Phú Thọ (thị xã)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Phú Thọ (thị xã)
Địa lý
Trực thuộc tỉnh Phú Thọ
Trụ sở Ủy ban Nhân dân Phường Âu Cơ
Vị trí Phía đông của tỉnh Phú Thọ
Diện tích 63,29 km² (2003) [1]
Số xã/phường 5 phường, 5
Dân số
Dân số 62.863 người (2003) [1];
68.392 người (2009) [2]
 - Thành thị 35,39 % (2009)[2]
 - Nông thôn 64,61 % (2009)[2]
Mật độ 993 người/km² (2003);
1.081 người/km² (2010)
Thành phần dân tộc Chủ yếu là người Kinh
Thông tin khác
Xếp loại đô thị 3

Phú Thọ là thị xã thuộc tỉnh Phú Thọ, Việt Nam. Thị xã này nằm ở bờ hữu ngạn sông Thao, trung tâm của tỉnh Phú Thọ. Thị xã Phú Thọ có diện tích tự nhiên là 64,5 km², dân số là 62.863 người theo điều tra năm 2003.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Thị xã Phú Thọ thuộc vùng trung du và miền núi phía Bắc, là nơi tiếp giáp giữa đồng bằng sông Hồng và vùng đồi núi, trung du. Thị xã này nằm cách thành phố Việt Trì 35 km, cách thủ đô Hà Nội 90 km, về phía Tây Bắc.

Địa giới của thị xã Phú Thọ như sau: phía bắc và đông bắc giáp huyện Phù Ninh, phía tây và tây nam giáp huyện Thanh Ba, phía nam giáp huyện Tam Nông (bên kia sông Hồng), phía đông nam giáp huyện Lâm Thao.

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Thị xã Phú Thọ chính thức được thành lập ngày 5 tháng 5 năm 1903 trên cơ sở làng Phú Thọ. Ngày nay, thị xã Phú Thọ tuy không phải là trung tâm kinh tế - chính trị của tỉnh nhưng với bề dày truyền thống phát triển, đã từng là trung tâm tỉnh lỵ của Phú Thọ từ ngay đầu thế kỷ XX, là nơi trung chuyển, nối liền vùng Tây Bắc với đồng bằng Bắc bộ nên có những tiềm năng dồi dào để bứt phá theo kịp xu thế phát triển chung của hội nhập kinh tế quốc tế nói chung và khu vực nói riêng.

Thị xã Phú Thọ nằm bên bờ tả ngạn của sông Hồng. Tại đây có trường Đại học Hùng Vương được thành lập theo quyết định số 81/2003/QĐ-TTg ngày 29 tháng 4 năm 2003 của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Sau 100 năm thành lập, thị xã đã được mở rộng về nhiều mặt, quan trọng nhất là về diện tích.

Thị xã Phú Thọ có lịch sử hình thành và phát triển từ rất lâu đời. Trên địa bàn thị xã Phú Thọ ngày nay, xa xưa là Ma thành (sau gọi là thành Mè) do Ma Xuân (cháu chắt của Ma Khê) xây dựng. Hậu duệ của Ma Khê cầm đầu Ma tộc truyền đời trấn giữ thành Mè. Đến thời Loạn 12 sứ quân, thành Mè do Ma Xuân Trường trấn giữ. Sau khi thành Hồi Hồ thất thủ, tướng quân Kiều Thuận chạy sang thành Mè kết hợp với Ma Xuân Trường chống lại Đinh Bộ Lĩnh. Đinh Bộ Lĩnh đánh chiếm thành Mè, Kiều Thuận tử trận. Ma Xuân Trường trốn thoát. Sau khi mất được Đinh Bộ Lĩnh vì thán phục uy đức mà truy phong ông là Ma tộc thần tướng. Ngày nay, thị xã Phú Thọ còn dấu tích thành Mè. Ở phố Phú An có đền thờ Ma Khê. Làng Trù Mật xã Văn Lung thị xã Phú Thọ có đền thờ Ma Xuân Trường và Kiều Thuận.

