Mùa xuân Ả Rập

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Mùa xuân Ả Rập
الربيع العربي

Theo chiều kim đồng hồ từ góc trên bên trái:
Người biểu tình tụ tập tại Quảng trường TahrirCairo, Ai Cập 9/2/2011;
diễu hành đại lộ Habib Bourguiba, Tunis, Tunisia 14/1/2011;
những người bất đồng chính kiến ở Sana'a, Yemen kêu gọi tổng thống Ali Abdullah Saleh từ chức 3/2/2011;
biểu tình ở Manama, Bahrain 15/2/2011;
đám đông hàng trăm nghìn người ở Damas, Syria;
biểu tình ở Al Bayda, Libya 22/7/2011
Địa điểm Thế giới Ả Rập
Ngày 18 tháng 12 năm 2010 — đang diễn ra
(&0000000000000003.0000003 năm, &0000000000000275.000000275 ngày)
Mục tiêu thay đổi chế độ, nhân quyền, dân chủ[1]
Đặc điểm diễu hành, bạo loạn, tự thiêu
Tử vong 32,052–37,752+
Kết quả

Đang tiếp tục

Mùa xuân Ả Rập (tiếng Ả Rập: الربيع العربي, al-rabīˁ al-ˁarabī; tiếng Anh: Arab Spring) là làn sóng cách mạng với các cuộc nổi dậy, diễu hành và biểu tình phản đối chưa có tiền lệ[2] tại các quốc gia ở thế giới Ả Rập:[3] Tunisia, Algeria, Ai Cập, YemenJordan, Mauritanie, Ả Rập Saudi, Oman, Sudan, Syria, Iraq, LibyaMaroc.[4][5][6][7][8][9][10][11] Các cuộc biểu tình phản đối có chung một cách sử dụng rộng rãi kỹ thuật chống đối dân sự trong các chiến dịch bao gồm đình công, biểu tình và các cách thức khác. Các cuộc biểu tình tại Tunisia và Ai Cập đã được đề cập với tên gọi các cuộc cách mạng.[12][13][14][15][16][17][18][19]

Tổng quan[sửa | sửa mã nguồn]

Nhiều yếu tố dẫn đến các cuộc biểu tình phản đổi, bao gồm các cáo buộc tham nhũng chính phủ, các vi phạm nhân quyền và tình trạng đói nghèo cùng cực. Việc gia tăng giá lương thực và nạn đói toàn cầu cũng là lý do chính, liên quan đến các đe doạ cho an ninh lương thực khắp thế giới và giá cả đã đạt mức giá trong khủng hoảng giá lương thực thế giới 2007-2008.[20][21][22]

Các cuộc biểu tình bắt đầu vào ngày 18 tháng 12 năm 2010 với một cuộc nổi dậy biến thành một cuộc cách mạng tại Tunisia, sau vụ tự thiêu của Mohamed Bouazizi để phản đối tham nhũng và việc cảnh sát ngược đãi. Do những khó khăn tương tự trong khu vực và cuối cùng thành công trong cuộc biểu tình Tunisia, một chuỗi các tình trạng bất ổn đã bắt đầu mà đã được theo sau cuộc biểu tình tại Algeria, Jordan, Ai Cập và Yemen[23][24] và đến một mức độ ít hơn ở các quốc gia Ả Rập khác. Trong nhiều trường hợp những ngày này đã được gọi là [25] "ngày thịnh nộ," hoặc vài biển thể của nó.[26][27]

Cho đến nay, 3 chính phủ đã bị lật đổ, tại Tunisia vào ngày 14 tháng giêng, Ai Cập vào ngày 11 tháng hai năm 2011 và Libya vào ngày 20 tháng 10 cùng năm. Các chính phủ đầu tiên bị lật đổ là kết quả của các cuộc biểu tình tại Tunisia (một sự kiện được gọi là cuộc Cách mạng hoa nhài trong truyền thông phương Tây) khi cựu Tổng thống Zine El Abidine Ben Ali đã trốn sang Ả Rập Saudi. Sự chú ý của thế giới sau đó tập trung vào Ai Cập, nơi cuộc biểu tình lớn bắt đầu vào ngày 25 tháng Một 2011. Sau bốn ngày kể từ ngày cuộc biểu tình, Tổng thống Mubarak, người đã cai trị Ai Cập trong 30 năm qua, đề nghị cải cách nhưng cá nhân không từ chức, dù sự từ chức của ông là mục tiêu của những người biểu tình. Vào ngày thứ tám cuộc biểu tình tiếp tục, thậm chí còn thu hút người biểu tình nhiều hơn từ mọi tầng lớp xã hội, ông tuyên bố ông sẽ từ chức chỉ trong tháng 9 và sẽ không tìm kiếm thêm một nhiệm kỳ tổng thống trong cuộc bầu cử sắp tới. Khoảng thời gian đó, vua Jordan Abdullah đã bổ nhiệm một thủ tướng mới. Tổng thống Yemen, Ali Abdullah Saleh, tuyên bố rằng ông cũng sẽ không tìm kiếm một nhiệm kỳ nữa sau 32 năm cầm quyền. Sau ngày mười tám của cuộc biểu tình không dừng ở các thành phố lớn tại Ai Cập, Mubarak cuối cùng đã từ chức vào ngày 11 tháng 2. Tại Libya tổng thống Gaddafi bị bắn chết khi trốn chạy vì thua trận quân đội nổi dậy.

