Trịnh (nước)
Trịnh (鄭) là một nước chư hầu thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc, lãnh thổ nằm trên tỉnh Hà Nam, Trung Quốc hiện nay. Nước này có nguồn gốc là một chi của vương tộc nhà Chu, ban đầu được phong tước bá, sau được thăng lên tước công.
Mục lục |
Thành lập [sửa]
Nước Trịnh hình thành thời Tây Chu, năm 806 TCN khi vua Chu Tuyên Vương phong cho người em là Cơ Hữu (tức con thứ của Chu Lệ Vương làm vua nước Trịnh, kinh đô đóng tại Hoa huyện[1]. Cơ Hữu ban đầu gọi là Trịnh bá, sau được tôn là Trịnh Hoàn công.
Cơ Hữu lúc đầu là phụ chính dưới triều Chu U Vương. Sau đó thấy nhà Tây Chu suy yếu, Cơ Hữu di chuyển về phía đông. Năm 771, quân Khuyển Nhung đánh vào Cảo kinh nhà Tây Chu, Cơ Hữu bị giết cùng Chu U vương.
Con Cơ Hữu là Cơ Quật Đột lên nối ngôi, tức là Trịnh Vũ công. Trịnh Vũ công có công cùng các nước chư hầu Tấn, Tần, Vệ giúp thái tử Nghi Cữu đánh đuổi quân Khuyển Nhung và phù Nghi Cữu lên ngôi, tức là vua Chu Bình Vương. Trịnh Vũ công thiên đô sang đất Tân Trịnh thuộc Hà Nam ngày nay.
Thời Xuân Thu [sửa]
Hùng mạnh thời kỳ đầu [sửa]
Trịnh là một trong những nước chư hầu mạnh nhất đầu thời Xuân Thu. Sau khi Trịnh Vũ công mất, Trịnh Trang công (743-701 TCN) lên thay. Nhà Chu thiên đô sang phía đông và càng suy yếu. Trịnh Trang công bắt đầu những hoạt động chính trị và quân sự can thiệp vào các quốc gia khác, tuy chưa chính thức nhưng đã tạo đã tạo dựng được ảnh hưởng như Ngũ Bá sau này. Ông tấn công cả nhà Chu và bắn vua Chu Hoàn vương bị thương.
Sau khi Trịnh Trang công mất, các con tranh giành ngôi vua trong nhiều năm, từ đó nước Trịnh suy yếu đi. Tuy nhiên, quốc gia này vẫn đủ sức mạnh chống trả sự tấn công của các nước Tống, Trần năm 607 TCN.
Suy yếu thời kỳ sau [sửa]
Nửa sau thời Xuân Thu, các quốc gia xung quanh như Tấn, Sở, Tần lớn mạnh và mở rộng. Nước Trịnh bị thu hẹp và thường đóng vai trò trung gian ngoại giao giữa các quốc gia lớn mạnh tranh giành ngôi bá chủ. Thời kỳ đầu, Trịnh thường làm trung gian giảng hòa giữa Tề và Sở, thời kỳ sau là giữa Tấn và Sở.
Do vai trò trung gian của Trịnh, cục diện giữa các quốc gia tại trung nguyên được giữ cân bằng trong nhiều năm.
Sang đầu thời Chiến Quốc, nước Tấn bị chia làm 3: Hàn, Triệu, Ngụy. Nước Trịnh giáp với Hàn và Ngụy. Chiến tranh liệt quốc càng khốc liệt. Trước sự lớn mạnh của Thất hùng (Tề, Yên, Tần, Sở, Hàn, Triệu, Ngụy), nước Trịnh cùng các chư hầu Vệ, Lỗ, Tống… ngày càng suy yếu.
Năm 375 TCN, Trịnh bị Hàn tiêu diệt[2][3][4][5]. Về sau công tử nước Hàn là Hàn Phi viết sách Hàn Phi tử thường lấy người nước Trịnh làm ví dụ về người ngốc nghếch.
Kinh tế [sửa]
Trong suốt thời kỳ Xuân Thu, Trịnh mở quan hệ buôn bán với các nước xung quanh và trở thành một trong những quốc gia giàu nhất.
Dưới sự điều hành của đại thần Tử Sản – một công tử quý tộc – nước Trịnh là nước đầu tiên ban hành bộ luật năm 543 TCN.
Niên biểu quân chủ nước Trịnh [sửa]
Nước Trịnh tồn tại 432 năm với 23 đời vua. Có 2 vua ở ngôi 2 lần là Trịnh Chiêu công và Trịnh Lệ công. Hai vua này cùng với Trịnh Tử Vỉ và Trịnh Tử Anh (không có thụy hiệu) đều là con Trịnh Trang công. Ở ngôi lâu nhất là Trịnh Văn công (45 năm 672-628 TCN).
Chú thích [sửa]
- ^ Sơn Tây, Trung Quốc hiện nay
- ^ Bai, Shouyi (2002). An Outline History of China. Beijing: Foreign Language Press. ISBN 7-119-02347-0.
- ^ Creel, Herrlee G.. The Origins of Statecraft in China. ISBN 0-226-12043-0.
- ^ Walker, Richard Lewis. The Multi-state System of Ancient China. Beijing.
- ^ “The Zheng Feudal Lords”. China Knowledge. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2013. Đã bỏ qua tham số không rõ
|accessyear=(trợ giúp)
|
|||||
|
|||||||||||
|
||||||||