Sau năm 1975, thị xã Phú Thọ có 3 phường: Âu Cơ, Hùng Vương, Phong Châu và 3 xã: Hà Lộc, Trường Thịnh, Văn Lung.

Ngày 5 tháng 7 năm 1977, chuyển xã Thanh Minh thuộc huyện Thanh Ba về thị xã Phú Thọ quản lý[3].

Ngày 1 tháng 4 năm 2003, thị xã Phú Thọ được mở rộng trên cơ sở sáp nhập thị trấn Phú Hộ thuộc huyện Phù Ninh, xã Hà Thạch thuộc huyện Lâm Thao và 413,91 ha diện tích tự nhiên và 3.178 nhân khẩu (thôn Thanh Vinh) của xã Thanh Hà thuộc huyện Thanh Ba; giải thể thị trấn Phú Hộ để thành lập xã Phú Hộ trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của thị trấn Phú Hộ; thành lập xã Thanh Vinh trên cơ sở 413,91 ha diện tích tự nhiên và 3.178 nhân khẩu của xã Thanh Hà (phần điều chỉnh diện tích tự nhiên và dân số của xã Thanh Hà thuộc huyện Thanh Ba về thị xã Phú Thọ quản lý); chuyển xã Trường Thịnh thành phường Trường Thịnh[4].

Ngày 23 tháng 7 năm 2013, chuyển xã Thanh Vinh thành phường Thanh Vinh[5].

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi được điều chỉnh địa giới vào tháng 5 năm 2003, thị xã đã có quy mô mới với 10 đơn vị hành chính trực thuộc (gồm 4 phường và 6 xã). Ngày 23 tháng 7 2013, Chính phủ Việt Nam ban hành nghị quyết thành lập phường Thanh Vinh nên thị xã Phú Thọ gồm 5 phường và 5 .

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Nơi đây có quốc lộ 2 chạy qua, nối Hà Nội với các tỉnh vùng Tây Bắc và có tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai chạy qua nơi này.

Các tuyến đường chính ở thị xã Phú Thọ:[6][sửa | sửa mã nguồn]

- Đường Bạch Đằng: Điểm đầu: Giao với đường Nguyễn Tất Thành (Tỉnh lộ 320) sát bến xe thị xã, điểm cuối: Giao với đường Sông Hồng; tuyến có chiều dài 1,1km, chiều rộng 19m.

- Đường Tân Thành: Điểm đầu: Từ ngã ba giao với đường Nguyễn Tất Thành (Tỉnh lộ 320) tại đầu Cầu Trắng, điểm cuối: Giao với đường Nguyễn Tất Thành (Tỉnh lộ 320) đối diện Uỷ ban nhân dân phường Hùng Vương; tuyến có chiều dài 0,5km, rộng 11m.

- Đường Sa Đéc: Điểm đầu: Từ ngã ba giao với đường Nguyễn Tất Thành (Tỉnh lộ 320) tại đầu Cầu Trắng, điểm cuối: Ngã ba giao với đường Đinh Tiên Hoàng (Tỉnh lộ 315B) tại chợ phường Hùng Vương; tuyến có chiều dài 0,95km, rộng 10m.

- Đường Phú Hà: Điểm đầu: Giao với đường Nguyễn Tất Thành (Tỉnh lộ 320) sát cổng Công ty Cổ phần May Phú Thọ, điểm cuối: Ngã ba giao với đường Sông Hồng; tuyến có chiều dài 1,0km, chiều rộng 13m.

- Đường Nguyễn Du: Điểm đầu: Giao với đường Nguyễn Tất Thành (Tỉnh lộ 320) trước cửa ga thị xã Phú Thọ, điểm cuối: Giao với đường Nguyễn Tất Thành (Tỉnh lộ 320) trước cửa Chi nhánh Ngân hàng chính sách xã hội thị xã Phú Thọ; tuyến có chiều dài 0,67km, chiều rộng 19m.