Vai trò của truyền thông xã hội[sửa | sửa mã nguồn]

Vai trò quan trọng của truyền thông xã hội trong những cuộc nổi dậy Ả Rập đã được thảo luận rất nhiều.[28][29][30] Nhiều người cho là truyền thông xã hội là thủ phạm chính của các cuộc nổi dậy, trong khi những người khác cho đó chỉ là những công cụ. Dù cho là thế nào thì truyền thông xã hội cũng chứng minh cho thế giới thấy sức mạnh của nó.[31] Những thông tin được truyền đạt cho thế giới cơ hội theo dõi tình hình mới nhất của các cuộc nổi dậy và tạo điều kiện để tổ chức những cuộc nổi dậy dễ dàng hơn. Chín trong số mười người Ai Cập hay Tunesia trả lời trong một cuộc thăm dò là họ đã dùng Facebook để tổ chức các cuộc nổi dậy và truyền đạt những ý tưởng.[32] Thêm nữa, 28% of người Ai Cập và 29% người Tunesia trong cùng cuộc thăm dò nói, ngăn cản vào Facebook làm cản trở hay làm gián đoạn sự liên lạc. Những bằng chứng kế tiếp để cho thấy vai trò quan trọng của truyền thông xã hội là nó được dùng gấp đôi trong thời kỳ phản đối hơn là lúc bình thường.[33] [34] Việc truyền thông xã hội phổ biến cho thấy nhóm nào là nhóm quan trọng trong việc cung cấp lực lượng cho mùa xuân Ả Rập. Những giới trẻ đã châm dầu vào những cuộc nổi dậy tại các nước Ả Rập khác nhau bằng cách dùng những khả năng của thế hệ trẻ trong truyền thông xã hội, không những chỉ ở các nước Ả Rập mà ở tất cả mọi nơi trên thế giới. Vào ngày 05.04.2011 con số người dùng Facebook tại các quốc gia Ả Rập đã vượt qua số 27,7 triệu người.
Một số người khác cho rằng, truyền hình trực tiếp và liên tục của Al Jazeera và thỉnh thoảng trực tiếp của BBC News và các đài khác, rất quan trọng cho cuộc cách mạng tại Ai Cập vào năm 2011 vì nó ngăn cản những bạo động lớn gây ra bởi chính quyền Ai Cập tại công trường Tahir, khi so sánh với những bạo động lan tràn ở Libya vì thiếu những loạt bài truyền hình kiểu này.[35] Khả năng của những người phản đối tập trung những cuộc biểu tình vào một nơi và được tường thuật trực tiếp rất quan trọng tại Ai Cập, nhưng không thể có được tại Libya, Bahrain và Syria. Nhiều loại tài liệu bằng hình và video cũng được dùng để thông tin. Những lọai tài liệu bằng hình ảnh này được loan truyền mọi nơi trên mạng, không chỉ diễn đạt một khoảng khắc nào đó, mà trình bày lịch sử các quốc gia Ả Rập, và những thay đổi sẽ tới.[36] Qua truyền thông xã hội, những lý tưởng của các nhóm nổi dậy, cũng như tình trạng hiện thời tại mỗi quốc gia đã nhận được chú ý quốc tế.

Nhận xét[sửa | sửa mã nguồn]

Các đối tác phương Tây của chúng ta đôi khi hành xử như một con trong cửa hàng sành sứ vậy. Họ chen vào, nghiền nát mọi thứ rồi sau đó không biết phải làm gì tiếp theo

Dmitry Medvedev[37]

Thành thật mà nói thì phong trào Mùa xuân Ả Rập đã mang lại được điều gì tốt đẹp cho thế giới Ả Rập? Có mang lại tự do không? Chỉ một tí xíu mà thôi. Tại hầu hết các quốc gia, nó gây ra tình trạng xung đột đẫm máu không ngừng, thay đổi chế độ và bất ổn triền miên

