Lý Tự Thành

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Đại Thuận Hoàng Đế
Vua Trung Quốc (chi tiết...)
Hoàng đế nhà Đại Thuận
Tại vị 16441645
Đăng quang 1644
Tiền nhiệm Thành lập triều đại
Đồng trị vì (1644-1645) Thuận Trị
Kế nhiệm Triều đại sụp đổ
Thông tin chung
Miếu hiệu Cao Tổ
Sinh 1606
Mất 1645

Lý Tự Thành (李自成) (1606-1645) nguyên danh là Hồng Cơ (鴻基), là nhân vật trong lịch sử Trung Quốc sống vào cuối đời Minh, đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nông dân lật đổ nhà Minh vào năm 1644, tự xưng là Đại Thuận hoàng đế lập ra nhà Đại Thuận lên ngôi hoàng đế chiếm được kinh thành nhà Minh nhưng sau đó, quân Mãn Châu tràn vào Trung Quốc lập nên nhà Thanh năm 1644 đã lật đổ Lý Tự Thành và tiêu diệt toàn bộ lực lượng của ông. Miếu hiệu sau khi mất của ông là Cao Tổ.

Cuộc đời[sửa | sửa mã nguồn]

Lý Tự Thành sinh ngày 22 tháng 9 năm 1606 tại huyện Mễ Chi, tỉnh Thiểm Tây. Năm 1627, Sùng Trinh lên ngôi hoàng đế, triều Minh mục nát, ông đang gắng sức gây dựng phục hưng cơ nghiệp thì chiến sự lại liên miên.

Năm 1637, Lý Tự Thành dựng cờ khởi nghĩa ở Thiểm Tây, tự xưng là Phụng thiên xướng nghĩa đại nguyên soái. Đây là cuộc khởi nghĩa nông dân có quy mô lớn nhất dưới thời Sùng Trinh với quân số lên đến vài chục vạn người, chủ yếu là giặc cướp tại các quận huyện.

Quân Lý Tự Thành bị dân chúng oán hận kêu là "Sấm Tặc", vì hay cướp của dân, đàn áp học sĩ Nho giáo và hiếp dâm thôn nữ cộng thêm những tội trạng khác[cần dẫn nguồn].

Vài năm đầu, nhà Minh với quân đội thiện chiến và tướng lĩnh tài giỏi, đã đánh bại, bao vây và suýt giết được Lý Tự Thành, nhưng đang giữa chừng cuộc chiến thì Nỗ Nhĩ Cáp Xích và quân Hậu Kim lại tấn công Liêu NinhLiêu Đông. Vì lẽ này mà nhà Minh lại phải chi phối quân đội, khiến cho Lý Tự Thành ngày càng lộng hành.

Quân của Lý Tự Thành đi đến đâu, quân nhà Minh thua trận đến đó. Cuối cùng, tháng 4 năm 1644, Lý Tự Thành chiếm được Bắc Kinh, bức tử Sùng Trinh ở núi Môi Sơn rồi lên ngôi hoàng đế, tự xưng là Đại Thuận hoàng đế. Tại đây, Lý Tự Thành đã cướp vợ của Ngô Tam QuếTrần Viên Viên và bắt cha Ngô Tam Quế rồi dụ ông về hàng. Ngô Tam Quế là người đang trấn giữ ở Sơn Hải Quan chống nhà Thanh. Được tin Lý Tự Thành cướp vợ yêu, Ngô Tam Quế mặc cho Lý Tự Thành giết cha, mở cửa Sơn Hải Quan cho quân Thanh tràn vào. Nhà Thanh phong Ngô Tam Quế là Bình Tây vương, đưa quân về Bắc Kinh đánh bại Lý Tự Thành. Lý Tự Thành chạy về núi Cửu Cung. Thuận Trị lên ngôi năm 1644, tiếp nối nhà Thanh.

Cả đời Lý Tự Thành tự cao tự đại rằng mình sẽ làm tốt hơn người tiền nhiệm, tuy nhiên, với tính khí hồ đồ, hung ác lại tham lam, đi đến đâu là quân Đại Thuận bị dân chúng ghét đến đó[cần dẫn nguồn].

Cái chết của Lý Tự Thành[sửa | sửa mã nguồn]

Sách sử Trung Quốc viết rằng Lý Tự Thành bị giết năm 1645 vì bị đồng đảng cũ phản bội, hay bị chính quyền Nam Minh bắt giết, hay thậm chí là bị nông dân giết chết khi ăn cắp lương thực của họ. Nhưng có giả thuyết khác là ông trốn lên chùa đi tu, đến đời Khang Hy mới qua đời.

Nhận xét về Lý Tự Thành[sửa | sửa mã nguồn]

Lý Tự Thành trong tiểu thuyết võ hiệp Kim Dung[sửa | sửa mã nguồn]

Lý Tự Thành xuất hiện trong 3 tiểu thuyết võ hiệp của nhà văn Kim DungTuyết sơn phi hồ, Lộc Đỉnh kýBích huyết kiếm. Trong Bích Huyết Kiếm, nhân vật chính Viên Thừa Chí lãnh đạo hào kiệt trong giang hồ giúp Lý Tự Thành công phá thành Bắc Kinh. Từ góc nhìn của các nhân sĩ võ lâm, Bích Huyết Kiếm thuật lại nhiều sự kiện mấu chốt trong giai đoạn lịch sử cuối đời Minh, từ khi Sùng Trinh suy sụp, Lý Tự Thành lên ngôi, đến khi quân Thanh nhập quan. Trong Tuyết Sơn Phi Hồ có nói đến giả thuyết Lý Tự Thành sau khi chiếm Bắc Kinh đã thu được 1 lượng kho báu khổng lồ và ông đã để cho 3 thuộc hạ thân tín của mình là Miêu, Phạm, Điền chôn giấu nên sau này xảy ra những mâu thuẫn giữa 3 nhà. Trong Lộc Đỉnh Ký, Lý Tự Thành sống đến năm Khang Hi thứ 10 (1672) và ông có với Trần Viên Viên một đứa con là Trần A Kha, về sau trở thành 1 trong những người vợ của Vi Tiểu Bảo.


Tiền nhiệm:
_
Hoàng đế Đại Thuận
1644
Kế nhiệm:
Lý Tự Kính
Tiền nhiệm:
Minh Tư Tông
Hoàng đế Trung Quốc
1644
Kế nhiệm:
Thanh Thế Tổ