Kiều Thuận
Kiều Thuận hay Kiểu Thuận (矯順) là một sứ quân nổi dậy trong thời loạn 12 sứ quân trong lịch sử Việt Nam thế kỷ 10, người Phong Châu (Phú Thọ, Việt Nam).
Mục lục |
Thân thế[sửa]
Kiều Thuận là cháu nội của Tiết độ sứ Kiều Công Tiễn thời kỳ Tự chủ và em của tướng Kiều Công Hãn nhà Ngô. Theo thần phả, cha ông là Kiều Công Chuẩn.
Theo ông bỏ cha[sửa]
Kiều Công Tiễn nguyên là nha tướng của Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ, trấn thủ Phong châu. Năm 937, Công Tiễn giết Đình Nghệ để đoạt chức Tiết độ sứ, về cầm quyền ở Đại La.
Tuy nhiên, chính Kiều Công Chuẩn phản đối việc làm bội phản của cha. Công Chuẩn mang con nhỏ là Công Đĩnh về Phong châu, còn anh Kiều Thuận là Công Hãn vào Ái châu theo con rể của Đình Nghệ là Ngô Quyền. Lúc đó chỉ có Kiều Thuận đồng tình với ông nội Công Tiễn và ở lại thành Đại La giúp Công Tiễn.
Tuy nhiên, lực lượng của Kiều Công Tiễn bị cô lập do sự phản đối của phần lớn tướng sĩ trong nước. Họ tập hợp theo Ngô Quyền. Kiều Công Tiễn sai người sang cầu cứu nước Nam Hán ở Quảng Châu nhưng quân Hán chưa tới thì năm 938, quân Ngô Quyền đã kéo ra bắc, hạ thành Đại La và giết chết Công Tiễn.
Kiều Thuận thoát chết, bỏ trốn về ẩn náu ở Hồi Hồ (Phú Thọ)
Sứ quân[sửa]
Do anh Kiều Thuận là Kiều Công Hãn lập công với Ngô Quyền, khi Ngô Quyền lên ngôi vua đã nể Công Hãn nên cũng không hỏi đến tội Kiều Thuận. Vì vậy, ông tiếp tục sống ở Hồi Hồ.
Khi nhà Ngô suy yếu, các sứ quân nổi dậy chống lại triều đình. Kiều Thuận cũng nổi dậy trở thành một sứ quân trong thời loạn 12 sứ quân. Ông tự xưng là Kiều Lệnh Công trấn giữ thành Hồi Hồ (thuộc làng Văn Khúc, huyện Cẩm Khê tỉnh Phú Thọ ngày nay).
Hiện nay chưa rõ thời điểm Kiều Thuận nổi dậy trở thành sứ quân. Có thuyết cho rằng ông nổi lên sau khi Ngô Quyền mất và Dương Tam Kha cướp ngôi (944), có thuyết cho rằng sau khi Ngô Xương Văn mất (965) ông mới nổi dậy.
Không rõ Kiều Thuận bị Đinh Bộ Lĩnh dẹp khi nào. Sử sách chỉ ghi loạn 12 sứ quân chấm dứt năm 968. Theo sách Nhà Đinh dẹp loạn và dựng nước[1], Kiều Thuận trong số các sứ quân bị tiêu diệt và bị giết chứ không thuộc số các sứ quân về hàng hoặc quy thuận Đinh Bộ Lĩnh.
Theo thần phả đền Mẫu Khuôn ở phố Sa Đéc, phường Hùng Vương, thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ, Kiều Thuận làm quan dưới triều Ngô Quyền, sau đó hàng phục Đinh Bộ Lĩnh. Khi ông mất năm 970, được vua Đinh Tiên Hoàng ban sắc truy phong là “Cương nghị đại vương thượng đẳng thần”, được lập đền thờ ở làng Trù Mật (nay thuộc xã Văn Lung, thị xã Phú Thọ). Đền Mẫu Khuôn là nơi thờ bà mẹ nuôi Kiều Thuận. Theo sách “Lịch sử Việt nam”[2], sách “Lịch sử 100 năm thị xã Phú Thọ”[3] và sách “Văn nghệ dân gian Phú Thọ”[4] dẫn theo tục truyền rằng: Kiều Công Thuận là thủ lĩnh sứ quân ở thành Hồi Hồ (Cẩm Khê) thường sang hội kiến với Ma Xuân Trường là động trưởng Phú An (thị xã Phú Thọ ngày nay). Mỗi lần sang Phú An hội kiến, Kiều Công Thuận phải dừng chân ở xóm Khuôn để chờ thuyền của động trưởng ra đón. Kiều Công Thuận đã được hai mẹ con bà cụ ở xóm Khuôn, người họ Ma vai vế thân thích với Ma Xuân Trường hết lòng giúp đỡ. Ông đã nhận bà cụ họ Ma này là mẹ nuôi và con gái bà cụ là em nuôi.
Kiều Thuận còn được thờ ở đền Trù Mật, Xã Văn Lung, thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ.
Chú thích[sửa]
- Có công dân dựng đền thờ..., Dương Trung Quốc, Báo lao động, Thứ Bảy, 18.9.2010
Xem thêm[sửa]
|
||||||||||
