Elizabeth Taylor

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Elizabeth Taylor

Liz thời trẻ
Sinh Elizabeth Rosemond Taylor
27 tháng 2, 1932(1932-02-27)
Hampstead, Luân Đôn, Anh
Mất 23 tháng 3, 2011 (79 tuổi)
Los Angeles, Mỹ
Nguyên nhân mất Suy tim ứ huyết
Nơi cư trú Los Angeles
Quốc gia Anh - Mỹ
Tên khác Liz Taylor
Dân tộc Anh Mỹ
Công việc Diễn viên, kinh doanh nước hoa
Năm hoạt động 1942–2003
Vai diễn đáng chú ý Nữ hoàng Cleopatra
Đối tác Conrad Hilton, Jr. (1950–1951)
Michael Wilding (1952–1957)
Mike Todd (1957–1958)
Eddie Fisher (1959–1964)
Richard Burton (1964–1974, 1975–1976)
John Warner (1976–1982)
Larry Fortensky (1991–1996)
Con cái Michael Howard Wilding
Christopher Edward Wilding
Elizabeth Frances "Liza" Todd
Maria Burton (con nuôi)
Cha mẹ Francis Lenn Taylor
Sara Sothern
Người thân Howard Taylor (anh ruột)
Giải thưởng Giải của Hội phê bình phim New York cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất 1966
Giải của Ban Quốc gia xem xét phim điện ảnh cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất 1966
Quả cầu vàng Cecil B. DeMille 1985
Giải Jean Hersholt Humanitarian 1992
Thành tựu trọn đời 1993
Giải Cống hiến trọn đời của Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh 1997
Academy Fellowship 1999


Elizabeth Rosemond Taylor, (27 tháng 2 năm 193223 tháng 3 năm 2011)[1][2], cũng có biệt danh Liz Taylor, là một nữ diễn viên người Mỹ sinh tại Anh.[3]

Tài năng và nhan sắc lộng lẫy với đôi mắt màu phớt tím của Taylor khiến rất nhiều người say mê, thêm vào đó bà cũng là người rất giàu cảm xúc, dễ rung động... Trong đời, bà không chỉ lập nhiều kỷ lục về sự nghiệp mà còn về tình yêu, với cả thảy tám lần lập gia đình cộng với vô vàn những cuộc tình lãng mạn nhưng không kém phần sóng gió... Nổi tiếng vì vẻ đẹp và diễn xuất tuyệt vời cũng như lối sống Hollywood, Taylor được xem như một trong những nghệ sĩ vĩ đại nhất của thế hệ vàng Hollywood.

Taylor được Viện phim Mỹ xếp vào hàng những ngôi sao điện ảnh Mỹ vĩ đại nhất mọi thời đại, vị trí thứ 7.

Thời thơ ấu[sửa | sửa mã nguồn]

Elizabeth Rosemond Taylor sinh ngày 27 tháng 2 năm 1932 tại Hampstead, London, Anh, là con gái của Francis Lenn Taylor (1897–1968) và bà Sara Viola Warmbrodt[4] (1895–1994), đều là người gốc Kansas. Bà còn một người anh - Howard Taylor, lớn hơn 2 tuổi. Dù mang quốc tịch Anh nhưng cha mẹ Taylor lại là những người Mỹ từng làm nghề buôn tranh nghệ thuật ở St.Louis, Missouri.[5] Ông Franchis đến London để mở một phòng trưng bày tại đây. Người mẹ là diễn viên kịch nhưng giải nghệ sau khi lấy chồng. Vài tuần sau khi sinh, Elizabeth bị chứng Hypertrichosis, một dạng bệnh làm lông mọc khắp cơ thể, nhưng một thời gian sau thì khỏi[cần dẫn nguồn]. Bà sống ở London 7 năm đầu rồi theo mẹ trở về Mỹ năm 1939, khi Thế chiến II sắp bùng nổ. Chính người mẹ đã khuyến khích cô con gái duy nhất trở thành một diễn viên như bà.[cần dẫn nguồn]

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Khởi đầu[sửa | sửa mã nguồn]

trong Father of the Bride (1950)

