Triệu (Xuân Thu)
| Warning: Value not specified for "continent" | |||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
Triệu (chữ Hán: 召) là một công quốc được phong trong phạm vi lãnh thổ nhà Chu. Công quốc này trong thời Tây Chu và Xuân Thu, là nước chư hầu hàng đầu của nhà Chu.
Mục lục |
Lịch sử [sửa]
Triệu công Cơ Thích là quý tộc nhà Chu và là một trong tam công của nhà Chu. Chu Vũ Vương phong cho những người đồng tộc tới các vùng đất phía đông để lập các vùng lãnh thổ chư hầu, Triệu công Thích được phong ở đất Yên, nhưng không tới nơi này mà giao cho con trai trưởng là Cơ Khắc tới cai quản, tự bản thân ông lưu lại tại Hạo Kinh[1] cùng Chu công Cơ Đán, Tất công Cơ Cao một lòng phò tá thiên tử.
Con cháu dòng thứ của ông sau này nhiều đời kế nghiệp làm tam công. Do thực ấp của ông tại đất Triệu[2] (召, tên gọi khác là Thiệu (邵[3]), nên các vị quân chủ của công quốc này được gọi chung là Triệu công.
Năm 841 TCN thời Chu Lệ Vương, nhà vua tàn bạo bị nhân dân oán ghét nổi dậy đánh đuổi đến đất Di. Triệu Mục công Cơ Hổ đã cứu thoát thái tử Cơ Tĩnh, cho con trai mình ra thế mạng thay khi quân khởi nghĩa truy đuổi Cơ Tĩnh. Sau đó ông cùng Chu Định công giữ quyền nhiếp chính, cai quản công việc triều đình trong 14. Đó chính là thời kỳ Chu Triệu cộng hòa. Năm 828, Chu Lệ Vương chết tại đất Di, Triệu Mục công đã lập thái tử Tĩnh lên kế nghiệp nhà Chu, tức là vua Chu Tuyên Vương.
Sang thời Đông Chu, năm 520 TCN, Chu Cảnh Vương chết, vương thất nhà Chu phát sinh biến loạn do vương tử Triều cầm đầu, giết Chu Điệu Vương Cơ Mãnh để giành ngôi. Cha con Triệu Trang công và Triệu Giản công theo vương tử Triều, có tham dự vào sự kiện này. Sau đó các vương thất nhà Chu ủng hộ con Chu Điệu Vương là Cơ Cái làm vua, tức là Chu Kính Vương. Cả vương tử Triều lẫn cha con Triệu công đều không bị trừng phạt.
Năm 516 TCN, vương tử Triều làm loạn lần thứ 2 khiến Chu Kính Vương phải chạy sang nước Tấn nhờ Tấn Khoảnh công phục ngôi. Triệu Giản công thấy quân Tấn phò Kính vương, lại quay sang đuổi vương tử Triều đi, nghênh đón Chu Kính Vương về nước. Đến năm 513 TCN, Giản công bị Chu Kính Vương giết.
Sau đó không rõ kết cục của nước Triệu.
Thế hệ [sửa]
| Thụy hiệu | Họ tên | Thời gian cai trị | Ghi chú | Nguồn tài liệu |
|---|---|---|---|---|
| Triệu Khang công | Cơ Thích | Vũ Vương năm thứ 1-Khang Vương năm thứ 24 | Họ hàng Chu Vũ Vương, một trong tam công thời Chu | Sử ký-Chu bản kỉ-Yên Triệu thế gia, Kim bản trúc thư kỉ niên |
| Các thế hệ trung gian không thể khảo cứu | ||||
| Triệu Mục công | Cơ Hổ | Cùng Chu Định công giám quốc trong thời Chu Triệu cộng hòa |
Sử ký-Chu bản kỉ | |
| Các thế hệ trung gian không thể khảo cứu | ||||
| Triệu bá Liêu | Cơ Liêu | Tả truyện-Trang công năm thứ 27 | ||
| Các thế hệ trung gian không thể khảo cứu | ||||
| Triệu Vũ công | Tả truyện-Hi công năm thứ 11 | |||
| Triệu Chiêu công | Tả truyện-Văn công năm thứ 5 | |||
| Triệu Hoàn công | ||||
| Triệu Đái công | ?-594 TCN | Tả truyện-Tuyên công năm thứ 15 | ||
| Triệu Tương công | 593 TCN-? | Tả truyện-Tuyên công năm thứ 15 | ||
| Các thế hệ trung gian không thể khảo cứu | ||||
| Triệu Trang công | Cơ Hoán | Chu Cảnh Vương chết, vương thất nhà Chu phát sinh loạn do vương tử Triều cầm đầu, có tham dự. |
||
| Triệu Giản công | Cơ Doanh | ?-513 TCN | Con Trang công. Chu Cảnh vương chết, vương thất nhà Chu phát sinh loạn do vương tử Triều cầm đầu, có tham dự. Năm 516 TCN, đuổi vương tử Triều đi, nghênh đón Chu Kính Vương về nước. Sau bị Chu Kính Vương giết |
Tả truyện-Chiêu công năm thứ 24 và 29 |
Tham khảo [sửa]
Xem thêm [sửa]
Chú thích [sửa]
- ^ Nay là quận Trường An, địa cấp thị Tây An, tỉnh Thiểm Tây
- ^ Nay thuộc huyện Viên Khúc, địa cấp thị Vận Thành, tỉnh Sơn Tây
- ^ Hai chữ 召 và 赵 đều đọc là Triệu. Một số tác giả để tránh sự lầm lẫn giữa nước Triệu này của Triệu công Cơ Thích và nước Triệu thời Chiến Quốc, nên đã phiên âm gọi sang Thiệu 邵. Do đó nhiều sách tại Việt Nam vẫn dùng âm Thiệu để gọi người mở đầu nước này là Thiệu công Thích
Liên kết ngoài [sửa]
|
|||||
