - trong bộ phim truyền hình The Patricia Neal Story. Quyển tự truyện As I Am của Neal được xuất bản năm 1988. Cuối đời, bà đã theo đạo Công giáo.[13]

Di sản[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1978, "Fort Sanders Regional Medical Center" ở Knoxville đã đặt tên Trung tâm phục hồi theo tên Patricia Neal để vinh danh bà. Trung tâm thực hiện việc điều trị ở cường độ cao cho các bệnh nhân bị đột quỵ, bị bệnh ở tủy cột sống, và bị chấn thương sọ não. Trung tâm phục vụ như là một phần của sự ủng hộ của Neal cho các nạn nhân bị tê liệt. Bà thường xuyên đến thăm các trung tâm này, khuyến khích các bệnh nhân và nhân viên của trung tâm. Neal xuất hiện như là phát ngôn viên của trung tâm trong các quảng cáo cho đến khi bà qua đời.

Từ trần[sửa | sửa mã nguồn]

Neal từ trần tại nhà riêng của bà ở Edgartown, Martha's Vineyard, Massachusetts ngày 8.8.2010 vì bị ung thư phổi thọ 84 tuổi.[1] Bà đã theo đạo Công giáo 4 tháng trước khi qua đời, và được mai táng tại Tu viện Regina LaudisBethlehem, Connecticut,[14], nơi người bạn từ thập niên 1960 của bà là nữ diễn viên Dolores Hart vào tu và đã trở thành nữ tu viện trưởng. Neal từng là người ủng hộ lâu năm sân khấu ngoài trời và chương trình nghệ thuật của tu viện này.

Danh mục phim[sửa | sửa mã nguồn]

Phim[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Phim Vai diễn Ghi chú
1949 John Loves Mary Mary McKinley
The Fountainhead Dominique Francon
It's a Great Feeling bản thân vai diễn nhỏ
The Hasty Heart Sister Parker
1950 Bright Leaf Margaret Jane Singleton
The Breaking Point Leona Charles
Three Secrets Phyllis Horn
1951 Operation Pacific Lt. (j.g.) Mary Stuart
Raton Pass (phim) Ann Challon
The Day the Earth Stood Still Helen Benson
Weekend With Father Jean Bowen
1952 Diplomatic Courier Joan Ross
Washington Story Alice Kingsley
Something for the Birds Anne Richards
1954 Stranger from Venus Susan North
1957 A Face in the Crowd Marcia Jeffries
1961 Breakfast at Tiffany's 2-E (Mrs. Failenson)
1963 Hud Alma Brown Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
Giải BAFTA cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
Award for Top Female Dramatic Performance
Giải NBRMP cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
Giải của Hội phê bình phim New York cho nữ diễn viên xuất sắc nhất
Đề cử – Giải Quả cầu vàng cho nữ diễn viên điện ảnh phụ xuất sắc nhất
1964 Psyche 59 Alison Crawford
1965 In Harm's Way Lt. Maggie Haynes Giải BAFTA cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
1968 The Subject Was Roses Nettie Cleary Laurel Award for Top Female Dramatic Performance (vị trí thứ 3)
Đề cử – Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
1971 The Night Digger Maura Prince
1973 Baxter! Dr. Roberta Clemm
Happy Mother's Day, Love George Cara diễn chung với Tessa Dahl
1979 The Passage (phim 1979) Mrs. Bergson
All Quiet on the Western Front Mẹ của Paul
1981 Ghost Story Stella Hawthorne
1989 An Unremarkable Life Frances McEllany
1999 Cookie's Fortune Jewel Mae 'Cookie' Orcutt Đề cử -Giải LVFCS cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
2009 Flying By Margie