—Dmitry Medvedev[37]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Korotayev A., Zinkina J. Egyptian Revolution: A Demographic Structural Analysis. Middle East Studies Online Journal. Vol.2. N5. 2011. P.57-95.
  2. ^ “The Arab World's 'Unprecedented' Protests - Council on Foreign Relations”. Cfr.org. 20 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2011. 
  3. ^ “Will the Arab revolutions spread? | The Middle East Channel”. Mideast.foreignpolicy.com. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  4. ^ Thousands in Yemen Protest Against the Government
  5. ^ Posted by multiple January 26, 2011. “Protest spreads in the Middle East - The Big Picture”. Boston.com. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  6. ^ “Mauritanie: mécontent du régime, un homme s'immole par le feu à Nouakchott - Flash actualité - Monde - 17/01/2011”. leParisien.fr. 17 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2011. 
  7. ^ “BBC News - Man dies after setting himself on fire in Saudi Arabia”. Bbc.co.uk. 23 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2011. 
  8. ^ “PressTV - Sudan opposition leader arrested”. Presstv.ir. 19 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2011. 
  9. ^ Matthew Cassel (27 tháng 1 năm 2011). “Lebanon convulses on 'Day of Rage' - Features”. Al Jazeera English. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  10. ^ “afrol News - Morocco King on holiday as people consider revolt”. Afrol.com. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  11. ^ “Middle East In Revolt”. 11 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2011. 
  12. ^ “Arab media revolution spreading change - CNN”. Articles.cnn.com. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  13. ^ “The Arab Revolution - Nile Protests Create Uncertain Future For Egypt:: Uncensored News For Real People”. Free Internet Press. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  14. ^ January 29, 2011 . “ARAB WORLD: How Tunisia's revolution transforms politics of Egypt and region | Babylon & Beyond | Los Angeles Times”. Latimesblogs.latimes.com. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011.  Đã bỏ qua văn bản “  7:45 am ” (trợ giúp)
  15. ^ “The Arab democratic revolution | Malay Mail Online”. Mmail.com.my. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  16. ^ “'We are witnessing today an Arab people's revolution' - CNN”. Articles.cnn.com. 28 tháng 1 năm 2011. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  17. ^ Posted: Friday, Jan 28, 2011 at 2256 hrs IST (28 tháng 1 năm 2011). “Revolution in fast forward”. Financialexpress.com. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  18. ^ Michael Haley (28 tháng 1 năm 2011). “Revolution means terrorism's days are numbered in Middle East”. Napavalleyregister.com. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  19. ^ Canada. “Arabs use social media to fuel revolution”. The Globe and Mail. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  20. ^ Javid, Salman Ansari (27 tháng 1 năm 2011). “Arab dictatorships inundated by food price protests”. Tehran Times. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2011. 
  21. ^ Chanco, Boo (7 tháng 2 năm 2011). “Are we prepared for food price inflation?”. The Philippine Star. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2011. 
  22. ^ John, Mark (12 tháng 2 năm 2011). “INTERVIEW-Arab protests show hunger threat to world-economist”. Reuters Africa. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2011. 
  23. ^ “UPDATE 1-Egypt, Algeria, Jordan risk political unrest -S&P”. Reuters. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  24. ^ Post Store (27 tháng 1 năm 2011). “Inspired by Tunisia and Egypt, Yemenis join in anti-government protests”. Washingtonpost.com. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2011. 
  25. ^ “Yemenis square off in rival ‘Day of Rage’ protests”. Arabnews.com. 3 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2011. 
  26. ^ AFP, Google (11 tháng 2 năm 2011). “Police in south Yemen disperse 'day of rage' protests”. Agence Presse-France (Aden, Yemen). Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2011. 
  27. ^ White, Gregory (13 tháng 2 năm 2011). “Bahrain Now Bracing For Its Own Day Of Rage After Giving Every Family $2,660 Fails”. Business Insider. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2011. 
  28. ^ “Opening Closed Regimes: What Was the Role of Social Media During the Arab Spring?”. Ictlogy.net. 22 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2013. 
  29. ^ “The Arab Spring and the impact of social media”. Albanyassociates.com. 23 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2013. 
  30. ^ Himelfarb, Sheldon. “Social Media in the Middle East”. United States Institute of Peace. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2012. 
  31. ^ Schillinger, Raymond (20 tháng 9 năm 2011). “Social Media and the Arab Spring: What Have We Learned?”. Huffington Post. Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2012. 
  32. ^ Salem, Fadi, Mourtada. “Civil Movements: The Impact of Facebook and Twitter”. Dubai School of Government. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2012. 
  33. ^ “Participatory Systems: Introduction” (PDF). Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2013. 
  34. ^ Online Collective Action: Dynamics of the Crowd in Social Media
  35. ^ Hearns-Branaman, Jesse Owen (2012), 'The Egyptian Revolution did not take place: On live television coverage by Al Jazeera English', International Journal of Baudrillard Studies Vol 9, no 1 [1]
  36. ^ McCann, Colum (23 tháng 12 năm 2011). “YEAR IN PICTURES: Arab Spring”. The New York Times. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2012. 
  37. ^ a ă http://www.thanhnien.com.vn/pages/20130805/thu-tuong-nga-so-sanh-phuong-tay-voi-bo.aspx

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]


Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]