Thu xếp xong công việc làm ăn, ông Francis Taylor cũng trở về Mỹ. Gia đình sống ở Los Angeles, California tại ngôi nhà mà gia đình bên ngoại đã từng sống. Sau đó khi về sống ở Pasedea, Elizabeth theo học tại trường tiểu học Hawthorne. Một người bạn của gia đình nhận thấy vẻ đẹp của Taylor nên đề nghị bà đi thử vai diễn. Không ngờ bà thành công và được hãng Universal Pictures kí hợp đồng 6 tháng với mức lương 100$/tuần. Vai diễn đầu tiên của Taylor là một vai ngắn trong bộ phim There’s one born every minute (1942). Sau phim này Universal không ký hợp đồng nữa và MGM thay thế. Bộ phim đầu tiên Taylor đóng cho MGM là Lassie Come Home (1943) vai Priscilla. Phim khá thành công nên hãng tiếp tục ký hợp đồng với bà trong hai bộ phim tiếp theo năm 1944 – The White Cliffs of Dover (của 20th Century Fox) và Jane Eyre.

Năm 1944, 12 tuổi, Taylor được nhận vai chính đầu tiên trong phim National Velvet. Bà thể hiện vai Velvet Brown, đồng diễn với Mickey Rooney. Bộ phim cực kì thành công về mặt doanh thu, hơn 4 triệu USD và đã làm thay đổi cuộc đời Taylor. Bà trở thành ngôi sao nhí sáng giá của MGM và được kí hợp đồng dài hạn với mức lương được nâng lên 30,000$/năm.

Năm 1945, Taylor không đóng một bộ phim nào, đến 1946 bà mới trở lại với điện ảnh bằng bộ phim Courage of Lassie. Nhờ còn nhỏ, bà không phải làm việc căng thẳng như các đồng nghiệp lớn. Năm 1947, khi 15 tuổi, Taylor xuất hiện bên cạnh những cây đại thụ của điện ảnh như Willian Powell, Irene DuneZasu Pitts trong bộ phim Life with father. Một bộ phim nữa của bà trong năm 1947 là Cynthia

Trưởng thành[sửa | sửa mã nguồn]

trong Cat on a Hot Tin Roof (1958)

Năm 1949, 17 tuổi Taylor sang Anh đóng phim Conspirator, bộ phim đầu tiên bà tham gia với vai diễn trưởng thành, nam chính Robert Taylor. Bộ phim ngay lập tức trở thành bom tấn và được đánh giá tốt của giới phê bình.

Cuối năm 1949, bà lần nữa làm chấn động kinh đô Hollywood khi tham gia phim A Place In The Sun (1951) cùng với tài tử Montgomery Clift, mối tình đầu tiên của bà. Taylor tham gia thêm nhiều phim nữa dưới hợp đồng của MGM, và trong vai trò của một diễn viên trưởng thành thực thụ.

Năm 1954 là năm bận rộn nhất của bà với các vai lớn trong Rhapsody, Beau Brummell, The last time I saw ParisElephant walk. Năm 1955, Taylor còn đóng chung với James Dean trong bộ phim ăn khách Giant. Điều đáng buồn là James Dean không bao giờ xem được Giant, ông chết bất ngờ vì tai nạn xe cộ trước khi bộ phim được công chiếu

Đỉnh cao[sửa | sửa mã nguồn]

Taylor bắt đầu trở thành siêu sao của MGM khi nhận được đề cử Oscar nữ chính trong một loạt phim như: Raintree County (1957) cùng Montgomery Clift; Cat on a Hot Tin Roof (1958) với Paul Newman; và Suddenly, Last Summer (1959) bên cạnh Montgomery Clift, Katharine HepburnMercedes McCambridge.

Năm 1960, với vai chính một cô gái yêu một người đàn ông có vợ và chết vì tai nạn giao thông sau đó trong BUtterfield 8, lần đầu tiên Liz Taylor đoạt tượng vàng Oscar vai nữ chính, đưa sự nghiệp của bà tiến đến đỉnh cao.

trong Cleopatra năm 1963

Năm 1962, Taylor lập kỷ lục về giá cát-sê với mức thù lao lên đến 1 triệu USD cho vai nữ hoàng Cleopatra đầy quyền lực và quyến rũ trong bộ phim bom tấn cùng tên. Có thể nói, đây là mức cát-sê kỷ lục đầu tiên của Hollywood vào thời bấy giờ. Đây cũng là bộ phim giúp bà làm quen với người chồng thứ năm: Diễn viên Richard Burton (vai Marc Anthony). Đến năm 1966, Taylor lại lần thứ hai bước lên bục nhận giải Oscar nữa với vai diễn người phụ nữ đanh đá trong phim Who is Afraid of Virginia Woolf?.