Truyền hình[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Phim Vai diễn Ghi chú
1954 Goodyear Playhouse tập: Spring Reunion
1958 Suspicion (loạt phim truyền hình) Paula Elgin tập: Someone Is After Me
1957-1958 Playhouse 90 Rena Menken
Margaret
tập: The Gentleman from Seventh Avenue
episode: The Playroom
1954-1958 Studio One in Hollywood Caroline Mann
Miriam Leslie
tập: Tide of Corruption
episode: A Handful of Diamonds
1958 Pursuit (TV series) Mrs. Conrad tập: The Silent Night
1959 Rendezvous (loạt phim truyền hình) Kate Merlin tập: London-New York
Clash by Night Mia Wilenski
1960 The Play of the Week Mistress
Grace Wilson
tập: Strindberg on Love
tập: The Magic and the Loss
1961 Special for Women: Mother and Daughter Ruth Evans
1962 Drama 61-67 Beebee Fenstermaker tập: Drama '62: The Days and Nights of Beebee
Checkmate (TV series) Fran Davis tập: The Yacht-Club Gang
The Untouchables (1959 TV series) Maggie Storm tập: The Maggie Storm Story
Westinghouse Presents: That's Where the Town Is Going Ruby Sills
Winter Journey Georgie Elgin
Zero One (loạt phim truyền hình) Margo tập: Return Trip
1963 Ben Casey Dr. Louise Chapelle tập: My Enemy Is a Bright Green Sparrow
Espionage (Loạt phim truyền hình) Jeanne tập: The Weakling
1971 The Homecoming: A Christmas Story Olivia Walton Golden Globe Award for Best Actress - Television Series Drama
Đề cử -Primetime Emmy Award for Outstanding Single Performance by an Actress in a Leading Role
1972 Circle of Fear Ellen Alexander tập: Time of Terror
1974 Kung Fu (loạt phim truyền hình) Sara Kingsley tập: Blood of Dragon
Things in Their Season Peg Gerlach
1975 Eric (phim truyền hình) Lois Swensen
Little House on the Prairie (TV series) Julia Sanderson tập: Remember Me
Movin' On (loạt phim truyền hình) Maddie tập: Prosperity #1
1976 The American Woman: Portraits of Courage Người kể truyện
1977 Tail Gunner Joe Sen. Margaret Chase Smith Đề cử -Primetime Emmy Award for Outstanding Performance by a Supporting Actress in a Comedy or Drama Special
1978 A Love Affair: The Eleanor and Lou Gehrig Story Mrs. Gehrig
The Bastard (phim truyền hình) Marie Charboneau
1979 All Quiet on the Western Front (phim 1979) Mẹ của Paul Đề cử -Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actress in a Limited Series or a Special
1984 Glitter (loạt phim truyền hình) Madame Lil tập: Pilot
Love Leads the Way: A True Story (phim truyền hình) Mrs. Frank
Shattered Vows (phim truyền hình) Sister Carmelita
1990 Caroline? (phim truyền hình) Miss Trollope
Murder, She Wrote Milena Maryska tập: Murder in F Sharp
1992 A Mother's Right: The Elizabeth Morgan Story Antonia Morgan
1993 Heidi Grandmother

Kịch[sửa | sửa mã nguồn]

Thời gian Kịch Vai diễn Ghi chú
20.11.1946 - 26.4.1947 Another Part of the Forest Regina Hubbard Tony Award for Best Featured Actress in a Play
Giải Thế giới kịch nghệ
18.12.1952 - 30.5.1953 The Children's Hour Martha Dobie
17.10.1955 - 31.12.1955 A Roomful of Roses Nancy Fallon
19.10.1959 - 1.7.1961 The Miracle Worker Kate Keller

Giải thưởng và Vinh dự[sửa | sửa mã nguồn]

Sách tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â “Actress Patricia Neal dies at age 84”. NPR. 9 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2010. 
  2. ^ a ă â Aston-Wash, Barbara; Pickle, Betsy (8 tháng 8 năm 2010). “Knoxville friends mourn loss of iconic actress Patricia Neal”. Knoxnews.com. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2010. 
  3. ^ Pylant, James (2010). “Patricia Neal's Deep Roots in the Bluegrass State”. GenealogyMagazine.com. Truy cập ngày 1 tháng 9 năm 2010. 
  4. ^ John Shearer, Famous alumni from Knoxville High School, Knoxville News Sentinel, May 28, 2010
  5. ^ IMDb
  6. ^ Tom Goldie: "Tom Goldie's Telenews: Steel on Your Screen," The Times (Tuesday, July 7, 1959), p. 8. "Producer John Jacobs had a hard time filling the role of the husband. He wanted Ernest Borgnine, or Karl Malden, or Anthony Quinn, but none of them was available. Then he saw Persoff playing a featured role in the film, Al Capone, and promptly invited him to come over from America specially for Clash by Night.
  7. ^ The Healing Influence
  8. ^ Patricia Neal: An Unquiet Life
  9. ^ Meyer, Jeffrey Gary Cooper: American Hero (1998)
  10. ^ Shearer, Stephen Michael. Patricia Neal: An Unquiet Life, Kentucky, University Press of Kentucky, 2006, p. 88
  11. ^ People's Magazin, online reprint on Roald Dahl Fan Site
  12. ^ “Celebrity Corner”. Knight-Ridder. 24 tháng 10 năm 1983. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2009. 
  13. ^ Me and Miss Neal, The Globe and Mail, August 13, 2010
  14. ^ Patricia Neal at Find A Grave
  15. ^ “Theater honors put women in the spotlight”. Pittsburgh Post-Gazette. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]