- Đường Phú An: Điểm đầu: Ngã ba Xưởng Thuyền giao với đường Nguyễn Tất Thành (Tỉnh lộ 320), điểm cuối: Ngã 5 Hiệu sách nhân dân thị xã Phú Thọ; tuyến có chiều dài 0,65km, chiều rộng 13m.

- Đường Cao Bang: Điểm đầu: Ngã 3 giao với đường Lê Đồng, điểm cuối: Giao với đường Sông Hồng tại Cống Sấu xã Thanh Minh; tuyến có chiều dài 2km, chiều rộng 15m.

-Đường Tháng Tám: Điểm đầu: Giao với đường Phú An (cổng Tòa án nhân dân thị xã), điểm cuối: Giao với đường Trường Chinh (trước cửa Rạp chiếu bóng thị xã Phú Thọ); tuyến có chiều dài 0,7km, chiều rộng 19m.

- Đường Lê Đồng: Điểm đầu: Ngã tư Chi nhánh điện thị xã Phú Thọ giao với đường Nguyễn Tất Thành, điểm cuối: Giao với đường Sông Hồng tại điểm cuối tường rào Xí nghiệp Cấp nước Phú Thọ; tuyến có chiều dài 1,2km, chiều rộng 21m.

- Đường Sông Hồng: Điểm đầu: Tại vị trí giáp ranh giữa xã Hà Thạch và xã Xuân Huy, huyện Lâm Thao (Tỉnh lộ 320), điểm cuối: Giao với đường Cao Bang tại Cống Sấu xã Thanh Minh, tuyến có chiều dài 6,45km, chiều rộng 21m.

- Đường Trường Chinh(Đường Tháng Tám (tên gọi cũ)): Điểm đầu: Từ ngã ba giao với đường Lê Đồng và phố Lê Văn Hưu tại Rạp chiếu bóng thị xã Phú Thọ đến ngã tư Ban Chỉ huy Quân sự thị xã Phú Thọ kéo dài tuyến  hết đất phường Thanh Vinh giáp ranh với xã Thanh Hà, huyện Thanh Ba (điểm cuối tuyến); tuyến có chiều dài 3,76km, chiều rộng 19m.

- Đường Hùng Vương(Đường Tân Trung (tên gọi cũ)): Điểm đầu: Giao với đường Quốc lộ 2 gần Uỷ ban nhân dân xã Phú Hộ, điểm cuối: Ngã ba giao với đường Trường Chinh tại phường Thanh Vinh; tuyến có chiều dài 8,35km, đoạn từ Quốc lộ 2 đến ngã tư giao với đường Sa Đéc dài 6km có chiều rộng 35m, đoạn còn lại có chiều rộng 19m.

- Đường Âu Cơ: Điểm đầu: Giao với đường Phú Hà, điểm cuối: Giao với đường Lê Đồng; tuyến có chiều dài 1km, chiều rộng 17m.

- Đường Nguyễn Tất Thành (Tỉnh lộ 320): Điểm đầu: Ngã ba Xưởng Thuyền, điểm cuối: Ngã tư 27/7 giao với đường Đinh Tiên Hoàng và đường Hùng Vương; tuyến có chiều dài 1,9km, chiều rộng 19m.

- Đường Đinh Tiên Hoàng (Tỉnh lộ 315B): Điểm đầu: Ngã ba Km5 xã Hà Lộc, điểm cuối: Ngã tư 27/7 giao với đường Hùng Vương và đường Nguyễn Tất Thành; tuyến có chiều dài 4,2km, chiều rộng 18m.

- Đường Ngô Quyền: Điểm đầu: Cầu Quảng giao với đường Đinh Tiên Hoàng (Tỉnh lộ 315B), điểm cuối: Giao với đường Nguyễn Trãi (Tỉnh lộ 320C) tại phường Thanh Vinh; tuyến có chiều dài 2,31Km, chiều rộng 10m.

- Đường Phú Liêm: Điểm đầu: Ngã ba giao với đường Đinh Tiên Hoàng đối diện đường Sa Đéc, điểm cuối: Giao với đường Trần Hưng Đạo; tuyến có chiều dài 1,15km, chiều rộng 8m.