Chính thức giã từ màn bạc đỉnh cao vào năm 1968 với phim Secret Ceremony, Taylor vẫn tiếp tục tham gia một số phim trong vai phụ và phim truyền hình. Cho đến nay, bà là một trong những diễn viên nổi tiếng với các hoạt động xã hội như các chiến dịch phòng chống AIDS.

Đời tư[sửa | sửa mã nguồn]

Hôn nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Taylor đã từng kết hôn với 7 người chồng trong 8 cuộc hôn nhân:

Elizabeth Taylor năm 1985
  • Conrad "Nicky" Hilton (6 tháng 5 năm 1950 – 29 tháng 1 năm 1951) (li dị)
  • Michael Wilding (21 tháng 2 năm 1952 – 26 tháng 1 năm 1957) (li dị)
  • Michael Todd (2 tháng 2 năm 1957 – 22 tháng 3 năm 1958) (qua đời)
  • Eddie Fisher (12 thạng năm 1959 – 6 tháng 3 năm 1964) (li dị)
  • Richard Burton (15 tháng 3 năm 1964 – 26 tháng 6 năm 1974) (li dị)
  • Richard Burton (tái kết hôn) (10 tháng 10 năm 1975 – 29 tháng 7 năm 1976) (li dị)
  • John Warner (4 tháng 12 năm 1976 – 7 tháng 11 năm 1982) (li dị)
  • Larry Fortensky (6 tháng 10 năm 1991 – 31 tháng 10 năm 1996) (li dị)

Đến lúc bà mất chỉ còn John Warner và Larry Fortensky là còn sống.

Con cái[sửa | sửa mã nguồn]

Taylor có với Wilding hai con trai, Michael Howard Wilding (sinh 6 tháng 1 năm 1953), và Christopher Edward Wilding (sinh 27 tháng 2 năm 1955). Bà và Todd cũng có một con gái, Elizabeth Frances Todd, biệt danh "Liza" (sinh 6 tháng 8 năm 1957). Vào năm 1964, bà và Fisher nhận một con gái nuôi, sau được người chồng kế Richard Burton nhận nuôi, Maria Burton (sinh 1 tháng 8 năm 1961). Taylor lên chức bà vào ngày 25 tháng 8 năm 1971, ở tuổi 39.

Bạn bè[sửa | sửa mã nguồn]

Liz Taylor cũng là một người bạn hết sức thân thiết với Ông Hoàng nhạc Pop Michael Jackson. Khi Michael qua đời, bà suy sụp đến mức phải vào bệnh viện nên không thể đến dự đám tang của ông.

Từ trần[sửa | sửa mã nguồn]

Liz Taylor đã phải vật lộn với những vấn đề sức khỏe thể chất trong suốt một thời gian dài,[6] và nhiều tớ báo cũng đưa tin rằng bà gần chết. Năm 2004 bà đã bị suy tim xung huyết, và trong năm 2009 đã phải phẫu thuật tim để thay thế một van bị hở.[7] Trong tháng 2 năm 2011, các triệu chứng mới liên quan đến chứng suy tim xung huyết khiến Liz Taylor phải vào trung tâm Y tế Cedars-Sinai để điều trị.[8]

Elizabeth Taylor qua đời vào ngày 23 Tháng 3 năm 2011, tại trung tâm Y tế Cedars-Sinai ở Los Angeles, California, hưởng thọ 79 tuổi.[7][9]

