Nguyên Minh Tông

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Nguyên Minh Tông Hốt Đô Đốc hãn
(元明宗 忽都篤汗)
Hoàng đế Trung Hoa, Khả Hãn Mông Cổ (chi tiết...)
Hoàng đế nhà Nguyên
Trị vì 27 tháng 2 năm 1329 – 30 tháng 8 năm 1329
Đăng quang 27 tháng 2 năm 1329
Tiền nhiệm Nguyên Văn Tông (lần 1)
Kế nhiệm Nguyên Văn Tông (lần 2)
Khả Hãn Mông Cổ (danh nghĩa)
Tại vị 27 tháng 2 năm 1329 – 30 tháng 8 năm 1329
Tiền nhiệm Trát Nha Đốc hãn (lần 1)
Kế nhiệm Trát Nha Đốc hãn (lần 2)
Thông tin chung
Thê thiếp Babusha
Tên đầy đủ Bột Nhi Chỉ Cân Hòa Thế Lạt (孛兒只斤和世㻋, Borjigin Küsele, ᠬᠦᠰᠡᠯᠡᠨ)
Niên hiệu Thiên Lịch (天曆)
Thụy hiệu Dực Hiến Cảnh hiếu Hoàng đế (翼獻景孝皇帝)
Hốt Đô Đốc hãn (Khutughtu hãn, ᠬᠤᠲᠤᠭᠲᠤ ᠬᠠᠭᠠᠨ, Хутагт хаан)
Miếu hiệu Minh Tông
Hoàng tộc Nhà Borjigin (Боржигин)
Thân phụ Nguyên Vũ Tông
Sinh 22 tháng 12 năm 1300
Mất 30 tháng 8 năm 1329 (tuổi 28-29)
Onggachatu, Nội Mông Cổ
An táng Khởi Liễn cốc

Nguyên Minh Tông (1300-1329), tên thật là Bột Nhi Chỉ Cân Hòa Thế Lạt. Ông là vị hoàng đế thứ 9 của triều đại nhà Nguyên trong lịch sử Trung Hoa. Hòa Thế Lạt là con trưởng của Nguyên Vũ Tông Hải Sơn. Lên ngôi nhờ em ruột là Nguyên Văn Tông Đồ Thiếp Mục Nhi lập nên. Tại vị chưa đầy 1 năm, ông bị em trai Đồ Thiếp Mục Nhi đầu độc chết để cướp ngôi.

Hòa Thế Lạt hồi nhỏ là người hiền lành, nhu nhược. Khi chiến tranh giành ngôi vua năm 1328 của Đồ Thiếp Mục Nhi ở Yên Kinh đang còn diễn ra, Hòa Thế Lạt sống ở Mạc Bắc. Sau khi Nguyên Thiên Thuận Đế bị Đảo Thích Sa lật đổ, Đồ Thiếp Mục Nhi nhân trời tối liền cưỡi ngựa chạy về Mông Cổ và gặp anh trai Hòa Thế Lạt ở đó. Đồ Thiếp Mục Nhi đã nói chuyện với Hòa Thế Lạt rất nhiều và hứa sau khi khôi phục kinh thành sẽ đưa ông lên ngôi. Hòa Thế Lạt tuy không hứng thú với ngôi vị hoàng đế, nhưng vì muốn anh em đoàn kết, không mâu thuẫn nên Hòa Thế Lạt vẫn chấp nhận.

Sau khi chiến tranh ngôi vị kết thúc, Đồ Thiếp Mục Nhi giữ đúng lời hứa, đón Hòa Thế Lạt về kinh để lên làm hoàng đế, thụy hiệu là Ký Hiến Cảnh Hiếu hoàng đế, miếu hiệu là Minh Tông, phong cho Đồ Thiếp Mục Nhi làm hoàng thái đệ. Sau đó lễ đăng quang của Nguyên Minh Tông Hòa Thế Lạt được diễn ra một cách long trọng vào cuối năm 1328 ở Đại Đô Bắc Kinh.

Nhưng thật sự thì Hòa Thế Lạt chỉ là một vị hoàng đế bù nhìn mà thôi. Quyền lực vẫn do thừa tướng Đảo Thích Sa nắm giữ. Đồ Thiếp Mục Nhi và Đảo Thích Sa sau khi đưa Hòa Thế Lạt lên ngôi liền cho người kiểm soát chặt Hòa Thế Lạt, khi có cơ hội thì trừ khử ông ta ngay. Nhưng Hòa Thế Lạt đã hành động quá mau lẹ, vừa lên ngôi đã xây dựng thế lực riêng của mình khiến Đồ Thiếp Mục Nhi lo sợ. Thế là sau sự giúp đỡ của Yên Thiếp Mục Nhi và Đảo Thích Sa, Đồ Thiếp Mục Nhi đã lệnh cho người là El Temur đi lấy thuốc độc bỏ vào rượu rồi đầu độc chết Hòa Thế Lạt trong một bữa tiệc vào ngày sinh nhật lần thứ 29 của ông ta ở Hà Bắc vào mùa thu năm 1329. Ngay sau đó Đồ Thiếp Mục Nhi tuyên bố ngôi vị hoàng đế của mình đã khôi phục hoàn toàn và lập tức lên ngôi.

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]