- Đường Nguyễn Thái Học: Điểm đầu: Ngã ba khu 2 giao với đường Phú Liêm, điểm cuối: Ngã ba Mả Tây giao với đường Hùng Vương (Tỉnh lộ 320); tuyến có chiều dài 0,9km, chiều rộng 8m.

- Đường Kim Đồng: Điểm đầu: Giao với đường Nguyễn Thái Học (khu vực Mả Tây), điểm cuối giao với đường Nguyễn Trãi (Tỉnh lộ 320C) đối diện Trạm Y tế phường Thanh Vinh; tuyến có chiều dài 0,7km, chiều rộng 17m.

- Đường Phú Lợi: Điểm đầu: Đường vào Chùa Khánh Long, điểm cuối: Giao với đường Sông Hồng; tuyến có chiều dài 0,96km, chiều rộng 8m.

-Đường Văn Cao: Điểm đầu: Giao với đường Cao Bang tại Uỷ ban nhân dân phường Trường Thịnh, điểm cuối: Giao với đường Cao Bang tại sát cổng phụ Trường Cao đẳng Y tế Phú Thọ; tuyến có chiều dài 0,6km, chiều rộng 6m.

- Đường Tản Đà: Điểm đầu: Đầu khu dân cư  số 8 phường Trường Thịnh, điểm cuối: Giao với đường Phú Lợi (sát trạm gác chắn đường sắt); tuyến có chiều dài 1,1km, chiều rộng 6m.

- Đường Nguyên Hồng: Điểm đầu: Giao với đường Hùng Vương, đường 35m tại xã Hà Lộc, điểm cuối: Giao với đường Tản Đà gần khu dân cư số 8 phường Trường Thịnh; tuyến có chiều dài 2km, chiều rộng 7,5m.

- Đường Nguyễn Trãi: Điểm đầu: Giáp ranh giữa phường Thanh Vinh và xã Đông Thành, huyện Thanh Ba, điểm cuối: Giao đường Hùng Vương sát Bệnh viện Lao và bệnh Phổi; tuyến có chiều dài 2,06km, chiều rộng 19m.

- Đường Lê Lai: Điểm đầu: Giao với đường Nguyễn Trãi tại cổng Trường Cao đẳng Quốc Phòng, điểm cuối: Hết đất phường Thanh Vinh giáp ranh xã Sơn Cương huyện Thanh Ba; tuyến có chiều dài 1,1 km, rộng 7,5m.

- Đường Xuân Nương: Điểm đầu: Giáp ranh giữa phường Thanh Vinh và xã Văn Lung, điểm cuối: Giao với đường Nguyễn Trãi tại Trạm Y tế phường Thanh Vinh; tuyến có chiều dài 3,7km, chiều rộng 20,5m.

- Đường Lê Chân: Điểm đầu: Giao với đường Xuân Nương, điểm cuối: Giao với đường Lê Lai tại cuối phường Thanh Vinh; tuyến có chiều dài 2,1km, chiều rộng 30m.

- Đường Thiều Hoa: Điểm đầu: Giao với đường Xuân Nương tại khu 1, phường Thanh Vinh, điểm cuối: Nghĩa trang Liệt sĩ (quy hoạch) phường Thanh Vinh; tuyến có chiều dài 2,2km, chiều rộng 16,5m.

- Đường Bảo Hoa: Điểm đầu: Giao với đường Trần Hưng Đạo, điểm cuối: Giao với đường Lê Chân; tuyến có chiều dài 1,05km, chiều rộng 16,5m.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]


Việt Nam Các đơn vị hành chính cấp huyện thị trực thuộc tỉnh Phú Thọ, Việt Nam
Thành phố (1): Việt Trì
Thị xã (1): Phú Thọ
Huyện (11): Cẩm Khê | Đoan Hùng | Hạ Hòa | Lâm Thao | Phù Ninh | Tam Nông | Tân Sơn | Thanh Ba | Thanh Sơn | Thanh Thủy | Yên Lập