Phim tham gia[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Tên phim Vai diễn Ghi chú
1942 There's One Born Every Minute Gloria Twine
1943 Lassie Come Home Priscilla
1944 Jane Eyre Helen Burns chưa chắc chắn
The White Cliffs of Dover Betsy chưa chắc chắn
National Velvet Velvet Brown
1946 Courage of Lassie Katherine Eleanor Merrick
1947 Life with Father Mary Skinner
Cynthia Cynthia Bishop
1948 A Date with Judy Carol Pringle
Julia Misbehaves Susan Packett
1949 Little Women Amy
Conspirator Melinda Greyton
1950 The Big Hangover Mary Belney
Father of the Bride Kay Banks
1951 Father's Little Dividend Kay Dunstan
A Place in the Sun Angela Vickers
Quo Vadis Christian chắc chắn
1952 Love Is Better Than Ever Anastacia "Stacie" Macaboy
Ivanhoe Rebecca
1953 The Girl Who Had Everything Jean Latimer
1954 Rhapsody Louise Durant
Elephant Walk Ruth Wiley
Beau Brummell Lady Patricia Belham
The Last Time I Saw Paris Helen Ellswirth/Willis
1956 Giant Leslie Lynnton Benedict
1957 Raintree County Susanna Drake Đề cử - Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
1958 Cat on a Hot Tin Roof Maggie the Cat Đề cử - Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
1959 Suddenly Last Summer Catherine Holly Đề cử - Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
1960 Scent of Mystery The Real Sally không chắc chắn
BUtterfield 8 Gloria Wandrous Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
1963 Cleopatra Cleopatra
The V.I.P.s Frances Andros
1965 The Sandpiper Laura Reynolds
1966 Who's Afraid of Virginia Woolf? Martha Giải Oscar cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất
1967 The Taming of the Shrew Katharina
Bác sĩ Faustus Helen thành Troy
Reflections in a Golden Eye Lenora Penderton
The Comedians Martha Pineda
1968 Boom! Flora 'Sissy' Goforth
Secret Ceremony Lenora
1969 Anne of the Thousand Days Courtesan chưa chắc chắn
1970 The Only Game in Town Fran Walker
1972 X,Y, and Zee Zee Blakely
Under Milk Wood Rosie Probert
Hammersmith is Out Jimmie Jean Jackson
1973 Divorce His - Divorce Hers Jane Reynolds
Night Watch Ellen Wheeler
Ash Wednesday Barbara Sawyer
1974 Identikit Lise Được biết đến như The Driver's Seat
1976 The Blue Bird Nữ hoàng ánh sáng
Victory at Entebbe Edra Vilonfsky
1977 A Little Night Music Desiree Armfeldt
1978 Return Engagement Dr. Emily Loomis
1979 Winter Kills Lola Comante chưa chắc chắn
1980 The Mirror Crack'd Marina Rudd
1981 General Hospital Helena Cassadine
1983 Between Friends Deborah Shapiro
1985 Malice in Wonderland Louella Parsons
North and South Madame Conti
1986 There Must Be a Pony Marguerite Sydney
1987 Poker Alice Alice Moffit
1988 Young Toscanini Nadina Bulichoff
1989 Sweet Bird of Youth Alexandra Del Lago
1994 The Flintstones Pearl Slaghoople
1996 The Nanny Bản thân
2001 These Old Broads Beryl Mason

Giải thưởng và vinh danh[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1999, Elizabeth Taylor được Hoàng gia Anh phong tước Phu nhân (DBE)

Trong sự nghiệp diễn xuất của mình, Taylor đã nhận được rất nhiều vinh dự và giải thưởng cao quý

Chú giải[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Screen icon Elizabeth Taylor dies”. BBC News. BBC. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2011. 
  2. ^ “ABC: Actress Elizabeth Taylor dies at age 79”. USA Today. 23 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2011. 
  3. ^ “Elizabeth Taylor, The Columbia Encyclopedia”. Questia.com. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2010. 
  4. ^ Gussow, Mel (23 tháng 3 năm 2011). “Elizabeth Taylor, Lifelong Screen Star, Dies at 79”. The New York Times. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2011. 
  5. ^ “Fictionwise eBooks: Elizabeth by J. Randy Taraborrelli”. Fictionwise. Tháng 10 năm 2006. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2011. 
  6. ^ “Elizabeth Taylor Death Fears Return After Hospitalization - Yahoo! News”. News.yahoo.com. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2011. 
  7. ^ a ă “Elizabeth Taylor dies aged 79”. ABC News. Australian Broadcasting Corporation. 23 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2011. 
  8. ^ Weber, Christopher (13 tháng 2 năm 2011). “Elizabeth Taylor remains hospitalized for heart failure - LA Daily News”. Dailynews.com. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2011. 
  9. ^ “Hollywood Icon Elizabeth Taylor Dies at 79 - ABC News”. Abcnews.go.com. 23 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 3 năm 2011. 

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

(tiếng Anh)

(tiếng Việt)