Sử Khả Pháp
Sử Khả Pháp (Chữ Hán: 史可法; bính âm: Shi Kefa) (1601—1645) tự là Hiến Chi, hay Đạo Lân, người Tường Phù (nay là thành phố Khai Phong tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), quê quán ở huyện Đại Hưng , phủ Thuận Thiên (nay thuộc Bắc Kinh) cháu đời thứ 49 của Lật Dương Hầu Sử Sùng nhà Đông Hán, từng giữ chức Binh bộ Thượng thư Đông Các Đại học sĩ ở Nam Kinh nhà Minh, được nhà Nam Minh đặt thụy là Trung Tĩnh, vua Càn Long nhà Thanh đặt lại thụy là Trung Chính, các tác phẩm của ông được người đời sau biên soạn thành “Sử Trung Chính công tập”
Tiểu sử [sửa]
Năm Sùng Trinh nguyên niên, ông đỗ Tiến sĩ Cập Đệ, được bổ nhiệm làm Suy quan phủ Tây An, từng giữ các chức Hộ Bộ viên ngoại lang, Lang trung. Năm Sùng Trinh thứ 8 (1635) theo Lư Tượng Thăng trấn áp loạn dân ở các vùng. Năm Sùng Trinh thứ 10 (1637) được Trương Quốc Duy tiến cử, thăng chức Đô ngự sử, Tuần phủ An Khánh, Lư Châu,Thái Bình, Trì Châu và các phủ huyện ở Hà Nam, Giang Tây, Hồ Quảng. Năm Sùng Trinh thứ 14 (1641), giữ chức Tổng đốc Tào vận. Tháng 7 năm Sùng Trinh thứ 16 (1643) được thăng Binh bộ Thượng thư Nam Kinh, Tham Tán Cơ Vụ, tham gia xử lý công việc triều chính.
Năm 1644 , Lý Tự Thành chiếm Bắc Kinh, ông cùng các quan lại trung thành với nhà Minh ủng hộ chính quyền lưu vong của vua Hoằng Quang, tự xưng là Lễ bộ Thượng thư kiêm Đông Các Đại học sĩ, gọi tắt là Sử Các bộ, sau khi quân Thanh nhập quan, ông chủ trương chinh phạt Lý Tự Thành, cùng các thân sĩ , trung thần ra sức xây dựng và tập hợp lực lượng quân sự chống nhà Thanh, tuy nhiên kế hoạch của ông thất bại vì bị sự phản đối của Mã Sĩ Anh, sau đó ông hợp tác với các thế lực tứ trấn Giang Bắc nhằm đối kháng quân Thanh, chờ thời cơ khôi phục nhà Minh
Về sau thế lực quân Thanh mạnh dần, dẹp yên và kiểm soát khu vực của các chính quyền lưu vong nhà Nam Minh. Sử Khả Pháp dẫn tàn quân chạy đến thành Dương Châu tiếp tục kháng cự quân Thanh, ngày 10 tháng 5 năm 1645, Ái Tân Giác La Đa Đạc nhà Thanh dẫn quân bao vây Dương Châu. Trong thành cạn lương dần, quân sĩ đào ngũ, lại thêm quân tiếp viện của nhà Thanh kéo đến ngày càng đông, thống soái Đa Nhĩ Cổn nhà Thanh khuyến cáo Sử Khả Pháp đầu hàng, nhưng ông từ chối. Quân Thanh phá được thành , tràn vào thì Sử Khả Pháp tự vẫn, thọ 44 tuổi.
Cuộc tấn công Dương Châu khiến quân sĩ nhà Thanh bị tổn thất khá nặng, để trả thù, Đa Nhĩ Cồn ra lệnh thảm sát toàn bộ dân trong thành. Tháng 10 cùng năm, toàn bộ 80 vạn dân trong thành Dương Châu bị tàn sát, sự kiện này về sau được sử sách gọi là “Dương Châu Thập Nhật” (Dương Châu 10 ngày). Ngoài ra còn có "'Gia Định Tam Đồ'"